ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ

ស្តង់ដារ​ពីរ​នៃ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​កម្ពុជា!

សំឡេង ០៤:៥១
សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ (រូបភាពឯកសារ)
សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ (រូបភាពឯកសារ) RFI/Chheang Bopha

ចំណាត់​ការ​របស់​តុលាការ​ខេត្ត​ស្វាយរៀង​ចំពោះ​ករណី​លោក ​ឈូក បណ្ឌិត ​អតីត​អភិបាល​ក្រុង​បាវិត​​បាន​​ក្លាយ​​ជា​​ប្រធានបទ​ថ្មី​​មួយ​​ទៀត​​ដែល​​នាំ​​ឱ្យ​​មាន​ការ​ជជែក​គ្នា​អំពី​គោលការណ៍​ស្មើភាព​គ្នា​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​កម្ពុជា។ ករណីនេះ​ជា​ឧទាហរណ៍​មួយ​ទៀត​ដែល​បង្ហាញ​អំពី​​ស្តង់ដារ​​ពីរ​​នៅ​​ក្នុង​​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​​តែ​មួយ។ នេះ​​គឺ​ជា​​ឧបសគ្គ​​ធំធេង​​សម្រាប់​កំណែទម្រង់​​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​​នៅ​​កម្ពុជា​។ តើ​បញ្ហា​នេះ​បាន​ជះឥទ្ធិពល​អាក្រក់​អ្វីខ្លះ​ដល់​មុខមាត់​ប្រទេស​កម្ពុជា?

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

មានសំណុំ​រឿង​២​ដែល​គេ​អាច​លើក​យក​មក​ធ្វើ​ជា​ឧទាហរណ៍​ដើម្បី​រំលេច​ឲ្យ​ឃើញ​ស្តង់ដា​ពីរ​នៅក្នុង​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌​កម្ពុជា។ សំណុំរឿងទី១គឺករណី លោក​ឈូក បណ្ឌិត​ អតីត​អភិបាល​ក្រុង​បាវិត​ដែល​ជាប់ចោទពីបទបាញ់​កម្មការិនី​៣​នាក់​ឲ្យ​រងរបួស​នៅក្នុង​បាតុកម្ម​មួយ​កាលពី​ខែកុម្ភៈឆ្នាំ ២០១២ ។ ប៉ុន្តែ ​លោក​​ត្រូវ​បាន​​តុលាការ​ខេត្តស្វាយរៀងចោទពី​​បទ​​បង្ក​​របួស​​ស្នាម​ដោយ​​អចេតនា​ និង​ផ្តន្ទាទោស​​ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​​តែ​១៨ ខែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ពិសេស​ជាង​នេះ គឺ​​ជន​សង្ស័យ​​នៅ​​មាន​​សេរីភាព​​ជា​​ធម្មតា​​រហូត​គិត​​មក​ទល់​នឹង​ប្រកាស​សាលក្រម​ម្សិល​មិញ។

 
ចំណែក​ឯករណី​ទី២​គឺ​សំណុំរឿង ​អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា ​ស្ត្រី​អ្នកភូមិ​បឹងកក់​ដែល​ជាប់​ចោទ​ពីបទ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​ទៅលើ​ក្រុម​អ្នករត់ម៉ូតូឌុប។ ​អ្នកស្រី​ត្រូវ​បាន​សមត្ថកិច្ច​ចាប់ខ្លួន​បញ្ជូន​ទៅ​មន្ទីរ​ឃុំឃាំង​ភ្លាមៗ​និង​ត្រូវ​បាន​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ផ្តន្ទាទោស​ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​៣ឆ្នាំ តែ​ក្រោយ​មក សាលាឧទ្ធរណ៍​បាន​ព្យួរ​ទោស​មួយ​ឆ្នាំវិញ។

ជាការ​ពិតណាស់​ យុត្តិធម៌​សង្គម​គឺជា​សេចក្តីត្រូវការ​ចាំបាច់​សម្រាប់​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា​មិន​ថា​ ជា​ជាតិ​សាសន៍​ណា​ឡើយ។​ នៅ​ក្នុង​សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​នីតិរដ្ឋ ​គោលការណ៍​ស្មើភាព​គ្នា​នៅ​ចំពោះមុខ​ច្បាប់​គឺជា​មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​មួយ​ដែល​គេ​ត្រូវ​គោរព​យ៉ាង​ម៉ឺងម៉ាត់​បំផុត។​ ដោយ​យល់​ឃើញ​ពី​តម្រូវការ​នេះ ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ដាក់​ចេញ​នូវ​កំណែទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ដោយ​ចាត់ទុក​ជា​បញ្ហា​អាទិភាព​មួយ​សម្រាប់​ការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស។

ដោយសារ​សេចក្តី​ស្រេកឃ្លាន​យុត្តិធម៌​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ និង​ស្រប​ពេល​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ដាក់ចេញ​កំណែទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​នេះហើយ បានជាស្ថានការណ៍​ទូទៅ​​ នៅ​ក្នុង​​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​​កម្ពុជា​​មាន​ការ​​ប្រែប្រួល​​មួយ​ចំនួន​​ក្នុង​​រយៈពេល​​ចុង​ក្រោយ​​នេះ។ ប៉ុន្តែ​ បើទោះបីជា​យ៉ាង​នេះ​​ក៏​ដោយ ​ក៏​គោលការណ៍​​ស្មើភាព​​គ្នា​​នៅ​​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់​នៅតែ​ជា​ចំណោទ​ធំធេង​មួយ​នៅ​ឡើយ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​កម្ពុជា។

ជាទូទៅ ស្តង់ដា​ពីរ​ខុសគ្នា​នៅតែ​បង្ហាញ​ឡើង​យ៉ាង​ច្បាស់​។ អ្នកមាន​ប្រាក់ និង​មានអំណាច​ឬ​មាន​ខ្នងបង្អែក​ច្រើនតែ​មានសំណាង​ជាង​អ្នកក្រីក្រ​គ្មាន​ទីពឹង​ នៅក្នុង​ប្រព​ន្ធ័​យុត្តិធម៌។ អ្វីដែល​គួរ​ឱ្យ​​កត់សម្គាល់​​ម្យ៉ាង​ទៀត​នោះ​គឺ ​មកដល់​សម័យនេះ​ទៅ​ហើយ នៅតែ​មាន​មន្ត្រី​​ដែលមាន​​តួនាទី​ខ្ពង់​ខ្ពស់​ហ៊ាន​ដក​កាំភ្លើង​ពី​ចង្កេះ​បាញ់ប្រហារ​ទៅលើ​ហ្វូងមនុស្ស​ដោយ​គ្មាន​ញញើត​ច្បាប់​អ្វី​បន្តិច​សោះ។

មានហេតុផលសត្យានុម័តមួយចំនួនដែលបណ្តាល​ឱ្យ​សង្គម​ខ្មែរ​មិន​អាច​គោរព​បាន​នូវ​គោលការណ៍​​ស្មើភាព​គ្នា​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់៖ ទី១ គឺ​មក​ពី​ទម្លាប់​នៃ​ការ​ខ្លាច​អំណាច​អ្នកធំ។ ជា​ទូទៅ សង្គម​ខ្មែរ​ឱ្យ​តម្លៃ​ខ្លាំង​ពេក​ទៅ​លើ​បុណ្យស័ក្តិ និង​អំណាច ពោល​គឺ​អ្នក​តូច​ច្រើន​តែ​ខ្លាច​អ្នកធំ​ ដែល​ពេល​ខ្លះ ខ្លាច​រហូត​ដល់​បណ្តោយ​ឱ្យ​អ្នក​ធំ​ធ្វើ​អ្វី​ស្រេច​តែចិត្ត។ ទី២ គឺ​ការ​បែងចែក​គ្នា​មិន​ដាច់​រវាង​អំណាច​រដ្ឋ​ទាំងបី​ ជា​ពិសេស​គឺ​អំណាច​នីតិប្រតិបត្តិ​មាន​ទម្ងន់ខ្លាំង​ពេក​ទៅ​លើ​នីតិបញ្ញត្តិ និងតុលាការ។ និងទី៣ ទស្សនៈ​«យល់ញាតិ​​ឃ្លាត​​ច្បាប់» នៅ​តែ​មាន​ទ្ធិពល​ខ្លាំង​នៅ​ឡើយ​សម្រាប់​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ជាពិសេស​ក្នុង​ចំណោម​មេដឹកនាំ និង​អ្នក​អនុវត្ត​ច្បាប់។ ជាទូទៅ​អ្នក​មាន​អំណាច ឬ​មានលុយ ​តែង​ខិតខំ​ជួយ​សាច់ញាតិ​របស់​ខ្លួន​ឱ្យ​រួច​ផុត​ពី​សំណាញ់​ច្បាប់​ បើ​ទោះបី​ជា​ក្នុង​តម្លៃ​ណា​ក៏​ដោយចុះ។

ជាក់​ស្តែង​ករណី​លោក ឈូក បណ្ឌិត ទោះបី​ជា​មាន​សាក្សី​បាន​ដឹងលឺ ​រហូតដល់​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​រកឃើញ​កំហុស និង​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​ដកចេញ​ពីមុខ​តំណែង​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ ក៏​ជនជាប់​ចោទ​នៅ​តែ​ត្រូវ​បាន​ការពារ និង​ជួយ​សម្រាល​ទោស​បាន​ដដែល។ ​ការអនុវត្ត​ស្តង់ដារ​ពីរ​នៅក្នុង​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​​គឺជា​បញ្ហា​ធំធេង​ពីព្រោះ​វា​មិន​ត្រឹមតែ​ធ្វើ​ឱ្យ​កំណែទម្រង់​តុលាការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដំណើរ​ការ​ទៅមុខ​មិន​រួច​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ក៏បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​អាប់ឱន​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​របស់​ប្រទេសជាតិ​ទាំងមូល​ទៀតផង។

ដូច្នេះ តើ​គេ​គួរ​បណ្តែតបណ្តោយ​ឱ្យ​បញ្ហា​នេះ​កើតមាន​តទៅទៀត​ដែរ​ឬទេ? នេះ​ជា​សំណួរ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល និង​មន្ត្រី​តុលាការ​គួរ​ពិចារណា? ពី​ព្រោះ​ផល​វិបាក​របស់​វា​ក្រៅ​ពី​ធ្លាក់​ទៅ​លើ​ជន​រង​គ្រោះ និង​ទៅ​លើ​សង្គម​ទាំងមូល ទី​បំផុត​វា​ក៏​នឹង​ធ្លាក់​ទៅ​លើ​រដ្ឋាភិបាល និង​តុលាការ​ខ្លួន​ឯង​ជា​មិន​ខាន៕

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI