ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ

៣០ សីហា ​ទិវា​អន្តរជាតិ​នៃ​ជនរងគ្រោះ​ដោយបាត់​ខ្លួន​

សំឡេង ០៥:៣៣
រូបថត​និស្សិត​ម៉ិចស៊ិក​បាត់ខ្លួន
រូបថត​និស្សិត​ម៉ិចស៊ិក​បាត់ខ្លួន REUTERS/Henry Romero
ដោយ៖ អៀង សុខម៉ិញ
២៨ នាទី

ចំនួន​ជន​បាត់​ខ្លួន​បាន​កើន​ឡើង​នៅ​ពាស​ពេញ​ពិភពលោក ! នេះ​ជាសម្រែក​អាសន្ន​របស់​ក្រុម​ជំនាញ​ឯករាជ្យ​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ នា​ឱកា​ស​ទិវាអន្តរជាតិ​នៃ​ជន​រងគ្រោះ​បាត់​ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ ថ្ងៃទី ៣០ សីហា។ កម្មវត្ថុ​សំខាន់​មួយ​ដែល​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​ចង់​ផ្សព្វផ្សាយ​នា​ថ្ងៃ​នេះ គឺ​អូសទាញ​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​ឱ្យ​ផ្តល់​សច្ចាប័ន​លើ​សន្ធិសញ្ញា​ Ad hoc ឱ្យ​មួយ​ទ្វេ​ជា​ពីរ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​៥​ឆ្នាំ​ទៀត។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ទិវា​អន្តរជាតិ​នៃ​ជន​រងគ្រោះ​បាត់ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ ឬ​ទិវា​អន្តរជាតិ​នៃ​ជន​បាត់​ខ្លួន ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​ពិភពលោក​មួយ​ដែល​ប្រារព្វ​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ទី ៣០ សីហា ដើម្បី​រំលឹក និង​ទាក់​អារម្មណ៍​ពិភពលោក​ឱ្យ​គិត​គូរ​ដល់​ជោគវាសនា​ នៃ​ជនរងគ្រោះ ដែល​រង​ការ​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស ដែល​ជាប់​ឃុំ​ឃាំង​ ដោយ​គ្មាន​ទោសពៃរ៍ ក្នុង​ទីកន្លែង​ដ៏​អាថ៌កំបាំង និងដោយ​​គ្មានបាន​ផ្តល់​ដំណឹង​ដល់​ក្រុមគ្រួសារ។

ទិវា​នេះ​មាន​កំណើត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៣ ក្រោម​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​របស់​សហព័ន្ធ​សមាគម​អាមេរិក​ឡាទីន ដែល​ប្រមូល​ផ្តុំ​ក្រុមការងារ​មូលដ្ឋាន​ និង​តំបន់​ ដើម្បី​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹង​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ដោយ​សម្ងាត់​ ពី​សំណាក់​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​យោធា នៅ​អាមេរិក​ឡាទីន។ ប៉ុន្តែ​គេ​ត្រូវ​រង់​ចាំ​ដល់​ឆ្នាំ​២០១០ទើប​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ចេញ​សេចក្តី​សម្រេច​ប្រកាសយក​ថ្ងៃទី ៣០ សីហា ជា​ទិវា​ពិភពលោក​នៃ​ជន​រងគ្រោះ​ដោយបាត់​ខ្លួន។ សេចក្តី​សម្រេច​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ ក៏​បាន​បង្ហាញ​អំពី​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​របស់​ខ្លួនថា​មាន​ករណី​បាត់ខ្លួនដោយ​បង្ខំ និង​ផ្ទុយ​ពី​ឆន្ទៈ រីករាល​ដាល​ពាស​ពេញ​ពិភពលោក​។ ការ​បាត់​ខ្លួន ការ​ចាប់ខ្លួន​ ការ​ឃុំឃាំង និង​ការ​ចាប់​ជំរិត ព្រម​ទាំង​បង្ក្រាប​បំភិត​បំភ័យ​ សាក្សី ឬ​ក្រុមគ្រួសារ​អ្នក​បាត់​ខ្លួន ត្រូវ​បាន​រាប់​​បញ្ចូល​ថាជា ការ​បាត់​ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ​ទាំ​ងអស់ និង​ជា​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ការ​ការពារ​ពី​ច្បាប់​ទាំ​ងអស់។

យុទ្ធសាស្ត្រ​បំភិតបំភ័យ - ​បាត់​ខ្លួនសកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង

សម្រាប់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ការ​បាត់​ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ គឺ​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​សាបការ​ភ័យ​ខ្លាច​​នៅ​ក្នុង​សង្គម​។ ទង្វើ​បែប​នេះ​បាន​បំផុស​ឱ្យ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​រស់​ក្នុង​អសន្តិសុខ​ ៖ អសន្តិសុខ​ទាំង​សម្រាប់​បុគ្គល​ផ្ទាល់ផង​ និង​ក្រុមគ្រួសារ​ផង ហើយ​រាលដាល​ដល់​សហគមន៍​ទាំង​មូល​ទៀត។ យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេប្រើប្រាស់​ច្រើន​នៅ​តាម​បណ្តាប្រទេស​ផ្តាច់ការ​ ប្រទេស​ដឹកនាំ​ដោយ​របប​សឹក។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ នយោបាយ​បំបាត់​ខ្លួន​ដោយបង្ខំ បាន​ក្លាយ​ជា​អនុវត្ត​នៅ​ក្នុង​ជម្លោះ​ផ្ទៃ​ក្នុងប្រទេស​ដ៏​ស្មុគស្មាញ។

បើ​តាម​ប្រសាសន៍​លោក houria Es-Slami ប្រធាន​ក្រុមការងារ​អង្គការ​ប្រជាជាតិ​ស្តី​ពី​ការ​បាត់​ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ​ បច្ចុប្បន្ន​នេះ យុទ្ធសាស្ត្រ​បាត់ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ​បាន​ក្លាយ​ជា​មធ្យោបាយ​​បង្ក្រាប​នយោបាយ​ បង្ក្រាប​បក្ស​ប្រឆាំងនយោបាយ។ ទង្វើ​ខ្លះ​ទៀត​មាន​លក្ខណៈ​គួរ​ឱ្យព្រួយ​បារម្ភ​មែន​ទែន ដូច​ជា ៖ ការ​ធ្វើ​ទុក​បុកម្នេញ​ឥត​ល្ហែ​លើ​សកម្ម​ជន​សិទ្ធិមនុស្ស​ ក្រុមគ្រួសារ​និង​ជំនិត​របស់​ជន​រងគ្រោះ សាក្សី មេធាវី ដែល​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជន​បាត់​ខ្លួន។

ស៊ីរី កូរ៉េខាង​ជើង បាន​អនុវត្ត​វិធីសាស្ត្រ​នេះ​ជា​ស្វ័យប្រវត្តិ។ អ៊ីរ៉ាក់​ដ៏​ធ្វើ​តាម​ដែរ។ ហេតុដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​ក្រុមការងារ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ក្រុមប្រឹក្សា​ប្តឹង​ទៅ​តុលការ​អន្តរជាតិ។ ប្រទេ​សមួយ​ចំនួន​ផ្សេង​ទៀត បាន​យក​លេស​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​ភេរវនិយម មក​ធ្វើ​ជា​ខែល​ដើម្បី​បិទ​បាំង ការ​ចាប់ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ​។ មួយ​ចំនួន​ផ្សេង​ទៀត ដូច​យ៉ាង​ម៉ិចស៊ិកជា​ឧទាហរណ៍ ប្រើ​ពាក្យ​​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ក្រុមឧក្រិដ្ឋជន​ ជា​​រនាំង។

កាន់​តែធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ​ទៀត គឺ​គ្មាន​ការ​ដាក់​ទោស​លើ​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​សោះ។

បើ​នៅ​អាហ្វ្រិក​វិញ សា្ថនការណ៍​កាន់​តែ​យ៉ាប់យឺន។ ហើយ​មាន​ប្រទេស​តែ​ប្រមាណ​១០​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​​ទទួល​ស្គាល់​សន្ធិសញ្ញា​​ការពារ​ពលរដ្ឋ​ពី​ការ​បាត់ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ក្រុម​ប្រទេស​ដែល​មាន​ប្រព្រឹត្ត​​នយោបាយ​បំភ័យ​បំបាត់​ខ្លួន កម្រ​នឹង​បើក​ទ្វារ​ឱ្យ​ក្រុម​ជំនាញ​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ ចុះ​ទៅ​ដល់ ដើម្បី​ពិនិត្យ​ផ្ទៀង​ផ្ទាត់​ការ​ចាប់​ខ្លួន​នោះ​ឡើយ។ មាន​ប្រទេស​យ៉ាង​តិច​តួច​បំផុត ដែល​ព្រម​អញ្ជើញ​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ឱ្យ​ចូលស្រុក។​

​សន្ធិសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្តី​អំពី​បញ្ហា​បាត់ខ្លួន​​ដោយ​បង្ខំ​

អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​មាន​ស្ថាប័ន​ទទួល​បន្ទុក​ការពារ​ជនរងគ្រោះ​ពី​ការ​បាត់​ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ​ តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៣​មក។ ជា​គណៈកម្មការ​សិទ្ធិមនុស្ស​ដែល​មានរចនា​សម្ព័ន្ធ​និង​គម្រោង​ច្បាស់លាស់​ការពារ​ជន​រងគ្រោះ។ គណៈកម្មការ​បាន​ថែម​ទាំង​អនុម័ត​សន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ ស្តី​ពី​ការពារពលរដ្ឋ​ប្រឆាំង​នឹងការ​បាត់​ខ្លួន​ដោយ​បង្ខំ ឬ​សន្ធិសញ្ញា​Ad hoc តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៦​មក។​ ប៉ុន្តែ​មាន​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​ប្រមាណ​តែ​ ៥៧​ ប្រទេស​ប៉ុណ្ណោះ បាន​ផ្តល់​សច្ចាប័ន។ នា​ឱកា​ស​ទិវា​អន្តរជាតិ​ថ្ងៃ​នេះ អង្គការ​សហប្រជាជាតិបាន​បើក​យុទ្ធនាការ​ឃោសនា ក្នុង​កម្មវត្ថុ​អូសទាញ​ប្រទេស​បាន​ច្រើន​មួយ​ទ្វេ​ពីរ ពី​ពេល​នេះ​ដល់​ឆ្នាំ​២០២២ឱ្យ​ព្រមទទួល​យក​និង​​ផ្តល់​សច្ចាប័ន​​ដល់​សន្ធិសញ្ញា៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI