អានតួអត្ថបទ

OMS ៖ ៩/១០នាក់ នៃ​ប្រជាជន​រស់​​នៅលើពិភពលោក​ស្រូប​ខ្យល់ពុល

ក្រុង​New Delhi ពេល​កំរិត​ខ្យល់​បរិយាកាស​ពុល​ខ្លាំង កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា ២០១៧
ក្រុង​New Delhi ពេល​កំរិត​ខ្យល់​បរិយាកាស​ពុល​ខ្លាំង កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា ២០១៧ REUTERS/Cathal McNaughton
ដោយ៖ អៀង សុខម៉ិញ
១៣ នាទី

បើ​តាម​របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​ ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃពុធ​ទី ២ ឧសភា ២០១៨​នេះ ​​មាន​មនុស្ស ដល់​ទៅ ៩​នាក់​ក្នុង​ចំណោម​១០​នាក់ រស់​នៅ​លើ​ពិភពផែនដី​ ដក​ដង្ហើម​ស្រូប​យក​ខ្យល់​ពុល ដែល​មាន​ធាតុ​ល្អិត​ឆ្មារៗ​ខ្លាំង​ ជា​ប្រចាំ​ និងជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ។ ​ជា​ខ្យល់​ពុល​ ​បញ្ចេញ​ដោយ​រោងចក្រ​ឧស្សាហកម្ម ​មធ្យោបាយ​ដឹកជញ្ជូន ក្នុង​បរិយាកាស​ខាង​ក្រៅ​ផង និង​ជា​​​ខ្យល់​ពុលវល់​ក្នុង​ផ្ទះ​ គ្មាន​ចរន្ត​ប្តូរ​ផ្លាស់​ផង។ ខ្យល់​ពុល​នាំ​ឱ្យ​ស្លាប់ ! នេះ​ជា​ការ​រំលឹក​របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ខ្យល់​ពុល​ក្នុង​បរិយាកាស​មិនមែន​ត្រឹម​តែ​ធ្វើឱ្យ​អ្នក​ឈ្លក់​ ក្អក​ កណ្តាស់​ទេ ! តែ​ខ្យល់​ពុល​កំពុង​សម្លាប់​មនុស្ស​ទាំង​ហ្វូងៗ និង​គួរ​ឱ្យ​ព្រឺ​ឆ្អឹង​ខ្នង​តែ​ម្តង ! នេះ​បើ​តាម​តួលេខ​ផ្តល់​ដោយ​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក។ ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ ខ្យល់​ពុល​ក្នុង​បរិយាកាស​បាន​សម្លាប់​មនុស្ស​ឱ្យ​ស្លាប់​មុន​អាយុ​ចំនួន ៧​លាន​នាក់​ នៅលើ​ពិភពលោក។ មាន​ន័យ​ជា​ចំនួន​​មរណៈ​ដ៏​ច្រើន​ខ្លាំង​ជាង​ចំនួន​មរណៈ​ព្រោះ​ជំងឺ​ស៊ីដា (១,១លាន​នាក់) របេង (១,៤លាន​នាក់) ទឹកនោមផ្អែម (១,៦លាននាក់) និង​គ្រោះ​ថ្នាក់ចរាចរណ៍ (១,៣លាននាក់) ​បូក​បញ្ចូល​គ្នា​ទៅ​ទៀត។

ខ្យល់​ពុល​នេះ មាន​ទាំង​នៅ​ក្រៅ និង​ក្នុង​ផ្ទះ ! នៅ​តាម​បណ្តាប្រទេស​ក្រីក្រ​ ការ​ប្រើ​ឧស ធ្យូង ប្រើ​ប្រេងកាត សម្រាប់​ធ្វើ​ម្ហូប សម្រាប់​ដុតកម្តៅ ឬ​សម្រាប់​បំភ្លឺ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ខ្យល់​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ ក្លាយជា​ខ្យល់​ពុល​ខ្លាំង។ ហើយ​ខ្យល់​ពុល​ក្នុង​ផ្ទះ​នេះ​ ជា​ឃាតករ​សម្លាប់​ជីវិត​មនុស្ស​បីលាន​៥​សែននាក់ ពោល​គឺ​ពាក់​កណ្តាល​នៃ​ចំនួន​អ្នក​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ខ្យល់​ពុលសរុប។

អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក បាន​ទទួល​ស្គាល់​ ខ្យល់​ពុល​ថា​ជាកត្តា​ដ៏​ចំបងបង្ក​​​នាំ​ឱ្យ​មាន​ជំងឺ​មិន​ឆ្លង (៧០%​នៃ​មរណភាព​នៅ​លើ​ពិភពលោក គឺ​បណ្តាល​មក​ពី​ជំងឺ​មិន​ឆ្លង​នេះ​ឯង)។ បើ​តាម​ការ​ប៉ាន់​ស្មាន ​​​ធាតុ​ល្អិត​ឆ្មារៗ​របស់​ខ្យល់​ពុល​ ដែល​បាន​ជ្រៀត​ចូល​បាន​យ៉ាង​ជ្រៅ​ទៅ​ក្នុង​សួត និង​ប្រព័ន្ធ​សរសៃ​ឈាម​បេះដូង​របស់​មនុស្ស បាន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​បញ្ហា​សុខភាព​ និង​ធ្វើ​ឱ្យ​សុខភាព​ធ្លាក់ដុន​ដាប ដូច​ជា​មាន​ជំងឺ​ដាច់​សរសៃ​ឈាម​ក្នុង​ខួរ​ក្បាល ជំងឺ​បេះដូង ជំងឺ​មហារីក​សួត រលាក​សួត​រ៉ាំរៃ និង​ជំងឺ​ប្រព័ន្ធ​ផ្លូវ​ដង្ហើម​ជា​ច្រើន​ទៀត។

​ជាង​៩០%​នៃ​មរណភាព​ព្រោះ​ខ្យល់ពុល​ កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ក្រីក្រ និង​មធ្យម ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ទ្វីប​អាស៊ី និងអាហ្វ្រិក។ ទីប្រជុំជន​និង​ក្រុង​ដែល​ប៉ះពាល់​ខ្លាំងជាងគេ មាន​ជាអាទិ៍ ញូដាលី ឡឺគែរ ដាកា ប៊ុមបេ និង​ប៉េកាំង។ នេះ​បើ​តាម​របាយការណ៍​ដដែល ដែល​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា កំរិត​នៃ​ជាតិ​ពុល​ក្នុង​ខ្យល់​មាន​ខ្ពស់​ខ្លាំង នៅ​តាម​តំបន់​ដើម​បូព៌ា អាហ្វ្រិក​ខាង​ជើង និង​អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ជា​អត្រា​ដ៏​ខ្ពស់​ជាង​​កំរិត​អនុគ្រោះជា​មធ្យមប្រចាំ​ឆ្នាំ​​កំណត់​ដោយ​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក ដល់​ទៅ​៥​ដង៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI

រកមិនឃើញអត្ថបទដែលស្វែងរកទេ

មិនមាន​អត្ថបទ​ដែលអ្នកព្យាយាមចូលមើលទេ