អានតួអត្ថបទ
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ

របប​រាជា​និយម​កម្ពុជា​ក្នុង​បរិបទ​ថ្មី​តែ​អត្ថ​ន័យ​ចាស់

សំឡេង ០៤:៥៤
ពិធីរាប់បាត្រព្រះសង្ឃចំនួន ៥០០ អង្គ ក្នុងថ្ងៃទី ១ នៃខួប១០ឆ្នាំ នៃការឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិរបស់សម្តេចសីហមុនី។
ពិធីរាប់បាត្រព្រះសង្ឃចំនួន ៥០០ អង្គ ក្នុងថ្ងៃទី ១ នៃខួប១០ឆ្នាំ នៃការឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិរបស់សម្តេចសីហមុនី។ @RFI/ Siv Channa
ដោយ៖ ប៉ែន បូណា
២៨ នាទី

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៩​តុលា​នេះ ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​ប្រារព្ធ​ខួប​ទី​១០​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​ឡើង​គ្រង​រាជ​សម្បត្តិ​របស់​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ សម្តេច​ព្រះ​បរម​នាថ នរោត្តម សីហមុនី (២៩​តុលា​២០០៤-២៩​តុលា​២០១៤​ )។ បន្ទាប់​ពី​គណបក្ស​រាជា​និយម​បាន​ស្រុត​ចុះ​ប្រជា​ប្រិយភាព​រហូត​បាត់​បង់​ទី​តាំង​ឈរ​ជើង​ទាំង​ស្រុង​ពី​ក្នុង​រដ្ឋ​សភា និង​បន្ទាប់​ពី​សម្តេចឪ នរោត្តម សីហនុ បាន​សោយ​ទីវង្គត​ទៅ របប​រាជានិយម​កម្ពុជា​ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​បរិបទ​ថ្មី។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ របប​រាជា​និយម​នៅ​តែ​ជា​សេចក្តី​ត្រូវ​ការ​ចាំ​បាច់​សម្រាប់​ប្រទេស​និង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ។ នេះ​ជា​អត្ថ​ន័យ​ចាស់​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​អ្វី​ប្រែ​ប្រួល​នៅ​ឡើយ​ទេ​រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ​។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ការ​បាត់​បង់​ទី​តាំង​ឈរ​ជើង​ទាំង​ស្រុង​របស់​គណបក្ស​រាជា​និយម​ពី​ក្នុង​រដ្ឋ​សភា​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ចុង​ក្រោយ​នេះ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ខ្លះ​គិត​ថា​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​លែង​ផ្តល់​តម្លៃ​ដល់​របបរាជា​និយម​ទៀត​ហើយ។ ប៉ុន្តែ ប្រសិន​បើ​មាន​ការ​គិត​ដូច្នោះ​មែន​វា​គឺជា​ការ​ភាន់​ច្រឡំ​មួយ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។ តាម​ពិត របប​រាជា​និយម​គ្មាន​អ្វី​ជាប់​ទាក់ទង​នឹង​គណបក្ស​រាជា​និយម​ទេ​ពោល​គឺ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ នៅ​តែ​មាន​ភក្តី​ភាព​ជា​មួយ​របប​រាជា​និយម​ឬ​ជា​មួយ​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​បើ​ទោះ​ជា​គណបក្ស​រាជានិយម​អស់​ប្រជា​ប្រិយភាព​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​។

ពិត​ណាស់​ថា ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​លើក​ដំបូង​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣ គណបក្ស​រាជា​និយម​និង​របបរាជា​និយម​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ជា​ច្រើន​យល់​ច្រឡំ​មែន​។ យល់​ច្រឡំ​ដោយ​សារ កាលណោះ អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​មិន​បាន​បែង​ចែក​រវាង​គណបក្ស​និង​របបរាជា​និយម​ទេ។ ពួក​គេ​គិត​តែ​ម្យ៉ាង​គត់​ប៉ុណ្ណោះ​គឺ បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ ហ្វ៊ុន​ស៊ិន​ប៉ិច មាន​ន័យ​ស្មើ​នឹង​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​រាជា​និយម​ដែល​តំណាង​ដោយ​សម្តេច​ឪ នរោត្តម សីហនុ បើ​ទោះ​បីជា​កាល​ណោះ​ព្រះ​អង្គ​លែង​គង់​ជា​ប្រធាន ហ្វ៊ុន​ស៊ិន​ប៉ិច​ទៀត​ហើយ​ក៏​ដោយ​។

 
ប៉ុន្តែ ការ​ចាប់​កំណើត​ឡើង​វិញ​នៃ​របប​រាជា​និយម​ទី​២​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​តួ​អង្គ​ក្សត្រ​ដ៏​ល្បី​ល្បាញ​របស់​កម្ពុជា​គឺ សម្តេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ បាន​ឡើង​សោយ​រាជ​សម្បត្តិ​សារ​ជា​ថ្មី គឺ​ជា​ពេលវេលា​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជា​រាស្ត្រ​ខ្មែរ​ផ្តើម​យល់​ថា​របប​រាជា​និយម​គឺ​ជា​តំណាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទាំង​មូល តែ​មិន​មែន​ជា​កម្ម​សិទ្ធិ​ផ្តាច់​មុខ​របស់​គណបក្ស​នយោបាយ​ណា​មួយ​ទេ។ ហេតុ​ផល​នេះ​ហើយ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​បោះ​ឆ្នោត​ចាត់​ទុក​គណបក្ស​រាជា​និយម ហ្វ៊ុន​ស៊ិន​ប៉ិច ថា​គ្រាន់តែ​ជា​បក្សនយោបាយ​មួយ​ដូច​គណបក្ស​ដទៃ​ទៀត​ដែរ​។

ជាក់​ស្តែង បើ​ទោះ​បី​ជា គណបក្ស​រាជា​និយម ហ្វ៊ុន​ស៊ិន​ប៉ិច ស្រុត​ចុះ​ប្រជា​ប្រិយ​ភាព​រហូត​បាត់​មុខ​ទាំង​ស្រុង​ពី​រដ្ឋសភា​ក៏​ដោយ ក៏​នៅ​ក្នុង​ផ្នត់​គំនិត​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​ជា​ទូ​ទៅ របប​រាជា​និយម​នៅ​តែ​ជា«ដួង​ព្រលឹង» ជាទី​ពឹង ទី​កក់​ក្តៅ មិន​អាច​ខ្វះ​បាន។ ម្យ៉ាង​ទៀត ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​រហូត​ក្លាយ​ជា​វាល​ពិឃាត​ខ្មែរ​ក្រហម បន្ទាប់​ពី​រដ្ឋ​ប្រហារ​ទម្លាក់​សម្តេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ កាល​ពី​ដើម​ទស​វត្សរ៍ ១៩៧០ គឺ​ជា​សក្ខី​កម្ម​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​ផ្តល់​ទំនុក​ចិត្ត​កាន់​តែ​មុត​មាំ​ថែម​ទៀត​ទៅ​លើ​របប​រាជា​និយម​។ រដ្ឋ​ធម្ម​នុញ្ញ​កម្ពុជា​ឆ្នាំ ១៩៩៣ ក៏​បាន​ចង​របប​រាជា​និយម​កម្ពុជា​ថា​ជា​របប​ដែល​មិន​អាច​កែ​ប្រែ​បាន​ឡើយ​។

យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ចុះ ភាព​រឹង​មាំ​នៃ​របប​រាជា​និយម​កម្ពុជា​មិន​អាស្រ័យ​លើ​ការ​ចែង​ក្នុង​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​តែ​មួយ​មុខ​ទេ តែ​វា​ក៏​អាស្រ័យ​ជា​សំខាន់​ទៅ​លើ​ការ​អនុវត្ត​ជាក់​ស្តែង​ផង​ដែរ​។ មាន​កត្តា​សំខាន់​ពីរ​ដែល​គេ​អាច​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​គន្លឹះ​ក្នុង​ការ​ពង្រឹង​របប​រាជា​និយម​កម្ពុជា​៖ ទី​១​គឺ​អាស្រ័យ​លើ​សកម្ម​ភាព​និង​តួនាទី​របស់​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​ចំពោះ​ប្រជា​រាស្ត្រ និង​ទី​២​គឺ​អា​ស្រ័យ​លើ​តម្លៃ​ដែល​អ្នក​នយោបាយ​ត្រូវ​ផ្តល់​ជូន​ស្ថាប័ន​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​។

បច្ចុប្បន្ន តួ​អង្គ​ក្សត្រ​ដ៏​ឆ្នើម​សម្រាប់​ប្រជា​រាស្ត្រ​ខ្មែរ​គឺ​ព្រះ​មហាវីរ​ក្សត្រ ព្រះ​បរម​រតនៈ​កោដ្ឋ​បាន​សោយ​ទី​វង្គត​ទៅ​ហើយ​។ ប៉ុន្តែ ទស្សនៈ​វិជ្ជា​នយោបាយ​និង​ព្រះ​រា​កាយ​វិការ​ជា​គំរូ​របស់​ព្រះ​អង្គ​ស្ថិត​នៅ​ជា​និច្ច​ជា​មួយ​កូន​ចៅ​។ ទន្ទឹម​នឹង​នោះ អង្គ​មហាក្សត្រ​ថ្មី​ដែល​គេ​ស្គាល់​ជា​ទូ​ទៅ​ថា​ជា​បុគ្គល​«ស្អាត​ស្អំ»​ ស័ក្តិ​សម​នឹង​ស្នង​ព្រះ​រាជ​បល្ល័ង្ក​ជា​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ខ្មែរ​នោះ ក៏​កំពុង​តែ​បន្ត​វេន​តាម​គំរូ​ព្រះ​រាជ​បិតា​របស់​ព្រះ​អង្គ​ដែរ​។

ដូច្នេះ អ្វី​ដែល​នៅ​សេស​សល់​គឺ​សំណួរ​ថា តើ​អ្នក​នយោបាយ​គ្រប់​និន្នាការ​មាន​ភក្តីភាព​និង​ការផ្តល់​តម្លៃ​ពិត​ប្រាកដ​កម្រិត​ណា​ដល់​របប​រាជា​និយម​(និយាយ​ជារួម)​និង​ដល់​អង្គ​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ផ្ទាល់ (និយាយ​ដោយ​ឡែក​)? សំណួរ​នេះ​មាន​សារ​សំខាន់​ពីព្រោះ​វា​ជា​កញ្ចក់​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ថា​តើ​រាជា​និយម​កម្ពុជា​មាន​តួនាទី​ពិត​ប្រាកដ​មួយ​ក្នុង​សង្គម​ឬ​គ្រាន់​តែ​ជា​និមិត្ត​រូប​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​?

ពិត​ហើយ​ថា របប​រាជា​និយម​ក្នុង​ព្រះ​រាជា​ណា​ចក្រ​ទី​២ ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​សោយ​រាជ​តែ​មិន​កាន់​អំ​ណាច ប៉ុន្តែ ដើម្បី​ឲ្យ​រាជា​និយម​មាន​អត្ថ​ន័យ​ពិត​ប្រាកដ វា​ទាម​ទារ​ឲ្យ​អ្នក​នយោបាយ​ផ្តល់​ការគាំទ្រ​ពេញ​ទំហឹង​និង​មាន​ភក្តី​ភាព​ពិត​ប្រាកដ​ជា​មួយ​ព្រះ​មហាក្សត្រ។ បច្ចុប្បន្ន គ្រប់​អ្នក​នយោ​បាយ​ខ្មែរ​សុទ្ធ​តែ​បាន​អះ​អាង​ថា​ស្រ​ឡាញ់​របប​រាជា​និយម​និង​ដង្ហែ​តាម​ព្រះ​មហា​ក្សត្រ ប៉ុន្តែ មាន​ទង្វើ​ខ្លះ​ហាក់​ដូច​ជា​មិន​ទាន់​បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ការ​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​របស់​ពួក​គេ​នៅ​ឡើយ​៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI

រកមិនឃើញអត្ថបទដែលស្វែងរកទេ

មិនមាន​អត្ថបទ​ដែលអ្នកព្យាយាមចូលមើលទេ