កម្ពុជា

ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​និយាយ​អំពី​ប្រភព​នៃ​ឈ្មោះ​ឆ្នាំ​ខ្មែរ​ទាំង​១២​ក្នុង​ក្បួន​ហារា​សាស្ត្រ

ហោរាសាស្ត្រ​
ហោរាសាស្ត្រ​ @Facebook

 ថ្ងៃនេះ ឆ្នាំមមែ​ចូលមក​ជំនួស​ឆ្នាំមមី។ ប៉ុន្តែ តើ​លោក លោកស្រី អ្នកនាង កញ្ញា យល់​យ៉ាងណាដែរ ចំពោះ​ការអះអាង​របស់​អ្នកស្រាវជ្រាវ​បរទេស​ខ្លះ​ដែលថា ឈ្មោះ​ឆ្នាំ​ខ្មែរ​ទាំង១២ក្នុង​ក្បួន​ហោរាសាស្ត្រ ជា​ពាក្យ​ក្លាយ​មកពី​ភាសា​វៀតណាម ក្រោម​ឥទ្ធិពល​ភាសា​ចិន​នោះ? តាមពិត ចំពោះ​ការអះអាង​បែបនេះ ហោរា និង​អ្នកស្រាវជ្រាវ​ខ្មែរ បកស្រាយ​ផ្សេងគ្នា ប៉ុន្តែ​ជាទូទៅ​មិនមែន​ដូច​ការអះអាង​របស់​អ្នកស្រាវជ្រាវ​បរទេស​ឡើយ។ 

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

 

លោក មី​ស្សែ​ល ហ្វែ​រលុស ( Michel Ferlus) អ្នកស្រាវជ្រាវ​ឯករាជ្យ​ម្នាក់ ដែល​ធ្លាប់​ធ្វើការ​នៅ​ម​ជ្ឈ មណ្ឌល​ជាតិ​សម្រាប់​ការស្រាវជ្រាវ​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ (CNRS) បាន​អះអាងថា ឈ្មោះ​សត្វ​ទាំង១២សម្រាប់​សម្គាល់​ឆ្នាំ​ខ្មែរ​នៅក្នុង​ក្បួន​ហោរាសាស្ត្រ គឺជា​ពាក្យ​ក្លាយ​មកពី​ភាសា​វៀតណាម ក្រោម​ឥទ្ធិពល​នៃ​ភាសា​ចិន។

អត្ថបទ«ភស្តុតាង​ក្នុងការ​សិក្សា​ខាង​ភាសា​តាមផ្លូវ​ពាណិជ្ជកម្ម​ពី​វៀតណាម​ភាគ​ខាងជើង​មក​ឈូង​សមុទ្រ​ថៃ (សតវត្ស​ទី៣ដល់​សតវត្ស​ទី៨) របស់លោក មី​ស្សែ​ល ហ្វែ​រលុស ដែល​ផ្សាយ​ក្នុង​ព្រឹត្តិបត្រ​សិក្សា​អំពី​មន​ខ្មែរ ( Mon-Khmer Studies) លេខ៤១ លើកឡើងថា ប្រព័ន្ធ​ឆ្នាំ​ទាំង​១២ តំណាង​ដោយ​សត្វ​តាម​លំដាប់​ពី​ឆ្នាំជូត​ដល់​ឆ្នាំកុរ មាន​ប្រភព​នៅ​ភាគ​កណ្តាល​នៃ​ប្រទេស​ចិន ហើយ​រីកសាយ​នៅ​អាស៊ី។ បើតាម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​ជនជាតិ​បារាំង​រូបនេះ ប្រព័ន្ធ​ឆ្នាំ​ទាំង១២នេះ​ត្រូវបាន​ខ្ចី​យកមកប្រើ​ដោយ​ប្រជាជន​នៅ​អាស៊ី​ភាគ​អាគ្នេយ៍ ក្នុងនោះ​មាន​វៀតណាម​ជាដំបូង បន្ទាប់មក​ខ្មែរ និង​មន។

ចំពោះ​បញ្ហា​នេះ លោក អ៊ឹម បុរិន្ទ អ្នកស្រាវជ្រាវ​វិជ្ជា​ហោរាសាស្ត្រ និង​ប្រពៃណី​ទំនៀមទម្លាប់​ខ្មែរ បាន​ថ្លែងថា ពិត​ជាមាន​ពាក្យ​សម្គាល់​ឈ្មោះ​សត្វ«ខ្លះ»ក្នុងចំណោម​សត្វ​ទាំង១២នោះ បានក្លាយ​មកពី​ភាសា​វៀតណាម ដែល​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ចិន​មែន ហើយ«ពាក្យ​ខ្លះទៀត​មកពី​ឥណ្ឌា»​។

ផ្ទុយទៅវិញ លោក វ៉ា​យ វិបុល ដែលជា​ទីប្រឹក្សា​នៃ​ក្រសួង​ធម្មការ​និង​សាសនា និង​ជា​ហោរា​ផង អះអាងថា ឆ្នាំ​ខ្មែរ​តំណាង​ដោយ​សត្វ​ទាំង១២ នៅក្នុង​ក្បួន​ហោរាសាស្ត្រ​នោះ គឺ​«បាន​ទទួល​​ឥទ្ធិពល​ពី​ព្រហ្មញ្ញសាសនា​របស់​ឥណ្ឌា»ជាជាង​ពី​ចិន។
 

ដោយឡែក បណ្ឌិត សួន ឱសថ ដែលជា​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សាជាតិ​ភាសា​ខ្មែរ និង​ជា​ជំនួយ​ការ​​ផ្នែក​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ប្រធាន​រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា អះអាងថា ចិន«បាន​យក»ប្រព័ន្ធ​ឆ្នាំ​ដែល​សម្គាល់​ដោយ​សត្វ​ទាំង១២នោះ «ពី​ភាសាសំស្ក្រឹត​របស់​ឥណ្ឌា»ទៅវិញ​ទេ ហើយ​ឈ្មោះ​​សត្វនីមួយៗក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​គឺ​បានក្លាយ​ពី​ភាសាសំស្ក្រឹត​ដោយផ្ទាល់ មិនមែន​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​ភាសា​វៀតណាម និង​ចិន​ទេ៕

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI