ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ

អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​ថ្មី​ជា​ក្តី​សង្ឃឹម​បង្កប់​ដោយ​ក្តី​ព្រួយ​បារម្ភ​នៅ​ឡើយ

សំឡេង ០៤:៥៣
លោកស្រី​ រ៉ូណា ស្មីត (Rhona Smith) (ឆ្វេង) ក្នុង​ថ្ងៃ​សន្និសីទ​កាសែត ​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ​ខែ​កញ្ញា ​ឆ្នាំ​២០១៥។​
លោកស្រី​ រ៉ូណា ស្មីត (Rhona Smith) (ឆ្វេង) ក្នុង​ថ្ងៃ​សន្និសីទ​កាសែត ​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ​ខែ​កញ្ញា ​ឆ្នាំ​២០១៥។​ RFI/ Siv Channa
ដោយ៖ ញឹម សុផល
២៨ នាទី

លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត បាន​បិទ​បញ្ចប់​ទស្សនកិច្ច​ដំបូង​របស់​លោក​ស្រី​ជាង​មួយ​សប្តាហ៍​ហើយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា បន្ទាប់​ពី​លោក​ស្រី​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​ប្រចាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។ នៅ​ក្នុង​អាណត្តិ​របស់​សាស្ត្រាចារ្យ​រូប​នេះ ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​នឹង​មាន​ភាព​ជឿនលឿន​ច្រើន​ ចំពោះ​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​ពី​ស្ថានភាព​នៃ​អ្នក​រាយការណ៍​សិទ្ធិ​មនុស្ស ជាមួយ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

លោក​ស្រី រ៉ូណា ស្មីត ជា​ស្ត្រី​ទី​១​ហើយ ដែល​បាន​កាន់​ការងារ​ជា​អ្នក​សរសេរ​របាយការណ៍​ពិសេស​ស្តី​ពី​ស្ថានភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ លោក​ស្រី​ស្មីត​ គឺ​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ ច្បាប់ ជនជាតិ​អង់គ្លេស ដែល​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ដោយ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​កាល​ពី​ខែ​មិនា ជំនួស​លោក​សូរិយ៉ា ប្រាសាទ ស៊ូប៊ែរឌី អ្នក​រាយការណ៍​ចាស់ ដែល​បាន​ផុត​អាណត្តិ។

គេ​អាច​នៅ​ចាំ​បាន​ថា​ក្នុង​ចំណោម អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​ និង​តំណាង​ពិសេស​របស់​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ចំនួន​៥​រូប​កន្លង​មក​ដែល​បាន​ចាប់​ផ្តើម​អាណត្តិ​ការងារ​បន្ទាប់​គ្នា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣ រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​២០១៥ រួម​មាន​លោក Michael Kirby (ជនជាតិ​អូស្ត្រាលី)លោក Thomas Hammarberg (ជនជាតិ​ស៊ុយអែដ) លោក Peter Leuprecht (ជនជាតិ​អូទ្រីស) លោក  Yash Ghai (ជនជាតិ​កេនយ៉ា) និង​លោក Surya Surberdi (ជនជាតិ​នេប៉ាល់) សុទ្ធ​តែ​ត្រូវ​បាន​រងនូវ​ការ​រិះគន់​យ៉ាង​ចាស់ដៃ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បន្ទាប់​ពី​របាយការណ៍​របស់​អ្នក​ទាំង​នោះ​មិន​ត្រូវ​បាន​ស្វាគមន៍។

នៅ​ក្នុង​អាណត្តិ​របស់ លោកស្រី​សាស្ត្រាចារ្យ រ៉ូណា ស្មីត ដែល​ជា​មនុស្ស​ទី​៦​ត្រូវ​សរសេរ​របាយការណ៍​ស្តីពី​បច្ចុប្បន្ន​ភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែរ​នោះ តើ​នឹង​អាច​មាន​វាសនា​ដូច​អ្នក​មុន​ៗ​ឬ​យ៉ាង​ណា​នោះ? មិន​ទាន់​មាន​ចំលើយ​ច្បាស់​នៅ​ឡើយ​ទេ ដោយសារ​លោក​ស្រី​ទើប​តែ​ចាប់​ផ្តើម​ណែនាំ​ខ្លួន​ប៉ុណ្ណោះ​នៅ​ក្នុង​បេសកកម្ម​លើក​ដំបូង​រយៈ​ពេល​៩​ថ្ងៃ​នៅ​កម្ពុជា​ហើយ​ត្រូវ​បញ្ចប់​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ម្សិលមិញ។

ទោះ​យ៉ាង​នេះ​ក្តី​របៀប​របប​ធ្វើ​ការ​របស់​លោក​ស្រី​ស្មីត ប្រហែល​ជា​មិន​ខុស​គ្នា​ពី​អ្នក​រាយការណ៍​មុន​ៗ​ប៉ុន្មាន​ទេ ដោយសារ​តែ អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​មាន​បទដ្ឋាន​ការងារ​មួយ​ដែល​ចាំបាច់​ត្រូវ​ឲ្យ​អ្នក​តំណាង​របស់​ខ្លួន​ប្រកាន់​យក​គោលការណ៍​នោះ។

នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​កាសែត​កាល​ពី​រសៀល​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ម្សិលមិញ លោក​ស្រី​សាស្ត្រាចារ្យ រ៉ូណា ស្មីត បាន​បង្ហាញ​ពី​តួនាទី​របស់​ខ្លួន​ថា​ជា​មនុស្ស​ឯករាជ្យ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ ឬ​អង្គការ​ណាមួយ និង​បំរើ​ការងារ​ក្នុង​សមត្ថភាព​ជា​បុគ្គល​លោក​ស្រី​ផ្ទាល់។ អាណត្តិ​ការងារ​របស់​លោក​ស្រី​ជា​តួនាទី​មួយ​ដែល​មាន​មុខងារ​ចំនួន​បី​គឺ ផ្តល់​ប្រឹក្សា​យោបល់ ឃ្លាំ​មើល និង​រាយការណ៍​ពី​ស្ថានភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា។ តាម​រយៈការ​លើកឡើង​នេះ អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​មុន​ៗ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ក៏​មិន​បាន​ដើរ​ឆ្ងាយ​ពី​បន្ទាត់​នេះ​ដែរ។

នៅ​ក្នុង​ចំណោម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​នៅ​កម្ពុជា មាន​ទស្សនៈ​យល់​ឃើញ​ជា​ច្រើន​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ផង និង​ការ​អបអរ​ផង​ចំពោះ​វត្តមាន​របស់​អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​ថ្មី​ស្តី​ពី​ ស្ថានភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា។ ព្រួយ​បារម្ភ​ដោយ​សារ​ថា លោក​ស្រីស្មីត គឺ​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ដូចជា​លោក​សូរិយ៉ា ស៊ូប៊ែឌី ដែរ ដូច្នេះ​របៀប​ធ្វើ​ការងារ​ប្រហែល​ជា​មិន​មាន​អ្វី​ខុស​គ្នា​ទេ។ ការ​លើក​ឡើង​បែប​នេះ​ក៏​ព្រោះ​តែ​សង្គម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ស្រុក​មួយ​ចំនួន​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ការ​តវ៉ា​មិន​បាន​ផល​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ការ​បង្កើត​ច្បាប់​ស្តី​ពី​សមាគម​ និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​កាល​ពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ។

ដោយ​ឡែក​ការ​អបអរ​វិញ គឺ​មាន​ការ​យល់ថា​លោកស្រីស្មីត​អាច​នឹង​មាន​យុទ្ធសាស្ត្រ​ធ្វើ​ការងារ​ ខុស​ពី​អ្នក​រាយការណ៍​មុន​ៗ ដោយសារ​លោក​ស្រី​មាន​ប្រភព​ចេញ​មក​ពី​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជឿនលឿន មាន​សមត្ថភាព​ខ្ពង់​ខ្ពស់​ខាង​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ ដែល​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ផ្តល់​ការ​ទុកចិត្ត​នៅ​ក្នុង​តំណែង​ដ៏​មាន​កិត្តិយស​មួយ​នេះ។ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏​អាច​កាត់​បន្ថយ​ការ​ឲ្យ​តម្លៃ​ទាប​ពី​ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​អាណត្តិ​របស់​ខ្លួន​ទៅ​លើ​អ្នក​រាយការណ៍​សិទ្ធិ​មនុស្ស។

ងាក​ទៅ​មើល​រដ្ឋាភិបាល​វិញ នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ប្រតិកម្ម​យ៉ាង​ណា​ច្បាស់​លាស់​នៅ​ឡើយ​ទេ ខណៈ​ដែល​អ្នក​រាយការណ៍​មុន​ៗ​សុទ្ធ​តែ​បាន​ប៉ះ​ទង្គិច​គ្នា។ ជា​ទូទៅ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​តែង​មិន​ទទួល​យក​នូវ​សេចក្តី​រាយការណ៍​ណា​មួយ​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​មុន​ៗ​ ដោយ​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​របាយការណ៍​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​មិន​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ មើល​ឃើញ​តែ​ម្ខាង។

ក៏​ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​លោក​ស្រី​រ៉ូណា ស្មីត ជំនួប​ដំបូង​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រុង​ភ្នំពេញ និង​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​នានា​ហាក់​បង្ហាញ​ពី​សញ្ញាវិជ្ជមាន ដែល​មើល​ទៅ​អាច​ធ្វើ​ការ​ស៊ី​សង្វាក់​គ្នា​បាន។ ទោះ​យ៉ាង​នេះ​ក្តី​ លោកស្រីស្មីត ប្រហែល​ជា​មិន​រង​ព្យុះ​ភ្លៀង​ខ្លាំង​ដូចជា​អ្នក​រាយការណ៍​មុន​ៗទេ​ ខណៈ​ដែល​អាណត្តិ​លោក​ស្រី ត្រូវ​បាន​ត្រួសត្រាយ​ និង​កាត់​បន្ថយ​នូវ​ភាព​ចំរូង​ចំរាស់​អស់​ជា​ច្រើន ដែល​ការ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា​ក្នុង​រឿង​នយោបាយ​គឺ​ជា​ប្រភព​នៃ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស។ ហើយ​របាយការណ៍​នៃ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​គឺ​ជា​ចំណុច​រស៊ើប​ ដែល​ចាំបាច់​ត្រូវ​តែ​មាន​ប្រតិកម្ម​តប​ត​ពី​រដ្ឋ​ដែល​ទទួល​រង​នូវ​សេចក្តី​រាយការណ៍៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI