នាទី​ខ្ញុំ​និយាយ​ពីរ​ភាសា (Chronique bilingue)

L’acte de juger​ សាលក្រម​ទ្រនុំ​ច្បាប់​

សំឡេង ០៥:០៥
លោក ឆាយ ហុកផេង បណ្ឌិត​ច្បាប់ និង​ជា​ចៅក្រម​ផ្នែក​ព្រហ្មទណ្ឌ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បារាំង
លោក ឆាយ ហុកផេង បណ្ឌិត​ច្បាប់ និង​ជា​ចៅក្រម​ផ្នែក​ព្រហ្មទណ្ឌ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បារាំង RFI/Chhay Hoc Phéng

​​នៅ​​​ក្នុង​​​នាទី​​ខ្ញុំ​​​​​និយាយ​​​ពីរ​​​​ភាសា​​​​នៅ​​​ថ្ងៃ​​​​នេះ​​​ លោក​​​​ ឆាយ ​ហុក​​ផេង​សូម​​​លើក​​​​ឡើង​​​​អំពី ​"សាលក្រម​​ទ្រនុំ​​ច្បាប់​"​

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ប្រិយមិត្ត​អ្នកស្តាប់​ជាទីមេត្រី គេ​ចំណាំតែ​ឮ​អ្នកដែលឈ្លោះ​ប្រកែកគ្នា​

១-អះអាងថា”​រឿង​វា​មានហេតុ បំណុល​វា​មានម្ចាស់”​នេះ​ជា​សភាព​ការ​ពិត​មួយ​នៃ​ជីវិត​ដែល​ធ្វើ​អោយ​យើង​បែក​គំនិត​ថា គឺ​វា​មិនខុស​ងំពី​តុលាការ​ដែល​ពន្យល់​ក្នុង​សាលក្រម​នូវ​ហេតុ​នៃផល​គឺ​ការ​ផ្តន្ទាទោស​ឬ​ លើក​លែង​ទោស។​

Pour convaincre de son impartialité, le tribunal tient à sa disposition un moyen d’explication appelé « la motivation ». Rédiger une motivation c’est dévoilé ses intentions et expliquer les raisons de ses choix. Dès lors, la motivation d’un jugement est le produit d’une logique. C’est le contraire à l’argumentation brève et lapidaire.

២-ក្នុងការ​ផ្សំ​ម្ហូបអាហារ ក៏​អាស្រ័យ​លើ​ការ​ផ្សំ​គ្រឿង​ពី​ដើម​ទី​មក​ទើប​នៅចុង​បង្ហើយ ចុង​ភៅ​​ភ្លក់​រួច​ក៏​ឆ្លើយ​ថា​ ម្ហូប​មួយ​មុខ​នេះ ទុក​ជា​បាន​ការ គឺ​ថា​វា​ឆ្ងាញ់​ណាស់។

  • Dans sa plaidoirie, l’avocat en sa qualité d’auxiliaire de justice procède de la même façon que le juge. Il suit la logique de son raisonnement dans le but de convaincre le tribunal. Il n’est pas rare, hélas, de digressions en digressions l’avocat tisse la toile des arguments à laquelle il se perd et s’y empêtre.

៣-ក្នុង​សាលក្រម តុលាការ​ត្រូវ​បង្ហាញ​នូវ​មតិ​គឺ​ការយល់​ដោយ​បញ្ញាធិប្បាយ​ដ៏​ច្រើន​និង​ត្រូវ​មាន​ពហុសច្ចៈ​គឺ​ចំណេះ​ទូលំទូលាយ។ កត្តា​ទាំងពីរ​នេះ ផ្សំគ្នា​នឹង​ចំណេះ​ដឹង​ផ្លូវ​ច្បាប់​ប្រើលើ​ករណីណាមួយ​កើត​បាន​ជា​សាលក្រម ដែល​គេ​អាន​ហើយ​ធ្វើ​អោយ​កូនក្តី ទាំង​សង​ខាង​យល់​បាន​ថា”​ឱលោកចៅក្រម​ដ៏​ថ្លៃថ្លា​ឧត្តម លោក​គឹត​យ៉ាង​នេះ ទើប​លោក​ឲ្យ​យើង​​ចាញ់ក្តី​ឬ​ឈ្នះ​ក្តី​ »។ គេ​មិន​បញ្ញត្ត​ឲ្យ​ចៅក្រម​មាន​ចំណេះ​បុសពេជ គឺ​ការ​ចេះ​ដឹង​សព្វ Omniscience ​នោះទេ។ តាំងពី​បុរាណកាលមក តុលាការ​ត្រូវ​ចៀសវាង​ដើរ​ផ្លូវ​ចុង​ឬ​ឥរិយាបថ​ជ្រុលនិយម​ពីរ​ប្រការ​គឹ​ការ​មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្លួន​នឿយ​ហៅថា​អត្តកិលប​ថា​នុយោគ​ឬ​ខ្ជឹល​​ច្រអូស​មួយ​និង​ការ​យល់​ច្របូកច្របល់​ជំពាក់ជំពិន​ដោយ​កាម​ហៅ​ថា​ កាម​សុខល្លិកនុយោគ ដូច​ជា​ការ​”យល់ញាត្តិ​ឃ្លាត​ច្បាប់​”​នេះ​មួយ​ទៀត។​

-Si au sortir de l’école de la magistrature certains élèves optent pour la formation d’accusation dite le « parquet » tandis que d’autres choisissent la fonction de jugement dite le « siège », ces deux fonctions sont incompatibles en ce que chaque fonction doit être exercée par son titulaire durant deux années au moins. Cependant, l’avocat est tel Janus et son double visage, défenseur de l’accusé un jour, défenseur de la victime le lendemain, et ce durant le même mois voire la même semaine.

៤-ទោះបី​មេធាវី អាច​ការពារ​កូន​ក្តី​ជាចោរ​ឬ​ជា​មេឃាតករ ហើយ​បើ​នៅ​ក្នុង​ករណី​ថ្មី​មួយទៀត គាត់​ការពារ​ជន​រងគ្រោះ​ម្តង​វិញ « ​ទំនិញ​ជួញដូរ »​របស់​គាត់​ក៏​នៅ​មាន​តែ​មួយ​គឺ​ច្បាប់​ជាសំអាង​ជាសារណា។ បែរ​មក​ខាង​ចៅក្រម​វិញ​តុលាការ​ដែល​ឈរ​លើ​គោលការណ៍​និត្យានុកូលភាព​ទៅ​តាម​យុត្តាធិការ លើ​រឿង​ក្តី​ណា​មួយ នៅ​ក្នុង​សាលក្រម​ផ្នែកសំអាង​ហេតុ​និង​សំអាង​ច្បាប់​ដែល​សរសេរ​បកស្រាយ​ក្បោះក្បាយ​ត្រឹមត្រូវ​ជា​ការ​ជួយ​និង​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​សន្តិសុខ​សង្គម​ដោយ​ហេតុ​ថា​អ្នក​ដែល​ចាញ់​ក្តី​យល់​ថា​អ្វី​ទៅ​ជា​ចំណុច​ខ្សោយ​​របស់​ខ្លួន។​

-Bien rédigé soit-il, un jugement peut être frappé d’appel. Ainsi, l’arrêt de la Cour est quant à lui, riche d’enseignements pour le juge de première instance et les parties en cause. Aussi, un jugement ou un arrêt indifférent à la motivation considère-t-il ipso facto qu’il est indifférent que le justiciable soit éclairé.

៥-សាលក្រម​ណាខ្លី​ចំណី​មាត់​​​​​បូរបត់​លែបខាយ​និយាយ​ប្រែ

​សំប៉ែត​​​ថា​មូល​ទួល​ថា​ស្រែ​​​​​សំពោចថាឆ្កែ​តែ្រ​ថាខ្លុយ។

  • Un jugement lapidaire n’articulant ni le droit ni le fait dépeint la sentence sans se faire entendre sa raison d’être.

៦-ព្រះពុទ្ធអង្គ បាន​ប្រៀនប្រដៅ​ភិក្ខុ ហត្ថកៈ​ថា “បុគ្គល​មិន​ឈ្មោះថា​ជា​សាមណៈ​ដោយ​ភាព​ជា​អ្នក​មាន​ក្បាល​ត្រងោល​ទេ លុះត្រា​តែ​បុគ្គល​ណា​ញ៉ាំង​បាបតូច ឬ​ធំ​ឲ្យ​ស្ងប់​ទើប​ឈ្មោះ​ថា​សាមណៈ » យ៉ាងណាមិញ ចៅក្រម ក៏​មិន​សំអាង​ដោយ​ភាព​ជា​អ្នក​កាត់​ក្តីទេ ​​​លុះ​ត្រាតែ​សាលក្រម​ប្រកប​ដោយ​យុត្តិធម៌​ទើប​ឈ្មោះ​ថា​ចៅក្រម​បាន។

សូម​អរគុណ​និង​ជំរាបលា។​

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI