ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ

ហេតុ​អ្វី​ខ្មែរ​ខ្វះ​កម្មករ​ជំនាញ?

សំឡេង ០៤:៣៨
RFI/Siv Channa

នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ ទាំង​មន្ត្រី​រដ្ឋ​និង​ទាំង​រាស្ត្រ​សាមញ្ញ សុទ្ធ​តែ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​ នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ធនធាន​មនុស្ស​ដែល​ចេះ​ជំនាញ​បច្ចេកទេស​គ្រប់​គ្រាន់​នៅ​ឡើយ​ទេ។ ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ខ្វះ​កម្មករ​ជំនាញ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក, ពលករ​នៃ​ប្រទេស​ក្រី​ក្រ​មួយ​នេះ ថែម​ទាំង​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ស្រុក​កំណើត ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​នៅ​បរទេស​រាប់​សិប​សែន​អ្នក​នាក់​ទៀត​ផង។ តើ​អ្វីទៅ​ជា​ឫស​គល់​នៃ​បញ្ហា​នេះ? ហើយ​ថា​តើ​ខ្មែរ​នៅ​តែ​បន្ត​ខ្វះ​កម្មករ​ជំនាញ​បច្ចេកទេស​​រហូត​ដល់​ពេល​ណា?

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

មុន​នឹង​ផ្តើម​យល់​ពី​បញ្ហា​ទាំង​នេះ គេ​គួរ​ត្រូវ​ពញ្ញាក់​ខ្លួន​បន្តិច​សិន​ថា កម្ពុជា​ដ៏​កម្សត់​នេះ ទើបតែ​ងើប​ផុត​ពី​សង្គ្រាម​ គឺ​ទើប​តែ​បាន​ប៉ុន្មាន​ទសវត្សរ៍​ដ៏​ខ្លី​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ សង្គ្រាម​រវាង​ទសវត្ស​១៩៧០​ ការ​កាប់​សម្លាប់​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម​ និង​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ក្រោម​មក​ទៀត​ គឺ​បាន​កិន​កម្ទេច​ធន​ធាន​មនុស្ស​និង​អ្នក​ជំនាញ​បច្ចេកទេស​ខ្មែរ អស់​ជា​ច្រើន​លាន​នាក់។ ដូច្នេះ ការ​ដែល​គេ​និយាយ​ថា ខ្មែរ​ខ្វះ​ធនធាន​មនុស្ស​ គឺ​គ្មាន​អ្វី​រឿង​ប្លែក​នោះ​ទេ។

បច្ចុប្បន្ន ទន្ទឹម​នឹង​កម្ពុជា​បាន​ស្គាល់​សន្តិភាព​ ស្ថេរភាព,​ ការ​ពង្រឹង​វិស័យ​ធនធាន​មនុស្ស​និង​អ្នក​បច្ចេក​ទេស គឺ​ជា​រឿង​ចាំ​បាច់​មិន​អាច​ខ្វះ​បាន​សម្រាប់​ទម្រ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​បន្ថែម​ទៀត។ ក៏​ប៉ុន្តែ សព្វ​ថ្ងៃ កម្ពុជា​ លំបាក​នឹង​ងើប​មុខ​រួច​ពី​បញ្ហា​នេះ​ណាស់​ ដ្បិត​ថា មា​នរឿង​ស្មុគ​ស្មាញ​ជា​ច្រើន​ ដែល​កំពុង​តែ​រួម​រឹត​។

តែ​បើ​គេ​​និយាយ​ដាច់​ដោយ​ឡែកតែ​ពីរឿង​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​អ្នក​បច្ចេកទេស គឺត្រូវ​ប្រឈម​ឧបសគ្គ​យ៉ាង​តិច​ ២ ជា​ចម្បង​។ ទី១ គឺ​កត្តា​ទំនោរ​ផ្នត់​គំនិត​សង្គម​ ដែល​គេ​ដឹង​និង​មើល​ឃើញ​ជាទូទៅ ថា​យុវជន​ខ្មែរ ដែល​ជា​​ចំនួនសក្តានុពល​ គឺមិន​សូវ​ចង់​​រៀន​ផ្នែក​បច្ចេកទេស​វិជ្ជាជីវៈប៉ុន្មាន​នោះទេ។ ផ្ទុយ​ពីនេះ ពួ​កគេ​ច្រើន​តែរៀន​តាម​គ្នា ឬ​ចង់​រៀនផ្នែក​ចំណេះ​ដឹង​ទូទៅ និង​​ដោយ​​សម្លឹង​មើល​តែ​ការងារ​ក្នុង​បន្ទប់​ម៉ាស៊ីន​ត្រជាក់​។ ជាមួយ​​គ្នានេះ គឺ​នៅ​ពេល​ថ្មីៗតែម្តង​​ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការងារ ក៏បាន​ទទួល​ស្គាល់​ដែរ​ថា ព័ត៌មានជុំវិញការ​រៀន​បច្ចេកទេស​វិជ្ជាជីវៈ គឺ​​មិនទាន់បាន​​ជ្រាប​ដល់​យុវជន​គ្រប់​ច្រកល្ហក​នៅឡើយ​ដែរ​​។

បញ្ហា​ទី២ បើ​ទោះបី​យុវជន​ទាំង​នោះ ​ប្រាថ្នា​ចង់​រៀន​ផ្នែកបណ្តុះ​បណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​និង​បច្ចេកទេសក៏ដោយ​ ក៏​ទំនង​ជាមិនទាន់​មាន​សាលា​សម្រាប់​បង្រៀន​ពួកគេ បាន​គ្រប់​គ្រាន់​​​នៅឡើយដែរ​។ ព្រោះ​បើ​ផ្នែក​ឯកជន​បើក​សាសា​ប្រភេទ​នេះ គឺ​អាច​មាន​តម្លៃ​ថ្លៃ ហើយ​បើ​រំពឹង​ទៅលើ​សាលា​រដ្ឋ​ ប្រហែល​ជា​មិនទាន់​មាន​គ្រាប់​គ្រាន់​ទេ។

ជាក់​ស្តែង នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​សព្វថ្ងៃ គឺ​មាន​គ្រឹះស្ថាន​បណ្តុះ​វិជ្ជាជីវៈ និង​មជ្ឈមណ្ឌល​បច្ចេកទេស​ មាន​ប្រមាណ​​ជាង​៣០០ ដែល​​ជាង​១១០ ស្ថិត​ក្រោមភ្នែក​ច្រមុះ​របស់​​ក្រសួង​ការងារ។ ក្នុង​នោះទៀត​សោត​ ក៏​រាប់​បញ្ចូល​ដែរ ទាំង​វិទ្យាស្ថាន​បណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស ចំនួន២ និងវិទ្យាល័យ​បច្ចេក​ទេស​ ចំនួន១១ ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​ក្រសួងអប់រំ​​។ ចំពោះ​សាលារៀន​ទាំងនេះទៀត​សោត​ ក៏​មិន​ទាន់​ប្រាដក​ថា​មាន​គ្រូបណ្តុះ​ប​ណ្តាលជំនាញ និង​សម្ភារៈ​បរិក្ខារ​បម្រើ​ឲ្យ​ការរៀន​សូត្រ បាន​គ្រប់​គ្រាន់​នោះដែរ។​ ព្រោះ​សូម្បី​តែ​​វិទ្យាល័យ​បច្ចេទេសទាំង​១១ ក៏​ដំណើរ​ការបង្រៀន​​បាន​តែខ្លះ​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​មួយ​ចំនួន​ទៀត គឺ​នឹង​​បើក​បវេសនាកា​ល សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សាថ្មី ឆ្នាំ​២០១៨ និង​២០១៩​ខាងមុខឯណោះ។ វិទ្យាល័យ​បច្ចេកទេសដែល​គ្រោង​នឹង​ទទួល​កូន​សិស្ស​​ទាំងនោះ មាននៅភ្នំពេញ ព្រៃវែង កំពត និងបន្ទាយមានជ័យ ជាដើម។

​​ចំណែក​សាលា​បង្រៀន​ផ្នែក​​ឯកជន​វិញ គឺ​មិន​តិច​តួច​បំផុត ហើយ​សាលា​​បច្ចេកទេស​ខ្លះ ​គឺជា​សាលា​ដែល​ឈ្មុសឈ្មុល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​អង្គការ​ក្រៅរដ្ឋាភិបាល​។ ដូច​បាន​បញ្ជាក់​មុន​នេះ​ស្រាប់​ ការ​បង្រៀន​បណ្តុះ​​បណ្តាល​ពី​សំណាក់​ឯកជន គឺចំណាយ​ថ្លៃណាស់ ពិសេស​គឺ​សម្ភារៈ​បរិក្ខារ​សម្រាប់​ការ​រៀន​សូត្រតែម្តង ដែល​ផ្នែកឯកជន​ដែល​គិត​ពី​ប្រយោជន៍​ចំណេញ​ គឺកម្រង​នឹង​ប្រផុយ​បង្កើត​សាលា​ប្រភេទ​នេះ​ណាស់​។

អាស្រ័យ​ហេតុនេះ ដំណោះស្រាយ​ គឺជៀស​មិន​ផុត​ ពីការ​លូក​ដៃ​ឲ្យ​ស៊ីជម្រៅ ពី​សំណាក់​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​ជំរុញ​ឲ្យផ្នែក​បណ្តុះ​បណ្តាល​បច្ចេកទេស ​ដើរ​ជឿនលឿន​ទៅមុខ​បាន​។ ការ​ដែលអាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ទៅមុខ​បាននៅក្នុង​ផ្នែកនេះ គឺចាំបាច់ខាន​មិន​បាន​​នូវ​ឆន្ទៈនយោបាយ និង​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ច្បាស់​លាស់​ ជា​ពិសេស​ទៅទៀត​ គឺប្រភព​ថវិកា​វិនិយោគ ក្នុង​ចំនួន​ច្រើន​។

យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ​ ការ​មានសាលា​បច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវៈ​ កាន់តែ​ច្រើន​និង​សម្បូរ​បែប​ គឺ​មាន​សារៈ​សំខាន់​ណាស់។ ព្រោះថា​ ក្រៅពី​បណ្តុះ​អ្នក​បច្ចេកទេសកាន់តែច្រើន​ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​មាន​សមត្ថភាព​រក​ការងារ​ធ្វើ​លឿននិងប្រាក់​ខ្ពស់​សមរម្យ​នោះ វា​ថែមទាំង​ជា​ទម្រ​នៃ​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ពាណិជ្ជកម្មជាតិ​​ទៀត​ផង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ​ មាន​សាលា​បច្ចេកទេសច្រើន​​ គឺ​ទំនង​ជា​អាច​កាត់​បន្ថយ​ចំណាក​ស្រុកបាន​ច្រើន​ ព្រោះថា​ ​កម្មករ​ជំនាញ​ នឹង​មាន​ការ​ងារ​ធ្វើ​នៅក្នុងស្រុក ហើយ​កាល​ណាដែល ​សម្បូរ​ធនធាន​អ្នក​បច្ចេកទេស ក៏​នឹង​ងាយ​ទាក់ទាញ​អ្នក​វិនិយោគទុន​ មក​បើក​​ឧស្សាហកម្ម​នៅ​កម្ពុជា​បាន​ច្រើន​ផង​ដែរ​៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI