ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ

គ្រួសារ​ជា​គ្រឹះសិក្សា​មូលដ្ឋាន​សម្រាប់​កុមារ

សំឡេង ០៥:១៨
រូបថត​តំណាង៖ ចេន សុខា កុមារីកម្ពុជាដែលសម្ដែងពីជីវិតពិតរបស់នាងក្នុងរឿង Girl Rising
រូបថត​តំណាង៖ ចេន សុខា កុមារីកម្ពុជាដែលសម្ដែងពីជីវិតពិតរបស់នាងក្នុងរឿង Girl Rising Girl Rising
ដោយ៖ ហេង ឧត្តម
២៨ នាទី

ថ្ងៃ​នេះ គឺជា​ទិវា​សិទ្ធិកុមារ​អន្តរជាតិ។ សម្រាប់​​កម្ពុជា ដែល​កំពុង​ខ្វះខាត​ធនធាន​មនុស្ស​ស្រាប់​ផង ការ​វិនិយោគ​ផ្នែក​អប់រំ​​លើ​កុមារ​ គឺជា​រឿង​ចាំបាច់​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ជាតិនៅក្នុង​ពេល​នេះ និង​ពេល​អនាគត​។ មាន​កត្តា​ចម្បង​ជា​ច្រើន​ដែល​ទ្រទ្រង់​ដល់​ការ​អប់រំ​កុមារ ក៏ប៉ុន្តែ​មជ្ឈដ្ឋាន​គ្រួសារ ត្រូវ​គេមើលឃើញថា គឺ​​ជា​គ្រឹះសិក្សា​មូលដ្ឋានដំបូង​បំផុតសម្រាប់​ពួកគេ​។ ដូច្នេះ គ្រួសារ​គប្បីជា​កន្លែង​មួយ​ដែល​ផ្តល់​ភាព​ជា​គំរូ​ល្អ​សម្រាប់​កុមារ។  

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

សុភាសិត​ខ្មែរ តែងពោលថា «លត់​ដែក ​ទាន់​នៅក្តៅ ប្រដៅ​កូន​ចៅ​ ទាន់​នៅ​ក្មេង»។ ក្មេងៗ​ដែលត្រូវ​ទទួល​បាន​ការលត់​ដំ​អប់រំ​ប្រៀន​ប្រដៅ​នេះ គឺពួក​គេ​​រស់​នៅ​ក្នុង​មជ្ឈដ្ឋាន​គ្រួសារ​ភាគ​ច្រើននៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ជីវិត​របស់​ពួក​គេ រាប់​ចាប់​តាំងពីពេល​ជា​ទារក​ក្នុង​ផ្ទៃ​មក​។ ហេតុនេះ បាន​ជាគេថា កុមារ​​បាន​​រស់​នៅ​រៀន​សូត្រ​ពី​សង្គម​គ្រួសារ ពី​ឪពុ​កម្តាយ​ អាណាព្យាបាល និង​បងប្អូន​មាមីង​យាយតា​ទាំង​ឡាយ បាន​ពេល​វេលា​ច្រើន​ជាង​នៅ​ទីកន្លែង​ដទៃ​ផ្សេង​។ 

ជាក់​ស្តែង គ្រួសារ​ជាសាលា​សំខាន់​សម្រាប់​ដំណើរ​ជីវិតរបស់​កុមារ​គ្រប់​រូប ទាំង​ផ្នែកឥរិយាបទ​ និង​ចិត្ត​គំនិត​។ ដូច្នេះ មនុស្ស​ក្នុង​គ្រួសារ​ ក៏​ជា​ជន​គំរូ​មុន​ដំបូង​គេ​បំផុត ដែល​កុមារ​សង្កេតនិង​រៀន​សូត្រ​ត្រាប់​តាម។ 

មាន​ឧទាហរណ៍​សាមញ្ញ​មួយ​ចំនួន ដែល​ស្តែងពី​ភាព​ជា​គំរូ​នេះ។ តួយ៉ាង​ ការ​សំពះ ការ​ប្រើប្រាស់​ពាក្យ​សម្តី​ពី​រោះពិសា ជាដើម​ ដែល​គេ​មិន​អាច​ណែនាំឲ្យ​កុមារ​គោរពលើកដៃ​សំពះ បាន​ទន់ភ្លន់​ល្អ​បា​នឡើយ បើ​ពុំ​មាន​ទម្លាប់សុជីវធម៌​​ល្អបែប​នេះទេ​ នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ។ ​កុមាររឹង​​រឹត​តែ​មិន​អាច​ប្រើប្រាស់​ពាក្យ​ពេចន៍​ពីរោះ​ពិសា បាន​ដែរ ប្រសិន​បើ​ឪពុក​ម្តាយ​ ឬអាណាព្យាបាល​ គ្មានគំរូ​ទម្លាប់ល្អ  និយាយ​រកគ្នា​ដោយ​ផ្អែម​ល្ហែម​ទេ​នោះ។ ​

ជា​មួយ​គ្នា​នេះ កុមារ​​នឹងត្រូវ​គ្រវាត់​​បោះចោល​សំរាម​រាយ​បាយ នៅ​ក្នុង​ផ្ទះនិង​នៅ​ទីធ្លា​ផ្សេងៗ ប្រសិន​បើ​មជ្ឈដ្ឋាន​គ្រួសារ​របស់​ពួកគេ មិន​បាន​បង្ហាញ​ជា​គំរូល្អ ឬ​ណែនាំ​ពួក​គេ​ឲ្យ​រៀបចំ​ទុក​ដាក់​កាក់​សំណល់នៅ​ក្នុង​ធុង​សំរាមឲ្យ​ត្រឹមត្រូវ​​​នោះ​។ ហេតុនេះ ឃើញថា ទាំងសម្តី និង​ទង្វើទាំង​ផ្សេងៗទៀត នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​ គឺជា​គំរូ​ដោយ​ផ្ទាល់​ និង​ជា​ប្រយោល ដែល​កុមារ បាន​និង​កំពុង​តែ​រៀនសូត្រ​តាម​ ហើយ​ចាប់​យកទៅ​អនុវត្ត​តាម​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ។

កុមារ​មិន​ត្រឹម​តែ​រៀន​ធ្វើ​តាម​ចំណុច​ល្អៗ​នោះទេ តែ​ការ​ប្រើ​ហិង្សា​ក្នុង​គ្រួសារ​ និងការ​ប្រើពាក្យ​សម្តី​មិន​សមគួរ ក៏​កុមារ​ចាប់​ទទួលយក​ដែរ។ ប៉ុន្តែ ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ហិង្សាវាយ​ដំក្នុង​គ្រួសារ​ គឺជាការប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​លូត​លាស់​ផ្នែក​រាយកាយ និងសតិបញ្ញា​របស់​កុមារ។ ព្រោះ​ថា ពួក​គេ​អាច​នឹងក្លាយ​ជា​មនុស្ស​ប្រើ​ហិង្សា​ដល់​អ្នក​ដទៃ​បន្តទៀត ក្នុង​គ្រួសារ​ផ្ទាល់ ក្នុង​សាលា ឬក្នុង​មជ្ឈដ្ឋានសង្គម​​ផ្សេងទៀត នៅពេល​ជាមួយ​គ្នា​នេះ ឬក៏​នៅពេល​ដែល​ពួក​គេ​ធំ​ឡើង។

សព្វ​ថ្ងៃ ខណៈ​ពេល​ដែល​ពិភព​លោក​បើក​ចំហ​កាន់តែ​ខ្លាំង គ្រឿង​ពង្វក់​ស្មារតី​កុមារ​ក៏​កាន់​តែ​រីក​ចម្រើន​ខ្លាំង​ណាស់​ដែរ។​ ទីតាំងលេង​ល្បែង​ហ្គេម ហាក់​នៅតែ​បន្តមាន​វត្តមាន​នៅ​ជិត​សាលានិង​ក្នុង​សហគមន៍​រស់នៅរបស់​កុមារ​នៅឡើយ​។ ​ចំណែក​ស្រាបៀ រូបភាព​ស្រើប​ស្រាល​ ក៏​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព្រោង​ព្រាត​នៅ​ទី​សាធារណៈ​និង​នៅ​ស្ទើរតែ​គ្រប់ក្នុង​ប្រព័ន្ធឃោសនា។ ការ​ចាក់​បញ្ចាំង​និង​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ រឿងភាពយន្ត​ដែល​មានរូបភាព ​ស​កម្មភាពហិង្សា គឺត្រូវ​កុមារ​ប្រទះ​ឃើញ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ផងដែរ​។ ថែមពីនេះ អំពើ​សាហាវ​ឃោរឃៅ​ ​និងរឿង​អាសអាភាសផ្សេង​ៗ កាន់​តែ​ចូល​លុក​លុយ​ដល់​ផ្ទះ​រស់​នៅ​របស់​ពួក​គេ​តែម្តង តាមរយៈ​កុំព្យូទ័រ និង​ទូរសព្ទ​ទំនើប​ភ្ជាប់​អ៊ិន​ធឺណិត​​​។

បច្ចុប្បន្ន​​​នេះ ឪពុកម្តាយ​មួយ​ចំនួន ហាក់​មិន​ខ្លាច​ញញើត​ នឹង​ទិញ​ទូរសព្ទ​ Smart phone និង​ I-pad ឲ្យ​កូនៗ​ប្រើប្រាស់ ទាំង​ពួក​នៅ​ក្មេងខ្ចី​នៅឡើយ​។ ប្រសិនបើ អាណាព្យាបាល​តាម​ដាន​​​គ្រប់​គ្រងពេលវេលា​កំណត់​ឲ្យកុមារ​​បានប្រើប្រាស់​ត្រឹមត្រូវ វា​មិន​អីនោះ​ទេ ក៏ប៉ុន្តែ ភាគ​ច្រើនគេ​សង្កេត​ឃើញថា​ ឧបករណ៍​ទំនើបៗ​ទាំងនេះ វា​ហាក់​បាន​ក្លាយ​ទៅអាវុធ​​អូសទាញ​បំផ្លាញ​ពេលវេលា​ និងកម្ទេច​ស្មារតី​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​របស់​កុមារ​ ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ​ទៅវិញ​។

ជារួម អាណាព្យាបាល​ ឪពុក​ម្តាយ គួរ​បង្ហាញ​ភាព​ជា​គំរូ​ ទាំង​ពាក្យ​សម្តីប្រាស្រ័យ​ទាក់ទងគ្នា និង​ឥរិយាបថ​ផ្សេងៗ​ នៅ​ក្នុង​​គ្រួសារ។​ ហើយ​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ចំពោះ​ចំណង់​ចំណូល​ចិត្ត​ និង​តាម​ដាន​របៀប​ចាត់​ចែង​ពេលវេលា​របស់កូន នៅក្នុង​សង្គម ក៏​ជារឿង​ចាំបាច់​។​

សំខាន់​ទៅទៀត​​នោះ ឪពុក​ម្តាយ គួរ​បង្កើន​ទម្លាប់ល្អ​ផ្សេង​ទៀត ដើម្បី​បណ្តុះ​វប្បធម៌​ចង់​ចេះចង់​ដឹង​របស់​កូន​ៗ មាន​ជាអាទិ៍ ធ្វើ​ដំណើរ​​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​សិក្សា​ជាមួយ​កូនៗជា​ដើម​។ នៅពេលទំនេរ ឬ​ថ្ងៃ​សម្រាក​ចុង​សប្តាហ៍ ឬក្នុង​ឱកាស​ពិសេស​ណា​មួយ អាណាព្យាបាល គប្បីនាំកូន​​ទៅ​សារមន្ទីរ ឬឬ​ចូលរួម​ទស្សនា​​ការ​តាំង​ពិព័រណ៌​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​វប្បធម៌ផ្សេងៗ​។

រឹត​តែ​ពិសេស​នោះ​ គឺ​បណ្តុះ​ទម្លាប់​ការ​អាន​និងការ​ស្រឡាញ់សៀវភៅ​ដល់​ក្មេងតាមរយៈ​នាំកូនទៅ​​​ពិព័រណ៌​សៀវភៅ​ ឬ​ទៅ​បណ្ណាល័យ និង​បណ្ណាគារ​។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ ការ​បង្ហាញ​គំរូ​និង​ទម្លាប់​អាន​សៀវភៅ​របស់​ឪពុក​ម្តាយខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់​ ក៏​ជារឿង​សំខាន់​ចាំបាច់ណាស់សម្រាប់​កូនៗ។ ហេតុនេះហើយ ទើប​គេ​ត្រូវ​បង្កើត​បណ្ណាល័យ​គ្រួសារ​ តាំង​សៀវភៅ​សិក្សា ជៀសជាង​តាំង​ដប​ស្រា​នៅ​តាម​ផ្ទះ៕

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI