ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ

៣ឆ្នំា​ក្រោយ​ព្រឹត្តិការណ៍​ងើបបះបោរ​មក វិបត្តិ​ស៊ីរី​បន្ត​ជាប់គំាង គ្មាន​ច្រក​ចេញ

សំឡេង ០៨:០២
៣ឆ្នំា​ក្រោយ​ព្រឹត្តិការណ៍​ងើបបះបោរ​មក វិបត្តិ​ស៊ីរី​បន្ត​ជាប់គំាង គ្មាន​ច្រក​ចេញ
៣ឆ្នំា​ក្រោយ​ព្រឹត្តិការណ៍​ងើបបះបោរ​មក វិបត្តិ​ស៊ីរី​បន្ត​ជាប់គំាង គ្មាន​ច្រក​ចេញ REUTERS/Hosam Katan

១៥ មីនា ២០១៣-១៥ មីនា ២០១៤ ថ្ងៃ​នេះ​ជា​ខួប​គម្រប់ ៣ឆ្នំា​គត់​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​ងើប​បះបោរ​របស់​ប្រជាជន​ស៊ីរី​ប្រឆំាង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាសាដ។ ព្រឹត្តិការណ៍​ងើបបះបោរ​រយៈពេល ៣ឆ្នំា​ដែល​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ពន្លឺ​នៃ​ដំណោះស្រាយ​នៅ​ឡើយ​ទេ។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ ការ​វាយប្រហារ​គ្នា​បាន និង​កំពុង​បន្ត​មាន​យ៉ាង​ក្តៅគគុក​រវាង​កម្លំាង​រដ្ឋាភិបាល និង​កម្លំាង​ក្រុមប្រឆំាង។ សង្រ្គាម​ដែល​បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​មនុស្ស​ស្លាប់ និង​រងរបួស​ជា​រៀងរាល់​ថ្ងៃ ព្រម​ទំាង​បាន​បន្សល់​ទុក​ឲ្យ​មាន​ជនភៀសខ្លួន​រាប់​សិបលាន​នាក់។ កន្លង​មក ដំណើរ​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​បញ្ចប់​វិបត្តិ​ក៏​ធ្លាប់​បាន​រៀបចំ​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដោយ​មាន​ជំនួយ​ឧបត្ថម្ភ​ពី​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

តុល្យការ​រួម​ទូទៅ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ស៊ីរី គឺ​មិន​ល្អ​ទេ។ នៅ​ពេល​ដែល​វិបត្តិ​មួយ​បាន​អូសបន្លាយ​កាន់​តែ​យូរ គឺ​សញ្ញា​អវិជ្ជមាន​រួច​ទៅ​ហើយ បើ​ទោះ​បី​ជា​វិបត្តិ​នោះ ជា​វិបត្តិ​អ្វី និង​បាន​កើត​ឡើង​ក្រោម​រូបភាព​ណា​ក៏​ដោយ។ ករណី​ប្រទេស​ស៊ីរី វិបត្តិ​បាន​ផ្ទុះ​ឡើង​កាល​ពី​ថ្ងៃទី១៥ មីនា ឆ្នំា ២០១១ និង​ដែល​បាន​អូសបន្លាយ​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ។ ខុស​ពី​បដិវត្តន៍​នៅ​ក្នុង​បណ្តា​ប្រទេស​អារ៉ាប់​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​រយៈពេល​ខ្លី និង​ការ​ទម្លាក់​បាន​នូវ​មេដឹកនំា​ផ្តាច់ការ ដូច​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អេហ្ស៊ីប ឬ​មួយ​ក៏​លីប៊ី វិបត្តិស៊ីរី​កំពុង​អូសបន្លាយ​យ៉ាង​រុំារ៉ៃ​តំាង​ពី ៣ឆ្នំា និង​ដែល​មេដឹកនំាផ្តាច់ការ​គឺ​លោក​អាសាដ​បន្ត​តោង​អំណាច​ស្អិត​ដូច​សត្វ​តុកកែ។

សង្រ្គាម​ស៊ីវិល​រយៈពេល ៣ឆ្នំា​កន្លង​ទៅ បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​មនុស្ស​ស្លាប់​យ៉ាង​តិច ១៤ម៉ឺននាក់ និង​បន្ត​ស្លាប់​ជា​រៀងរាល់​ថ្ងៃ​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ និង​អ្វី​ដែល​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​បាន​ចាត់ទុក​ជា​រឿង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​គេ​នោះ គឺ​ចំនួន​ជនភៀសខ្លួន​ដ៏​ច្រើន​សម្បើម​ដែល​មាន​រហូត​ដល់​ទៅ ៩លាននាក់ ក្នុង​នោះ មាន​ជាង ២លាន ៥សែននាក់​បាន​រត់ចោល​ស្រុក​ទៅ​ជ្រកកោន​ក្នុង​ប្រទេស​ជិតខាង និង ជាង ៦លាន ៥សែន​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​លំនៅដ្ឋាន​ក្នុង​ស្រុក​ទៅ​រក​កន្លែង​សុវត្ថិភាព។ យោង​តាម​ឧត្តមស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​ជនភៀសខ្លួន​ឲ្យ​ដឹង​ថា មាន​ប្រជាជន​ស៊ីរី​ជាង ៤០% នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​សរុប​បាន​រត់ចោល​ផ្ទះសម្បែង​របស់​ខ្លួន ក្នុង​នោះ មាន​យ៉ាង​តិច​ពាក់កណ្តាល​ជា​កូនក្មេង។

លីបង់​ជា​ប្រទេស​ដែល​បាន​ទទួល​ជនភៀសខ្លួន​ស៊ីរី​ច្រើន​ជាង​គេ

អង្គការសហប្រជាជាតិ​បាន​កត់សម្គាល់​ឃើញ​ថា ចំនួន​ជនភៀសខ្លួន​ស៊ីរី​សព្វថ្ងៃ​បាន និង​កំពុង​មាន​កំណើន​លើស​ចំនួន​ជនភៀសខ្លួន​អាហ្វហ្កានីស្ថាន​ដែល​គេ​ចាត់​ទុក​ថា មាន​ច្រើន​ជាង​គេ​នៅ​ក្នុង​លោក។ យោង​តាម​តួលេខ​ផ្តល់​ដោយ​អង្គការសហប្រជាជាតិ មាន​ជនភៀសខ្លួន​ស៊ីរី​ប្រមាណ​ជា ៥៨៤ ០០០នាក់​កំពុង​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ហ្ស៊កដានី មាន ២២៦ ០០០នាក់​នៅ​ក្នុង​អ៊ីរ៉ាក់ និង​ប្រមាណ​ជា ៦៣៤ ០០០នាក់​កំពុង​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​តួកគី ហើយ​ក្រៅ​ពី​តួកគី ក៏​មាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អឺរ៉ុប​មួយ​ចំនួន​ប្រមាណ​ជា ៤% នៃ​ចំនួន​ជនភៀសខ្លួន​សរុប។ លីបង់​ជា​ប្រទេស​ដែល​បាន​ទទួល​ជនភៀសខ្លួនស៊ីរី​ច្រើន​ជាង​គេ គឺ​មាន​ជិត ១លាននាក់ និង​ដែល​ចំនួន​នេះ​កើន​ដល់ ១លាន ៦សែន​នាក់​នា​ដំណាច់​ឆ្នំា ២០១៤។ នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្រ្ត លីបង់​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​ចិត្តធម៌​ជាង​គេ។ យោង​តាម​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ចំនួន​ជនភៀសខ្លួន​ចម្រុះ​ជាតិសាសន៍​នៅ​លីបង់​មាន​ប្រមាណ​ជា ២០% នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​លីបង់​សរុប​នៅ​ទូទំាង​ប្រទេស។

អ្វី​ដែល​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ចង់​ទាញ​សញ្ញាណ​អាសន្ន​ប្រាប់​ពិភពលោក​នោះ គឺ​សុំ​ឲ្យ​ពិភពលោក​ប្រឹងប្រែង​ជួយ​ទំនុកបម្រុង​ដល់​ជនភៀសខ្លួន​ស៊ីរី​បន្ថែម​ទៀត។ អង្គការសហប្រជាជាតិ​បាន​យល់​ឃើញ​ថា វា​ជា​រឿង​មួយ​មិន​អាច​ទទួល​យក​បាន​ឡើយ ប្រសិន​បើ​ពិភពលោក​បន្ត​ទុក​បណ្តោយ​ឲ្យ​មាន​គ្រោះ​មហន្តរាយ​មនុស្សធម៌​កើត​លើ​ជនភៀសខ្លួន​ស៊ីរី។ ស្រប​គ្នា​នេះ អង្គការសហប្រជាជាតិ​ក៏​បាន​ព្រមាន​ទុក​ជា​មុន ពី​ផលវិបាក​សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម​ដែល​នឹង​អាច​កើត​មាន​ដល់​ប្រទេស​ដែល​បាន​ទទួល​ជនភៀសខ្លួន​ស៊ីរី។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ អង្គការសហប្រជាជាតិ​ក៏​បាន​អំពាវនាវ​សហភាពអឺរ៉ុប អាមេរិកខាងជើង និង​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​ឲ្យ​ទទួល​យក​ជនភៀសខ្លួន​ស៊ីរី​យ៉ាង​តិច ៣០ ០០០នាក់​ក្នុង​ឆ្នំា ២០១៤ នេះ និង ១០០ ០០០នាក់​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​ឆ្នំា ២០១៥ និង ២០១៦។

លោក​ឡាក់ដា ប្រាហ៊ីមី​ចោទ​របបស៊ីរី​ថា គ្មាន​ឆន្ទៈ​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ

ការ​ចរចា​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​មាន​បន្ត​ជា​ហូរហែ ពិសេស​សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ចុង​ក្រោយ​ចំនួន​ពីរ​ដង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ស្វីស​ដែល​មាន​លោក​ឡាក់ដា ប្រាហ៊ីមី ប្រេសិតពិសេស​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ និង​សម្ព័ន្ធអារ៉ាប់​ធ្វើ​ជា​អាជ្ញាកណ្តាល។ អ្វី​ដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​ជាង​គេ​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ទី២ គឺ​ជំនួប​ទល់​មុខ​គ្នា​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​តែ​មួយ​រវាង​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី និង​តំណាងក្រុមប្រឆំាង ក្រោម​អន្តរការី​របស់​លោក​ឡាក់ដា ប្រាហ៊ីមី។ តែ​គ្មាន​លទ្ធផល​អ្វី​ទំាង​អស់។ នេះ​ក៏​ដោយសារ​ថា ភាគីជម្លោះ​នីមួយៗ​សុទ្ធតែ​បាន​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ឲ្យ​គ្នា​ទៅ​វិញ ទៅមក ដែល​គ្មាន​ភាគី​ណា​មួយ​យល់ព្រម​ធ្វើ​សម្បទាន​ទេ។ ក្រុមប្រឆំាង​បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​បណ្តោះអាសន្ន​មួយ ដោយ​គ្មាន​វត្តមាន​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាសាដ តែ​ខាង​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ព្រម​ដោយ​លើក​ឡើង​ថា វត្តមាន​លោក​អាសាដ​ជា​រឿង​មួយ​ខ្វះ​មិន​បាន​នៅ​ក្នុង​គ្រប់​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​ទំាង​អស់។

តំាង​ពី​ពេល​នោះ​មក ភាគី​ជម្លោះ​ទំាង​ពីរ​ក៏​មិន​បាន​ណាត់​ជួប​គ្នា​ជា​ថ្មី​ដែរ ហើយ​លោក​ឡាក់ដា ប្រាហ៊ីមី​ក៏​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ពី​ភាព​អសមត្ថភាព​របស់​ខ្លួន ព្រម​ទំាង​ប្រកាស​សុំទោស​ប្រជាជន​ស៊ីរី។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ក៏​កំពុង​បន្ត​ស្វែង​រក​សេណារីយ៉ូ​បន្ត​ទៀត ស្រប​ពេល​នឹង​ការ​អនុវត្តន៍​សេណារីយ៉ូ​របស់​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ក្នុង​ការ​បំផ្លាញ​អាវុធ​គីមី​ស៊ីរី។ ដោយឡែក នៅ​ចំ​ថ្ងៃ​ខួប​គម្រប់ ៣ឆ្នំា​នៃ​ការ​បះបោរ​នៅ​ស៊ីរី លោក​ឡាក់ដា ប្រាហ៊ីមី​បាន​ចេញ​មុខ​ចោទ​របបទីក្រុង​ដាម៉ាស​ថា ជា​អ្នក​ទទួល​ខុសត្រូវ​ទំាង​ស្រុង​នៃ​ភាព​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ចរចា​ជាមួយ​ក្រុមប្រឆំាង​ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ​កន្លង​មក និង​ថា របប​ដឹកនាំ​លោក​បាស្ហា អាល់អាសាដ​មិន​មាន​ឆន្ទៈ​ពិតប្រាកដ​ក្នុង​ការ​ចរចា​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​ទេ។ ប្រេសិត​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ និង​សម្ព័ន្ធអារ៉ាប់​រូប​នេះ​បាន​ថ្លែង​នៅ​ចំពោះ​មុខ​សមាជិក​ទំាង ១៥ប្រទេស​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ក្នុង​ទីក្រុង​ញូយ៉ក។

ទាក់ទង​នឹង​គម្រោង​រៀបចំ​បោះឆ្នោត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី​នៅ​ក្នុង​ខែ​ឧសភា ឬ​មិថុនា​ខាង​មុខ លោក​ឡាក់ដា ប្រាហ៊ីមី​បាន​ព្រមាន​ទុក​ជា​មុន​ថា ជា​ទង្វើ​មួយ​ដែល​នឹង​រឹត​តែ​បង្ក​ការ​លំបាក​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​ក្នុង​កិច្ចចរចា​នា​ពេល​អនាគត ព្រោះ​ថា ក្រុមប្រឆំាង​នឹង​មិន​អាច​ទទួល​យក​សេណារីយ៉ូ​នោះ​បាន​ឡើយ។ ដូច្នេះ​ឃើញ​ថា វិលចុះ វិលឡើង បញ្ហា​នៅ​តែ​បន្ត​ចោទ​ជុំវិញ​សុពលភាព​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី​សព្វថ្ងៃ និង​វត្តមាន​របស់​លោក​អាសាដ​នៅ​ក្នុង​ឆាកនយោបាយ​ស៊ីរី៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI