វិស័យ​ធនធាន​មនុស្ស នៅ​តែ​បន្ត​ជា​ឧបសគ្គ​សម្រាប់​អភិវឌ្ឍ​ឃុំ-​សង្កាត់!

សំឡេង ០៤:៣១
វិស័យ​​ធនធាន​​មនុស្ស នៅ​​តែ​​បន្ត​​ជា​​ឧបសគ្គ​​សម្រាប់​​អភិវឌ្ឍ​​ឃុំ-​សង្កាត់!
វិស័យ​​ធនធាន​​មនុស្ស នៅ​​តែ​​បន្ត​​ជា​​ឧបសគ្គ​​សម្រាប់​​អភិវឌ្ឍ​​ឃុំ-​សង្កាត់!

នៅ​កម្ពុជា​ មាន​និស្សិត​រាប់​សិប​ពាន់​នាក់ ដែល​បញ្ចប់​ថ្នាក់​ឧត្តម​សិក្សា​ ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ។ ​ក៏​ប៉ុន្តែ​ ​អ្នក​ចេះ​ដឹង​មាន​សញ្ញាប័ត្រ​ តែ​ចំនួន​តិច​តួច​ប៉ុណ្ណោះ​ ដែល​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត ​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ធ្វើ​ការ​នៅ​មូលដ្ឋាន។ ទន្ទឹម​នេះ ​គណបក្ស​នីមួយៗ ក៏​មិន​បាន​កំណត់​ជាក់​ច្បាស់​ពី​កម្រិត​ចំណេះ​ដឹង​របស់​បេក្ខជន​ឈរ​ឈ្មោះ​ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ-សង្កាត់​នោះ​ដែរ​។ ដូច្នេះ គេ​មើល​ឃើញ​ថា បញ្ហា​ធនធាន​មនុស្ស ​អាច​នឹង​តែ​បន្ត​ចោទ​ជា​ឧបសគ្គ​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍ​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ ទៅ​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ​។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

សំណួរ​ជា​បឋម គួរ​សួរ​ថា តើ​ហេតុអ្វី​ចាំ​បាច់​ទាមទារ​ឲ្យ​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់ ត្រូវ​តែ​មាន​ចំណេះ​ដឹង​និង​សមត្ថភាព​ខ្ពស់? គេ​អាច​នឹង​ឆ្លើយ​យ៉ាង​សាមញ្ញ​ ដ្បិត​ថា បើ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​មូលដ្ឋាន ចេះ​ដឹង​ជ្រៅ​ជ្រះ គឺ​នឹង​មាន​ទស្សនៈ​វិស័យ​វែង​ឆ្ងាយ​សម្រាប់​ដឹកនាំ​ឃុំ​សង្កាត់ និង​សម្រាប់​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ជាក់​ស្តែង​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​តាម​ត្រឹម​ត្រូវ។ ទន្ទឹម​នឹង​ចំណេះ​ដឹង​ គេ​ក៏​ត្រូវ​ការ​ផង​ដែរ ​បទ​ពិសោធ ឧត្តម​គតិ​គិត​គូរ​ស្នេហា​ជាតិ និង​ទឹក​ចិត្ត​ស្មោះ​ត្រង់​ពិត​ប្រាកដ​ ចង់​ជួយ​អភិវឌ្ឍ​មូលដ្ឋាន។​

ក៏​ប៉ុន្តែ ចំពោះ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ឃុំ​សង្កាត់​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ និង​ត​ទៅ ពេញ​មួយ​អាណត្តិ​ថ្មី​ទៀត​នេះ គឺ​វិស័យ​ធនធាន​មនុស្ស ដែល​មាន​សញ្ញាបត្រ​ត្រឹម​ត្រូវ និង​មាន​ចំណេះ​ដឹង​ជំនាញ​ច្បាស់​លាស់​ អាច​នឹង​នៅតែ​បន្ត​ចោទ​ជា​ឧបសគ្គ។ ចោទ​ជា​ឧបសគ្គ​ គឺ​បើ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​កត្តា​សង្គម ឆន្ទៈ​នយោបាយ និង​ក្នុង​បរិបទ​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​ឃុំ​សង្កាត់​ នៅ​ទន់​ខ្សោយ។

ជាក់​ស្តែង​តែ​ម្តង ចំពោះ​គោល​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស​នីមួយៗ ទាំង​១២​បក្ស​ដែល​ចូល​ដែល​រួម​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់​លើក​នេះ ​គ្មាន​កំណត់​ជាក់​លាក់​ថា បក្ស​របស់​ខ្លួន​ បេក្ខជន​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​ក្រុម​ប្រឹក្សា​​ឃុំ​សង្កាត់ គឺ​ត្រូវ​តែ​មាន​ចំណេះ​ដឹង​បញ្ចប់​ថ្នាក់​ទី១២ ឬ​បរិញ្ញាបត្រ​ ទាំង​អស់​នោះ​ដែរ​។ ​បើ​តាម​ច្បាប់​បោះ​ឆ្នោត​វិញ​ សម្រាប់​អ្នក​ឈរ​ឈ្មោះ​ជា​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់ គឺ​លក្ខខណ្ឌ​តម្រូវ​ ត្រឹម​តែ​ចេះ​អាន​និង​ចេះ​សរសេរ​ភាសា​ជាតិ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ត្រឹម​តែ​លក្ខ​ខណ្ឌ​ប៉ុណ្ណេះ ក៏​មាន​គណបក្ស​មិន​តិច​ទេ ដែល​លំបាក​នឹង​រក​បេក្ខជន​ឲ្យ​ឈរ​ឈ្មោះ​ផង​ ចុះ​ទម្រាំ ដល់​ដាក់​គោល​នយោបាយ​បក្ស ឲ្យ​បេក្ខជន​ត្រូវ​តែ​មាន​ចំណេះ​ដឹង​ថ្នាក់​បាក់​ឌុប ឬ​ថ្នាក់​បរិញ្ញាបត្រ​ទៅ​ទៀត​នោះ​ គឺច្បាស់​ជា​កាន់​តែ​លំបាក​ណាស់ នៅ​ក្នុង​រក​បេក្ខជន​ឲ្យ​ឈរ​ឈ្មោះ​។

ងាកទៅពិនិត្យ​ពី​កត្តា​សង្គម​វិញមកម្តង! ចំពោះ​យុវជន​ ដែលមាន​សញ្ញាបត្រខ្ពស់ និង​​រៀន​សូត្រ​ចេះ​ដឹងនៅ​ទី​ក្រុង ឬ​អ្នក​រៀន​ចប់​មកពី​បរទេស គឺពួក​គេ​កម្រ​នឹង​ចាប់​អារម្មណ៍​ស្មគ្រ​ចិត្ត​ទៅ​ធ្វើ​ការ​នៅ​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ណាស់​។ ក្រុម​និស្សិត​និងបញ្ញាវន្ត​​ ​ដែល​ចេញពី​មហាវិទ្យាល័យ ភាគ​ច្រើន ច្រើន​តែ​សម្លឹង​មើល​មុខ​តំណែង​ធំ ប្រាក់​ខែខ្ពស់​ និង​កន្លែង​ការងារ​ក្នុង​ម៉ាស៊ីន​ត្រជាក់។ អ្ន​កខ្លះក្រោយ​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ជាន់​ខ្ពស់ បាន​​សម្រេច​ចិត្ត​ជ្រើសរើស​ការ​បើក​មុខរបរ​រកស៊ី​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ឬ​ទៅ​ធ្វើការ​ឲ្យ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ឬក៏​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​។​ ហើយ​បើ​ជ្រុល​តែ​ពួក​គេ​ចង់​ធ្វើ​ការ​ងារ​រដ្ឋ គឺ​ច្រើន​តែ​ចង់​បាន​កៅ​អី​នៅ​ក្រសួង​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ នៅ​ថ្នាក់​ជាតិ​តែម្តង​។​ គឺ​តិច​តួច​ណាស់ ដែល​មាន​ចេតនា​ចង់​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ស្រុក​ស្រែ​ចម្ការវិញ​នោះ​។

ចំណែក​កញ្ចប់​ថវិកា​ឃុំ​-សង្កាត់នៅ​មាន​កម្រិតទាប​ ក៏​ជា​បញ្ហា​ចម្បង​ដែរ ក្នុង​ការ​ទាក់ទាញ​ឲ្យ​យុវជន​ និងអ្នក​ចេះ​ដឹង​ច្រើន​ ឲ្យ​ទៅ​ធ្វើការ​នៅ​មូលដ្ឋាននោះ​។ បច្ចុប្បន្ននេះ​ ចំនួន​កញ្ចប់​ថវិកា​ឃុំ-សង្កាត់ មាន​​ចន្លោះ​ត្រឹមពី​៣ម៉ឺន​ ទៅ​៥ម៉ឺន​​ដុល្លារតែប៉ុណ្ណោះ​ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ សម្រាប់​​ឃុំ-សង្កាត់នីមួយ​ៗ​។ លុយ​ប៉ុណ្ណេះ​ត្រូវ​បែង​ចែក​សម្រាប់​ចាត់​ចែង​ផ្នែក​រដ្ឋបាល បើកប្រាក់​ខែឲ្យ​សមាជិកក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់ បូក​រួម​ទាំង​ទុក​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ឃុំ​សង្កាត់ទៀត​ផង។​ ចំនួន​ថវិកា​នេះ ទំនង​ជា​ពុំ​ទាន់​គ្រាន់​នៅឡើយ​ទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ បើចង់​ដំឡើង​ឲ្យ​ដល់​៥០ម៉ឺនដុល្លារ ឬ​១លានដុល្លារ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំនេះ​ ឬឆ្នាំក្រោយតែម្តង​​ ក៏​ពុំ​អាច​ទៅរួច​នោះដែរ។ បើ​​ផ្អែក​ទៅលើ​ចំណូល​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​។ នេះ​បើ​តាមការ​គន់គូរ​ទូទាត់​របស់​ក្រុម​​​អ្នក​ជំនាញ​សេដ្ឋកិច្ចនិងអ្នក​ជំនាញ​អភិ​បាល​កិច្ច​។

បញ្ហា​ថវិកា​នេះ​ គឺ​បាន​ចោទ​ជា​ចំណោទ​ខ្លាំងសម្រាប់​ដំណើរ​ការ​ប្រមូល​ធនធានមនុស្សឲ្យ​ទៅ​មូលដ្ឋាន​​ ព្រោះថា បើ​ប្រាក់​បៀវត្សរ៍​តិច គឺ​លំបាក​នឹង​អូសទាញ​អ្នក​ចេះ​ដឹង​ឲ្យ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​នៅ​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​ដែរ​​។

ជារួម បើ​ផ្នែក​ទៅលើអំណះអំណាងទាំង​​ផ្នែកសង្គម នយោបាយ និង​សេដ្ឋកិច្ច​ទាំង​បី​ខាងលើនេះ គឺ​គេ​អាច​មើល​ឃើញថា ធនធាន​មនុស្ស​ដែល​ចេះ​ដឹង​ជ្រៅជ្រះ មាន​សញ្ញាបត្រ​ខ្ពស់​ៗ នៅ​តែ​បន្ត​ខ្វះខ្វាត​សម្រាប់​បម្រើ​មូលដ្ឋាន នៅ​ក្នុង​អាណត្តិ​ថ្មី​នេះ​​។ ក៏ប៉ុន្តែ ទៅថ្ងៃ​អនាគត​ នៅពេល​ដែល​ស្ថាន​ភាព​សង្គម​និងសេដ្ឋកិច្ច​មាន​ការ​វិវត្តវិជ្ជមាន​​ច្រើន​ជាងសព្វ​ថ្ងៃ​​នេះទៅទៀត​ រួម​ទាំង​ឆន្ទៈ​នយោបាយ​ផង នោះ​នឹង​អាច​​មាន​យុវជន​ឬបញ្ញាវន្ត ចំនួន​ច្រើន​ អាច​នឹង​ចាប់​អារម្មណ៍​វិញ​ត្រឡប់​ទៅ​ធ្វើការ​នៅ​មូលដ្ឋានផង​ ក៏​មិន​ដឹង៕​

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI