កម្ពុជា-នយោបាយ

​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​នយោបាយ​ឆ្នាំ​២០១៩​៖ ​ដំណើរ​មាតុ​ភូមិ​និវត្ត​របស់​លោក សម រង្ស៊ី ទទួល​បាន​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ខ្លាំង​

លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​ស្ដី​ទី​អតីត​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ
លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​ស្ដី​ទី​អតីត​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ REUTERS

នៅ​ឆ្នាំ​២០១៩​នេះ ការ​មាតុ​ភូមិនិវត្ត​របស់​លោក​សម រង្ស៊ី មក​កម្ពុជា​វិញ​បាន​ទទួល​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ច្រើន​ពី​សារព័ត៌មាន​ជាតិ និង​អន្តរ​ជាតិ និង​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​បណ្តាញ​សង្គម។ បន្ទាប់​មក​ការ​ចាប់​ខ្លួន​អតីត​សមាជិក​គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​ក៏​មាន​ច្រើន​ករណី​ផង​ដែរ​នា​ឆ្នាំ​២០១៩​។ ឆ្លៀត​ក្នុង​ឱកាស​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៩​នេះ សឿង ភារៈសូម​ធ្វើ​ការ​សង្ខេប​ឡើង​វិញ​នូវ​ព្រឹត្តិការណ៍​នយោបាយ ដែល​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នា​ឆ្នាំ២០១៩។ 

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

នៅថ្ងៃទី​១២ខែមីនាឆ្នាំ២០១៩ ចៅក្រ​មសាលាដំបូងរាជ​ធានីភ្នំពេញ លោក កូយ សៅ បានបង្គា​ប់ឲ្យចាប់ខ្លួន លោក សម រង្ស៊ី លោក អេង ឆៃអ៊ាង លោក ហូរ វ៉ាន់ លោកស្រី មូរ សុខហួរ លោក អ៊ូ ច័ន្ទឬទ្ធិ លោក តុ វ៉ាន់ច័ន្ទ លោក ឡុង រី និងលោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ។ មន្រ្តីជាន់​ខ្ពស់អតីតបក្ស​ប្រឆាំងទាំង៨រូប ត្រូវបា​នតុលាការ​ក្រុងភ្នំ​ពេញចោទប្រកា​ន់ដូចៗគ្នា គឺរួមគំនិត​ក្បត់ និងញុះញង់ឲ្យ​ប្រព្រឹត្តិប​ទឧក្រិដ្ឋជាអា​ទិ៍នៅកម្ពុជា និងកន្លែង​ផ្សេងទៀត​។

នៅខែឧ​សភាឆ្នាំ២០១៩ លទ្ធផ​លនៃការបោះឆ្នោ​តជ្រើសរើសក្រុមប្រឹ​ក្សា អាណត្តិទី៣ បង្ហាញថា គណបក្សប្រជាជន​កម្ពុជា បានទទួ​លសំឡេងលើ​សលប់ ហើយក៏​នឹងឈានទៅគ្រប់​គ្រងអាសនៈស្ទើ​រទាំងស្រុងនៅរដ្ឋបាល​ថ្នាក់ក្រោមជាតិ​នេះ។

នៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា កាសែត​ល្បី​ឈ្មោះ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បាន​ផ្សាយ​ថា ប្រទេស​ចិន​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ជា​សម្ងាត់​មួយ​ជាមួយ​កម្ពុជា ដើម្បី​អនុញ្ញាត ឲ្យ​កងទ័ព​របស់​ចិន​ប្រើប្រាស់​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ជើង​ទឹក​របស់​កម្ពុជា​នៅ​សមុទ្រ​ភាគ​ខាង​លិច។ ប៉ុន្តែ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បាន​ប្រតិកម្ម​ ជា​ថ្មី​ម្តង​ទៀត ដោយ​អះអាង​ថា «នេះ​ជា​ព័ត៌មាន​ប្រឌិត​ដ៏​អាក្រក់​បំផុត​ប្រឆាំង​ជាមួយ​កម្ពុជា»។

នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ ប្រទេស​ស្វ៊ីស កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២៥ ខែ​កញ្ញា អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជា​ជាតិ​ប្រចាំ​កម្ពុជា លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត បាន​បន្ត​ទាម​ទារ​ឲ្យ​ដោះ​លែង លោក កឹម សុខា​ ប៉ុន្តែ​លោកស្រី មិន​គាំទ្រ​ចំពោះ​សារ​របស់​លោក សម រង្ស៊ី ​ដែល​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​​ក្រោក​ឡើង​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នោះ​ទេ​។​

នៅ​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ទី៤ ខែ​សីហា លោក នួន ជា ប្រធាន​រដ្ឋសភា​ប្រជាជន​នៃ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​ជា​បង​ធំ​ទី២ បាន​ទទួល​មរណភាព​ ក្នុងវ័យ ៩៣ឆ្នាំ នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​រុស្ស៊ី ក្រោយ​ឈឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​ដោយ​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម។លោក នួន ជា ត្រូវ​បាន​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​សម្រេច​ផ្ដន្ទាទោស​ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត ក្នុង​សំណុំ​រឿង​០០២ ដែល​សំណុំរឿង​វគ្គ​ទី២ នៃ​សំណុំរឿង​នេះ មិន​ទាន់​ចប់​ជាស្ថាពរ​នៅ​ឡើយ។

ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា យ៉ាងតិចណាស់មានសមាជិក ឬ​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ចំនួន ១២៥​នាក់ ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​រដ្ឋ​ចោទ​ប្រកាន់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​នយោបាយ ហើយ​មនុស្ស​​ចំនួន ៧៨​នាក់ ត្រូវ​បាន​ឃុំ​ខ្លួន​ក្នុងពន្ធនាគារ ។ នេះបើតាមអង្គការលីកាដូ។

នៅថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា កងកម្លាំង​ប្រដាប់អាវុធ​ជាច្រើន​រយនាក់ ត្រូវ​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជា មុន​ពេល​ដែល​លោក សម រង្ស៊ី វិល​ត្រឡប់​ចូល​ប្រទេស​វិញ។ ដោយឡែក ផែនការនៃការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តរបស់លោកសម រង្ស៊ី​ កម្ពុជានៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា មិនទទួលបានជោគជ័យ។

នៅថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា លោក​ហ៊ុន សែន ​ប្រកាស​មិន​យក​ទោស​ពៃ​លើ​អ្នក​គាំទ្រ​លោក សម រង្ស៊ីដែល​បាន​រត់​ទៅ​ស្នាក់​នៅ​ប្រទេស​ថៃ និង ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​ផង​ដែរ​។ លោក​ហ៊ុន សែន បាន​ប្រាប់​ឱ្យ​ពួក​គេ​ចូល​មក​ស្រុក​វិញ​ដោយ​អាជ្ញាធរ​នឹង​មិន​ចាប់​ខ្លួន​ពួក​គេ​ទេ​។ ចំណែក ចំពោះ​អ្នក​គាំទ្រ​លោក​សម រង្ស៊ី នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ឯណោះ​វិញ លោក​ហ៊ុន សែន បាន​បញ្ជា​ឱ្យ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​តុលាការ ដើម្បី​ដោះ​លែង​ពួក​គេ​ឱ្យ​បាន​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​វិញ​។

នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក កឹម សុខា ត្រូវបានដោះ​លែង​ពីការ​ឃុំ​ខ្លួន​ក្នុង​ផ្ទះ ប៉ុន្តែ​លោក​នៅតែ​មិន​មាន​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​ចូលរួម​ក្នុង​វិស័យ​នយោបាយ ហើយ​បទ​ចោទ​ប្រកាន់ ក៏មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ទំលាក់​ចោល​នៅ​ឡើយ ។​ តុលា​ការ​សាលា​ដំបូង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ បាន​សម្រេច​កោះ​ហៅ​លោក​កឹម សុខា ឱ្យ​ចូល​ខ្លួន​ទៅ​កាន់​តុលាការ​ដោយ​ផ្ទាល់​នៅ​ថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ខាង​មុខ ដើម្បី​ជំនុំ​ជម្រះ​ពី​សំណុំ​រឿង​ក្បត់​ជាតិ​របស់​លោក​៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI