ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

បញ្ហា​ប្រឈម​របស់​ភូមា​ក្នុងឋានៈ​ជា​ប្រធាន​ផ្លាស់វេន​អាស៊ាន​សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១៤

សំឡេង ០៤:១៦
លោក​ប្រធានាធិបតី​ភូមា ថេន សេន (ឆ្វេង) ក្នុង​ពេល​ផ្ទេរ​តំណែង​ប្រធានផ្លាស់វេន​អាស៊ាន នៅ​ព្រុយណេ កាលពីថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ១០តុលា ២០១៣
លោក​ប្រធានាធិបតី​ភូមា ថេន សេន (ឆ្វេង) ក្នុង​ពេល​ផ្ទេរ​តំណែង​ប្រធានផ្លាស់វេន​អាស៊ាន នៅ​ព្រុយណេ កាលពីថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ១០តុលា ២០១៣ REUTERS

នៅ​ពេល​បិទបញ្ចប់​ជំនួបកំពូល​អាស៊ាន នៅ​ប្រទេស​ព្រុយណេ កាលពីថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ ១០តុលា លោក​ប្រធានាធិបតី​ភូមា ថេន សេន បាន​ទទួល​ "​ញញួរមាស" ដែល​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​តំណែង​ប្រធាន​អាស៊ាន ​បន្ត​ពី​ប្រទេស​ព្រុយណេ។ ភូមា​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ​ធំៗ​របស់​អាស៊ាន ជាពិសេស ជំនួបកំពូល​អាស៊ាន និង​អាស៊ី​បូព៌ា សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១៤​ខាងមុខ។ នេះ​ជា​កិត្តិយស​ដ៏ធំធេងមួយ សម្រាប់​ប្រទេស​ដែល​ធ្លាប់​តែ​គេ​មិនរាប់រង ក៏ប៉ុន្តែ វា​ក៏​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​មួយ​ដ៏ធំដែរ។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន គេ​សង្កេតឃើញ​ថា ភូមា និង​តំណែង​ជា​ប្រធានអាស៊ាន​ តែងតែ​ជា​រឿង​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​មួយ។ តាមពិត ភូមា​ត្រូវ​ដល់​វេន​ទទួលតំណែង​ជា​ប្រធានអាស៊ាន កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៦ ក៏ប៉ុន្តែ ត្រូវ​បង្ខំ​ចិត្ត​ដកខ្លួន ​ដោយសារតែ​មាន​ការបារម្ភ​ខ្លាច​បណ្តា​ប្រទេស​លោកខាងលិច​ធ្វើ​ពហិការ​ មិនមកចូលរួម​ប្រជុំ។ នៅពេលនោះ ភូមា​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​នៃ​របបសឹក, លោកស្រី​អ៊ុង សានស៊ូជី ជ័យលាភី​ណូបែល​សន្តិភាព​កំពុង​ជាប់ឃុំ​នៅ​ក្នុងផ្ទះ ហើយ​​ភូមា​ត្រូវ​ទទួលរងទណ្ឌកម្ម និង​ស្ថិត​ក្នុង​ភាពឯកោ​នៅលើ​ឆាក​អន្តរជាតិ។

ក៏ប៉ុន្តែ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ​២០១០​មក ការផ្លាស់ប្តូរ​ជាច្រើន​បាន​កើតមានឡើង​នៅ​ភូមា។ របបសឹក​ត្រូវ​បាន​រំលាយ ជំនួសមកវិញ ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល។ ​លោកស្រី​អ៊ុង សានស៊ូជី ក៏​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ឲ្យ​មាន​សេរីភាព និង​បាន​ក្លាយ​ជា​តំណាងរាស្រ្ត។ លោក ថេន សេន ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​របស់​ភូមា បាន​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​នយោបាយ​ជាច្រើន​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល ​ធ្វើ​ឲ្យ​ភូមា​ត្រូវ​រួច​ពី​ទណ្ឌកម្ម​មួយ​ផ្នែកធំ ព្រមទាំង​ត្រូវ​បាន​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​រាប់រក​ឡើងវិញ។

នៅ​ឆ្នាំ​២០១១ ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​ក៏​បាន​ឯកភាពគ្នា​ប្រគល់​តំណែង​ជា​ប្រធាន​ផ្លាស់វេន​អាស៊ាន ទៅ​ឲ្យ​ភូមា សម្រាប់​ឆ្នាំ​២០១៤​។ ការផ្ទេរតំណែង​អាស៊ាន​​ពី​ព្រុយណេ ទៅ​ភូមា ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ជានិមិត្តរូប កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ សប្តាហ៍​មុន នៅក្រោយ​ជំនួបកំពូល​អាស៊ាន និង​អាស៊ី​បូព៌ា។ ក៏ប៉ុន្តែ រហូត​ទាល់តែ​ដល់​ថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ​២០១៤ ទើប​ភូមា​ចាប់ចូល​កាន់តំណែង​ជា​ប្រធានអាស៊ាន​ពិតប្រាកដ។

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤​នេះ ភូមា​នឹង​ត្រូវ​ទទួលបន្ទុក​រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ​យ៉ាងច្រើន​​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​អាស៊ាន ក្នុងនោះ រួមមាន​​ជំនួបកំពូល​ធំៗ​ពីរ គឺ​ជំនួបកំពូល​អាស៊ាន និង​អាស៊ីបូព៌ា ដែល​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​សំណាក់​មេដឹកនាំ​​​មក​ពី​ប្រទេស​មហាអំណាច​ធំ ដូចជា អាមេរិក ចិន រុស្ស៊ី និង​ជប៉ុន ជាដើម។ ភារកិច្ចនេះ​ គឺ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ដ៏ធំមួយ សម្រាប់​​​ប្រទេស​ដែល​ទើប​នឹង​ងើបចេញ​ពី​របបផ្តាច់ការ និង​រួចពី​ទណ្ឌកម្ម​អន្តរជាតិ​ដូចជា​ភូមា។

បញ្ហា​ប្រឈម​ដ៏ធំបំផុត​របស់​ភូមា គឺ​កង្វះ​ធនធានមនុស្ស និង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដើម្បី​រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំធំៗ​ខ្នាត​អន្តរជាតិ។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រៅពី​បញ្ហានេះ ភូមា​នឹង​ត្រូវ​ប្រឈមមុខ​នឹង​បញ្ហា​ធំៗ​ផ្សេងទៀត ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ប្រធានអាស៊ាន ជាពិសេស បញ្ហា​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង និង​ការ​ប្រជែង​ឥទ្ធិពល​គ្នា រវាង​អាមេរិក និង​ចិន។ គេឃើញ​ថា កាលពី​ឆ្នាំ​២០១២ នៅ​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​ធ្វើ​ជា​ប្រធានផ្លាស់វេន​អាស៊ាន បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិនខាង​ត្បូងនេះ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ឈឺក្បាល​មិនតិច​ទេ រហូត​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​កិច្ចប្រជុំ​ថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​ត្រូវ​ទទួលបរាជ័យ នៅ​ភ្នំពេញ។

នៅ​ក្នុង​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​នេះ រដ្ឋាភិបាល​ភូមា​ប្រាកដ​ជា​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើការ​ថ្លឹងថ្លែង​ដោយ​ប្រុងប្រយ័ត្ន រវាង​ម្ខាង​ប្រទេស​ជាប់ជម្លោះ ដែល​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​គ្នាឯង (ហ្វីលីពីន វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី និង​ព្រុយណេ) និង​ម្ខាងទៀត ចិន ដែល​ជា​បង្អែក​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏ធំ តាំង​ពី​សម័យ​របបសឹក រហូត​មកទល់​នឹង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន ក៏ប៉ុន្តែ ប្រជាជន​ភូមា​ទូទៅ​មិន​សូវ​ចូលចិត្ត។

នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​គ្នាឯង ភូមា​ ក្នុងឋានៈ​ជា​ប្រធានអាស៊ាន ក៏​ទំនង​ជា​នឹង​ត្រូវប្រឈមមុខ​នឹង​ការប្រទាញប្រទង់គ្នា​ខ្លាំង​ដែរ រវាង​ក្រុមប្រទេស​ដែល​ស្និទ្ធ​នឹង​ចិន និង​ក្រុមប្រទេស​ដែល​ស្និទ្ធ​នឹង​អាមេរិក ក្នុង​ពេល​ដែល​ប្រទេស​មហាអំណាច​ទាំងពីរ​កំពុងតែ​ប្រជែង​គ្នា​ដណ្តើម​ឥទ្ធិពល នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន។

បន្ថែមពីលើនេះ​ នៅមាន​បញ្ហា​ក្នុងស្រុក​មួយទៀត ដែល​ភូមា​កំពុង​ប្រឈមមុខ​ខ្លាំង​ គឺ​​អំពើ​ហិង្សា​ រវាង​អ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនា និង​សហគមន៍​អ្នក​កាន់​សាសនា​អ៊ីស្លាម ដែល​នៅតែ​បន្ត​កើតមានឡើង។

ចាប់តាំង​ពីខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១២​មក អំពើ​ហិង្សា​ រវាង​អ្នក​កាន់​សាសនា​ទាំងពីរ បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​យ៉ាងហោចណាស់ ២៤០នាក់ ហើយ​មនុស្ស​ប្រមាណ​ជា ១៤ម៉ឺននាក់ ត្រូវបង្ខំចិត្ត​រត់ចោលផ្ទះសម្បែង ក្នុងនោះ​ភាគច្រើន​ជា​អ្នក​កាន់​សាសនា​អ៊ីស្លាម។ ​លោក​ថេន សេន ត្រូវ​ទទួលរងនូវ​ការ​រិះគន់​ពី​សំណាក់​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស ក៏ដូចជា​ពី​សំណាក់​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ថា គ្មាន​សមត្ថភាព ឬ​គ្មាន​ឆន្ទៈ​ពិតប្រាកដ ក្នុងការ​ទប់ស្កាត់​អំពើ​ហិង្សា​នេះ។

​អ្នក​ខ្លះ​ចោទ​ជា​សំណួរ​ថា ការផ្តល់តំណែង​ជា​ប្រធានអាស៊ាន​ទៅ​ឲ្យ​ភូមា នៅពេលនេះ ហាក់ដូចជា​ធ្វើឡើង​ឆាប់ពេក ក្នុងពេល​ដែល​ភូមា​នៅមិនទាន់​ចាត់ចែង​ដោះស្រាយ​បាន​ល្អ​នៅឡើយ ចំពោះ​អំពើ​ហិង្សា​សាសនា ក៏ដូចជា បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​ផ្សេងទៀត​ជាទូទៅ។

ក៏ប៉ុន្តែ អ្នក​ខ្លះ​ទៀត ដូចជា​លោក​អគ្គលេខាធិការ​អ.ស.ប បាន គីមូន ជាដើម យល់ឃើញ​ថា ថ្វីដ្បិត​តែ​ភូមា​នៅមាន​បញ្ហា​ច្រើន​ទៀត ដែល​ត្រូវ​ដោះស្រាយ ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​ភូមា​បាន​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​​សំខាន់ៗ​បាន​ច្រើន​មកហើយ។ ដូច្នេះ ការ​ផ្តល់​តំណែង​ជា​ប្រធានអាស៊ានឲ្យ​ទៅ​ភូមា គឺ​ជា​ការ​ឆ្លើយតប​ជាវិជ្ជមាន​មួយ ចំពោះ​ការ​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​របស់​លោក​ថេន សេន និង​ដើម្បី​ជា​ការ​លើកទឹកចិត្ត​​ឲ្យ​ភូមា​ជំរុញ​ការ​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​ឲ្យ​បាន​កាន់តែ​ស៊ីជម្រៅ​ថែមទៀត៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI