អានតួអត្ថបទ
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

តើ​ទំនាក់ទំនង​ល្អូកល្អឺន​រវាង​ចិន​និង​រុស្ស៊ី​អាច​នឹង​គង់វង្ស​បាន​យូរ​ដែរ​ឬ​ទេ?

សំឡេង ០៤:៤០
លោក​ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជីនពីង និង​លោក​ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន ជួបគ្នា​នៅ​ម៉ូស្គូ ក្នុងឱកាស​ខួវ ៧០ឆ្នាំ នៃ​ជ័យជម្នះ​លើ​អាល្លឺម៉ង់ ក្នុង​សង្រ្គាម​លោក​លើកទី២
លោក​ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជីនពីង និង​លោក​ប្រធានាធិបតី​រុស្ស៊ី វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន ជួបគ្នា​នៅ​ម៉ូស្គូ ក្នុងឱកាស​ខួវ ៧០ឆ្នាំ នៃ​ជ័យជម្នះ​លើ​អាល្លឺម៉ង់ ក្នុង​សង្រ្គាម​លោក​លើកទី២ REUTERS/Sergei Karpukhin
ដោយ៖ សេង ឌីណា
៣១ នាទី

នៅ​ក្នុង​មួយរយៈ​កាល​ចុងក្រោយ​នេះ គេ​សង្កេតឃើញ​ថា ចិន និង​រុស្ស៊ី មានទំនាក់ទំនង​យ៉ាង​ល្អូកល្អឺន​នឹង​គ្នា​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់។ ទំនាក់ទំនង​ដ៏​ល្អូកល្អឺន​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យឃើញ​តាមរយៈ​ការ​បោះឆ្នោត​ស្របគ្នា​នៅ​ក្នុង​ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ ការចុះ​កិច្ចសន្យា​រាប់ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​វិស័យ​ថាមពល និង​ជាពិសេស​ចុងក្រោយនេះ គឺ​​​​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​ទ័ព​ជើងទឹក​រួមគ្នា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ នៅ​ក្នុង​សមុទ្រ​មេឌីទែរ៉ាណេ។ តើ​អ្វីទៅជា​កត្តា​ចម្បង​ដែល​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​នឹង​គ្នា​បែបនេះ? តើ​ភាព​ល្អូកល្អឺននេះ​អាច​នឹង​គង់វង្ស​បាន​យូរ​ដែរ​ឬទេ?

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

កត្តា​ចម្បងបំផុត ដែល​ជំរុញ​ឲ្យ​ចិន និង​រុស្ស៊ី​មាន​ទំនាក់ទំនង​យ៉ាងល្អូកល្អឺន​នឹង​គ្នា​នៅពេលនេះ គឺ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។

គេ​សង្កេតឃើញ​ថា ចិន និង​អាមេរិក មាន​បញ្ហា​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា​យ៉ាងច្រើន​ ចាប់តាំង​ពី​​ចិន​បង្កើន​សកម្មភាព​វាតទី​នៅ​ក្នុង​ជម្លោះ​ដែនសមុទ្រ​ជាមួយ​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី និង​ចាប់តាំង​ពី​លោក​អូបាម៉ា​បាន​ដាក់ចេញ​នូវ​នយោបាយ​ការបរទេស​ថ្មី ដែល​ផ្តោត​អាទិភាព​ខ្ពស់​បំផុត​ទៅលើ​ការ​ពង្រឹង​វត្តមាន​របស់​អាមេរិក​នៅ​អាស៊ី ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ចិន​សង្ស័យ​ថា អាមេរិក​កំពុងតែ​ដាក់ចេញ​នូវ​យុទ្ធសាស្រ្ត​ឡោមព័ទ្ធ​ចិន និង​ប្រជែង​ដណ្តើម​ឥទ្ធិពល​របស់​ចិន​ដល់​តំបន់​អាស៊ី។

រុស្ស៊ី និង​អាមេរិក​វិញ ទំនាក់ទំនង​ក៏​កាន់តែ​ធ្លាក់​ចុះ​ដុនដាប់​ខ្លាំង​ជាង​ទំនាក់ទំនង​ចិន-អាមេរិក​ទៅទៀត ដោយសារ​តែ​វិបត្តិ​នៅ​អ៊ុយក្រែន។ ចាប់តាំង​ពី​រុស្ស៊ី​បាន​កាត់យក​តំបន់​គ្រីមេ​ពី​អ៊ុយក្រែន ព្រមទាំង​គាំទ្រ​ក្រុមឧទ្ទាម​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សង្រ្គាម​ទាមទារ​ផ្តាច់ទឹកដី​នៅ​ខាង​កើតអ៊ុយក្រែន ការ​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា រវាង​រុស្ស៊ី និង​អាមេរិក ព្រមទាំង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​លោកខាងលិច បាន​កើនឡើង​ដល់​កម្រិតកំពូល​មិន​ធ្លាប់​ជួប​ប្រទះ ចាប់តាំង​ពី​​ក្រោយ​សង្រ្គាម​ត្រជាក់។

ស្ថិត​ក្នុង​ការ​ប្រឈមមុខ​នឹង​គូប្រជែង​រួមគ្នា​នេះ​ហើយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​រុស្ស៊ី និង​ចិន​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​បាន​យ៉ាង​ល្អូកល្អឺន​នឹងគ្នា​ដូច​ជា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅ​ពី​ខាង​ក្រោយ​ភាព​ល្អូកល្អឺន​ទៅតាម​កាលៈទេសៈ​នេះ ទំនាក់ទំនង រវាង​ចិន និង​រុស្ស៊ី ហាក់ដូចជា​មិនសូវ​ជា​មាន​គ្រឹះរឹងមាំ​ប៉ុន្មាន​នោះទេ ដោយសារតែ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នេះ​ក៏​មាន​​ការប្រជែងគ្នា​​យ៉ាងច្រើន​ដែរ ដែល​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​​ដ៏​​ល្អូកល្អឺន​នេះ​ត្រូវ​បាក់បែក​ទៅវិញ​​​នាពេល​ខាងមុខ។ ចំណុច​ក្តៅនៃ​ការ​ប្រជែងគ្នា រវាង​ចិន និង​រុស្ស៊ី គឺ​ទំនាស់​ផលប្រយោជន៍ នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល។

ភាពតានតឹង​ រវាង​ចិន និង​រុស្ស៊ី នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល ថ្វីដ្បិត​តែ​មិន​បា​ន​ផ្ទុះចេញ​ជា​សាធារណៈ តែ​វាបាន​ឆេះងំ​អស់រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំមកហើយ ដោយសារ​តែ​ចិន​ចេះតែ​ធ្វើការ​វាយលុក​ចូល​ប្រជែង​ដណ្តើម​ឥទ្ធិពល​ទាំង​ខាង​សេដ្ឋកិច្ច និង​នយោបាយ នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល ដែល​​ស្ថិត​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​របស់​រុស្ស៊ី តាំង​ពី​សតវត្សរ៍​ទី១៩ ហើយ​ដែល​បច្ចុប្បន្ន លោក​ពូទីន​នៅតែ​បន្ត​ចាត់ទុក​ថា​ជា​ដែន​ឥទ្ធិពល​ផ្តាច់មុខ​របស់​រុស្ស៊ី។

គិតមកទល់​នឹង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ចិន​បាន​ក្លាយ​ជា​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដ៏ធំ​លំដាប់​ទី១​របស់​ប្រទេស​ទាំង ៥ នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល គឺ កាហ្សាក់ស្ថាន អ៊ូសបេគីស្ថាន កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន តាហ្ស៊ីគីស្ថាន និង​តួកម៉េនីស្ថាន។ តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល​មាន​​ការដោះដូរ​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​ចិន ច្រើន​ជាង​ជាមួយ​រុស្ស៊ី រហូត​ដល់​ទៅ​ពីរ​ដង។ បើ​និយាយ​ខាង​វិស័យ​ថាមពល​វិញ ចិន​បាន​បោះទុន​វិនិយោគ​យ៉ាង​ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់ ដើម្បី​ស្ថាបនា​បំពង់​បង្ហូរ​ប្រេង និង​ឧស្ម័ន ចេញ​ពី​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល យក​ទៅ​ផ្គត់ផ្គង់​ដល់​ប្រទេស​ចិន។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល​ផ្គត់ផ្គង់ប្រេង​ប្រមាណ​ជា ៤០% នៃ​តម្រូវការ​សរុប​ប្រចាំឆ្នាំ​របស់​ចិន។

តាមការពិត លំហូរ​នៃ​ធនធាន​ប្រេង​ពី​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល​ទៅចិន មិនមែន​ជា​បញ្ហា​ចោទ​សម្រាប់​រុស្ស៊ី​នោះទេ ពីព្រោះ​ថា រុស្ស៊ី​ក៏​ជា​មហាអំណាច​ប្រេងកាត​​ដ៏​ធំមួយ​ដែរ ដូច្នេះ រុស្ស៊ី​មិន​ត្រូវការ​ប្រជែង​ដណ្តើម​ធនធានប្រេង​ជាមួយ​ចិន​ នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាលនេះ​ទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្វី​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​រុស្ស៊ី​បារម្ភ គឺ​ខ្លាច​ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល ដែល​មាន​ចិន​ជា​ទីពឹង​ថ្មី​ខាង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច ក៏​នាំគ្នា​ងាកចេញ​ពី​ដែន​ឥទ្ធិពល​របស់​រុស្ស៊ី។

ដូចដែល​គេឃើញ​ស្រាប់ហើយ​ថា នៅ​ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​លោក​វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន រុស្ស៊ី​តែងតែ​ការពារ​យ៉ាង​ប្តូរផ្តាច់​នូវ​អ្វី​ដែល​រុស្ស៊ី​ចាត់ទុក​ជា​ដែន​ឥទ្ធិពល​ផ្តាច់មុខ​របស់​ខ្លួន ដោយ​មិន​ញញើត​នឹង​ប្រឈមមុខ​នឹង​ប្រទេស​មហាអំណាច​ផ្សេងណាមួយ​នោះឡើយ។ ភាព​ប្តូរផ្តាច់​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យឃើញ​យ៉ាងច្បាស់ នៅ​ក្នុង​វិបត្តិ​អ៊ុយក្រែន។

គួររំឭកឡើងវិញ​ថា លោក​ពូទីន​​មិន​ញញើត​នឹង​​បញ្ជូន​ទ័ព​ចូល​ទៅ​ទន្ទ្រាន​កាត់​យក​ដែនដី​គ្រីមេ​ពី​អ៊ុយក្រែន ព្រមទាំង​ជួយ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ផ្តាច់ទឹកដី​ឲ្យ​បង្ក​បញ្ហា​វឹកវរ​នៅ​ខាងកើត​អ៊ុយក្រែន​រហូត​មក​ទល់​នឹង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ គឺដោយសារតែ​​​លោក​យ៉ានូកូវិច ​ដែល​ជា​មេដឹកនាំ​អ៊ុយក្រែន​​មាន​ជំហរ​រណប​រុស្ស៊ី​ ត្រូវ​បាន​ក្រុម​ស្និទ្ធ​នឹង​លោកខាងលិច​ទម្លាក់​ចេញ​ពី​អំណាច ហើយ​លោក​ពូទីន​បាន​មើល​ឃើញ​ថា អ៊ុយក្រែន​ដែល​តាំងពីដើម​មក​តែងតែ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដែន​ឥទ្ធិពល​ផ្តាច់មុខ​របស់​រុស្ស៊ី កំពុងតែ​ងាក​ទៅរក​លោកខាងលិច។

ដូច្នេះ បើ​សិន​ជា​រុស្ស៊ី​​មិន​ញញើត​នឹង​ប្រឈមមុខ​នឹង​មហាអំណាច​លោកខាងលិច ដើម្បី​ការពារ​ផលប្រយោជន៍នៅ​អ៊ុយក្រែន រុស្ស៊ី​​ក៏​ប្រាកដ​ជា​នឹង​មិន​ញញើត​នឹង​ប្រឈមមុខ​នឹង​ចិន​ដែរ ដើម្បី​ការពារ​ផលប្រយោជន៍​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល។ និយាយ​ជារួម បច្ចុប្បន្ន​នេះ វិបត្តិ​អ៊ុយក្រែន​បាន​រុញ​រុស្ស៊ី​ឲ្យ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ល្អូកល្អឺន​ជាមួយ​ចិន ក៏ប៉ុន្តែ បើ​មើល​​ទៅលើ​ដំណើរវិវឌ្ឍ​នៃ​ការ​ប្រជែងគ្នា​ រវាង​រុស្ស៊ី និង​ចិន នៅ​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន ភាពល្អូកល្អឺន​នេះ​អាច​នឹង​មិន​គង់វង្ស​បាន​យូរ​ប៉ុន្មាន​នោះទេ ហើយ​ថ្ងៃ​ណាមួយ​ តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល​​​អាច​នឹង​ក្លាយ​ទៅជា​អ៊ុយក្រែន​ថ្មី​មួយ​ទៀត​ សម្រាប់​ទំនាក់ទំនង​ រវាង​រុស្ស៊ី និង​ចិន​៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI

រកមិនឃើញអត្ថបទដែលស្វែងរកទេ

មិនមាន​អត្ថបទ​ដែលអ្នកព្យាយាមចូលមើលទេ