ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ

លទ្ធផល​ប្រជាមតិ​នៅ​គ្រីមេ ​និង​ផលវិបាក​ខាង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​សម្រាប់​រុស្ស៊ី

សំឡេង ០៦:០០
ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​ឲ្យ​គ្រីមេភ្ជាប់ខ្លួន​នឹង​រុស្ស៊ី នាំគ្នា​អបអរ​ជ័យជម្នះ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ ថ្ងៃ​អាទិត្យ ១៦មីនា ២០១៤
ក្រុម​អ្នកគាំទ្រ​ឲ្យ​គ្រីមេភ្ជាប់ខ្លួន​នឹង​រុស្ស៊ី នាំគ្នា​អបអរ​ជ័យជម្នះ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ ថ្ងៃ​អាទិត្យ ១៦មីនា ២០១៤ REUTERS/Thomas Peter

​លទ្ធផលបណ្តោះអាសន្ន​នៃ​​ប្រជាមតិ​​ កាលពីថ្ងៃ​អាទិត្យ​ បង្ហាញ​ថា ប្រជាជន​គ្រីមេ​រហូតដល់​ទៅ​ជិត ៩៧% បាន​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​ឲ្យ​តំបន់គ្រីមេ​​​ផ្តាច់ខ្លួន​ពី​អ៊ុយក្រែន ទៅ​ភ្ជាប់ខ្លួន​ជាមួយ​រុស្ស៊ី។ នៅថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ សភា​គ្រីមេ​​បាន​អនុម័ត​​យក​លុយ​រូប​របស់​រុស្ស៊ី​ធ្វើ​ជា​រូបិយប័ណ្ណ​ផ្លូវការ។ ខាងក្រោម​នេះ គឺ​ជា​សំណួរ-ចម្លើយ ជុំវិញ​ផលវិបាក​នៃ​ការភ្ជាប់ខ្លួន​គ្រីមេ​ទៅនឹង​ទឹកដី​រុស្ស៊ី។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

សំណួរ-តើ​​យើងអាច​និយាយ​បាន​ទេ​ថា តំបន់​គ្រីមេ នៅពេលនេះ គឺ​ជាទឹកដី​របស់​រុស្ស៊ី?

គិតរហូតមកទល់នឹងពេលនេះ គ្រីមេ​នៅមិនទាន់​ក្លាយ​ជា​ទឹកដី​របស់​រុស្ស៊ី​ជាផ្លូវការ ​នៅឡើយទេ ដោយសារ​គេ​ត្រូវ​នៅ​រង់ចាំ​ការ​សម្រេច​ពី​ខាង​រុស្ស៊ី​សិន​ថា តើ​ព្រមទទួល​គ្រីមេ​ឲ្យ​ចូល​​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ទឹកដី​របស់​រុស្ស៊ី​​ដែរ​ឬអត់?

នៅ​ព្រឹកថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ សភា​តំបន់​គ្រីមេ​ទើប​នឹង​បាន​ដាក់សំណើ​ជាផ្លូវការ សុំ​ភ្ជាប់ខ្លួន​ជាមួយ​នឹង​រុស្ស៊ី ហើយ​សភា​រុស្ស៊ី​នឹង​បើក​កិច្ចប្រជុំ នៅថ្ងៃ​ទី២១ មីនា ដើម្បី​ជជែក​អំពី​សំណើ​របស់​គ្រីមេ។ បើ​តាម​អនុប្រធាន​សភា​រុស្ស៊ី ការបោះឆ្នោត​អនុម័ត​លើ​សំណើ​ភ្ជាប់ខ្លួន​របស់​គ្រីមេ នឹង​មិន​ត្រូវ​ការ​ពេលវេលា​យូរ​ទេ ហើយ​បើ​យើង​មើល​ទៅលើ​ជំហរ​របស់​អ្នក​នយោបាយ​រុស្ស៊ី ទាំង​សមាជិក​សភា ទាំង​ប្រធានាធិបតី​ពូទីន ការអនុម័ត​ទទួល​យក​គ្រីមេ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ទឹកដី​រុស្ស៊ី ប្រហែល​ជា​មិនមាន​បញ្ហា​ចោទ​ទេ។
 
សំណួរ-តើ​អាច​មាន​ប្រទេស​ណា​អាច​ទទួលស្គាល់​ការ​ភ្ជាប់​គ្រីមេ​ទៅ​ទឹកដី​រុស្ស៊ី​នេះ​ដែរ​ឬទេ?
 
បើតាម​មើលទៅ ក្រៅពី​រុស្ស៊ី ប្រហែល​ជា​មិនមាន​ប្រទេស​ណា​ផ្សេងទៀត ដែល​នឹង​ទទួលស្គាល់​ខ្សែ​បន្ទាត់​ព្រំដែន​ថ្មី​របស់​អ៊ុយក្រែន ដោយ​គ្មាន​តំបន់​គ្រីមេ​នេះ​ទេ។

ដូច​ជា​យើង​ឃើញ​ស្រាប់​ហើយ កាលពីថ្ងៃ​សៅរ៍ ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អ.ស.ប បាន​រៀបចំ​បោះឆ្នោត​លើ​សេចក្តីព្រាង​សេចក្តីសម្រេច​មួយ បដិសេធ​ការធ្វើ​ប្រជាមតិ​នៅ​គ្រីមេ ហើយ​ជំរុញ​ឲ្យ​គ្រប់​សមាជិក​អ.ស.ប​ទាំងអស់ កុំ​ទទួលស្គាល់​​លទ្ធផល​ប្រជាមតិ​នេះ។ សេចក្តីសម្រេច​នេះ​មិន​អាច​អនុម័ត​ចេញ​រួច ដោយសារ​តែ​រុស្ស៊ី​ប្រើ​សិទ្ធិវ៉េតូ ក៏ប៉ុន្តែ អ្វី​ដែល​គួរ​កត់សម្គាល់ គឺ​ត្រង់ថា ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​សមាជិក​ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ ទាំង ១៥ប្រទេស គឺមានតែ​រុស្ស៊ី​មួយ​គត់ ដែល​បោះឆ្នោត​ប្រឆាំង​នឹង​សេចក្តីសម្រេច​នេះ។ មានន័យថា មានតែ​រុស្ស៊ី​ទេ ដែល​មើលឃើញ​ថា ប្រជាមតិ​នៅ​គ្រីមេ​គឺ​ជា​រឿង​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់។

តាមពិតទៅ រុស្ស៊ី​បាន​លើក​យក​គោលការណ៍​មួយ​មក​ធ្វើ​ជា​មូលដ្ឋាន​ផ្លូវច្បាប់ សម្រាប់​ប្រជាមតិ​នៅ​គ្រីមេ គឺ​​សិទ្ធិ​ក្នុងការ​សម្រេច​ជោគវាសនា​ខ្លួនឯង​របស់​ប្រជាជន​ណាមួយ ដែល​ជា​គោលការណ៍ មាន​ចែង​ក្នុង​ធម្មនុញ្ញ​សហប្រជាជាតិ។ ក៏ប៉ុន្តែ ចំពោះ​ប្រជាមតិ​នៅ​គ្រីមេ ​មាន​បញ្ហា​ចោទ​ធំៗ​ពីរ ដែល​​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត​ពិបាក​នឹង​​​ទទួលស្គាល់។​

ទីមួយ ទាក់ទងនឹង​ភាពស្របច្បាប់​នៃ​អ្នក​ដែល​ប្រកាស​ធ្វើ​ប្រជាមតិ។ សភា និង​រដ្ឋាភិបាល​គ្រីមេ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ មិនមែន​ជា​សភា និង​រដ្ឋាភិបាល ដែល​កើតចេញ​ពី​ការ​បោះឆ្នោត​ទេ។ មែនទែនទៅ នាយករដ្ឋមន្រ្តី​គ្រីមេ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ទទួល​សំឡេង​គាំទ្រ​មិនដល់ ៥%​ផងទេ កាល​ពី​ពេល​បោះឆ្នោត ប៉ុន្តែ បាន​ឡើង​មក​កាន់អំណាច ក្រោយ​ពី​ក្រុម​ទាហាន​ស្និទ្ធ​នឹង​រុស្ស៊ី នាំគ្នា​ឡោមព័ទ្ធអគារ​សភា ហើយ​​បើក​កិច្ចប្រជុំ ដែល​មានតែ​សមាជិក​សភា​ស្និទ្ធ​នឹង​រុស្ស៊ី​ចូលរួម ហើយ​រៀបចំ​បោះឆ្នោត​តែ​គ្នា​ឯង តែងតាំង​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី ដែល​មិន​ស្រប​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អ៊ុយក្រែន ហើយ​ផ្ទុយ​នឹង​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត នៅ​គ្រីមេ​ខ្លួនឯង​ កាលពីមុន។

ដូច្នេះ ស្ថាប័ន​ដែល​ប្រកាស​រៀបចំ​ប្រជាមតិ ជា​ស្ថាប័ន​មួយ​ខ្វះភាព​ស្របច្បាប់​ទៅហើយ ប្រជាមតិ​នេះ​ក៏​គេ​ពិបាក​នឹង​ទទួលស្គាល់​ដែរ។ ណាមួយ​ទៀត ប្រជាមតិ​នេះ​ក៏​មិន​បាន​ឆ្លងកាត់​ការ​អនុម័ត​យល់ព្រម​ពី​សភា​នៃ​រដ្ឋបាល​កណ្តាល​ ស្របតាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​អ៊ុយក្រែន​ទៅទៀត។

បញ្ហា​ចោទ​ទីពីរ គឺទាក់ទង​នឹង​បរិយាកាស​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ។ នៅមុន និង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​បោះឆ្នោត គ្រីមេ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​កាន់កាប់​របស់​ទាហាន​រុស្ស៊ី​រួចទៅហើយ។ ការធ្វើ​ប្រជាមតិ ក្រោម​ចុងកាណុង​បែបនេះ វា​ប្រាកដ​ជាមាន​បញ្ហា​ចោទ​ផ្នែក​ផ្លូវច្បាប់ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត​ពិបាក​នឹង​ទទួលស្គាល់។
 
សំណួរ-អាមេរិក និង​អឺរ៉ុប គ្រោង​នឹង​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ថ្មី​លើ​រុស្ស៊ី នៅថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ។ តើ​ទណ្ឌកម្ម​ទាំងនេះ​​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយ​បែបណា?
 
ទណ្ឌកម្ម​ដែល​អឺរ៉ុប និង​អាមេរិក​​ចង់​ដាក់​លើ​រុស្ស៊ី នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​នេះ គឺ​ការ​ហាមឃាត់​ការធ្វើ​ដំណើរ និង​បង្កក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​របស់​មន្រ្តី​ជាន់ខ្ពស់ ទាំង​មន្រ្តី​​រុស្ស៊ី និង​មន្រ្តី​អ៊ុយក្រែន ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​វិបត្តិ​គ្រីមេ។ គេ​អាច​នឹង​ដឹង​ច្បាស់ អំពី​បញ្ជី​ឈ្មោះ​អ្នក​​ដែល​ត្រូវ​ជាប់​ទណ្ឌកម្ម នៅ​ក្រោយ​ពីកិច្ចប្រជុំ​ថ្នាក់​រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​សហភាព​អឺរ៉ុប នៅ​ព្រុចស៊ែល នៅថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ។

នៅ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​នេះ រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​អឺរ៉ុប​ក៏​នឹង​ត្រូវ​សម្រេច​​គ្នា​ដែរ​ថា តើ​គួរ​លុបចោល​​ដែរ​ឬ​ក៏​អត់ ជំនួបកំពូល​សហភាព​អឺរ៉ុប-​រុស្ស៊ី ដែល​គេ​គ្រោង​ធ្វើ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​​រុស្ស៊ី នៅ​ខែ​មិថុនា​ខាងមុខ​នេះ។
 
ក៏ប៉ុន្តែ មក​ត្រឹម​ដំណាក់កាលនេះ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​សមាជិក​សហភាព​អឺរ៉ុប​ គេ​ដូចជា​មិនឃើញ​មាន​ប្រទេស​ណា​និយាយ​ដល់​​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​លើ​រុស្ស៊ី នៅឡើយទេ។

សំណួរ-ក្រៅ​ពី​ទណ្ឌកម្ម​ខាងលើនេះ តើ​ការទទួល​យក​តំបន់​គ្រីមេ​អាច​នឹង​បង្ក​ផលប៉ះពាល់​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​អ្វីខ្លះ ដល់​រុស្ស៊ី?
 
រហូតមកទល់​នឹង​ពេលនេះ គេឃើញ​ថា សេដ្ឋកិច្ច​របស់​គ្រីមេ​ពឹងផ្អែក​យ៉ាង​ខ្លាំង​លើ​អ៊ុយក្រែន៖ ថវិកា​របស់​គ្រីមេ ប្រហែល​ជា ៧០% បាន​មក​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កណ្តាល​អ៊ុយក្រែន ហើយ​​ការផ្គត់ផ្គង់​ទឹកស្អាត និង​ចំណីអាហារ​ភាគច្រើន​លើសលុប គឺ​បាន​មក​ពី​អ៊ុយក្រែន។  ដូច្នេះ ការទទួលយក​តំបន់​គ្រីមេ អាច​ជា​បន្ទុក​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏ធ្ងន់មួយ សម្រាប់​រុស្ស៊ី។

ផលវិបាក​មួយទៀត ដែល​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​ការ​រ៉ាប់រង​បន្ទុក​សេដ្ឋកិច្ច​គ្រីមេ គឺ​ភាពចលាចល នៅ​ក្នុង​ទីផ្សារ​មូលបត្រ​រុស្ស៊ី។ ដូចយើង​ឃើញ​ស្រាប់​ហើយ​ថា​ ចាប់តាំង​ពី​ផ្ទុះ​វិបត្តិ​គ្រីមេ​មក ទីផ្សារ​មូលបត្រ​រុស្ស៊ី​ចេះតែ​បន្ទ​ធ្លាក់ចុះ​ស្ទើរតែ​រៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយ​មានថ្ងៃ​ខ្លះ ធ្លាក់ចុះ​រហូត​ដល់​ទៅ​ជាង ១០%។ បើ​គិត​ជា​ទឹកលុយ ចាប់តាំង​ពី​រុស្ស៊ី​បញ្ជូន​ទាហាន​ចូល​ទៅ​កាន់កាប់​គ្រីមេ​មក ទីផ្សារ​មូលបត្រ​រុស្ស៊ី​ខាតបង់​លុយ​យ៉ាងតិច​បំផុត​ក៏ ៦០ពាន់លាន​ដុល្លារ​ដែរ។ បញ្ហា គឺ​នៅត្រង់​ថា អ្នកវិនិយោគ គេនាំគ្នា​​បារម្ភ​ខ្លាច​ទទួលរង​ផលប៉ះពាល់ ពី​​​ទណ្ឌកម្ម​ពី​លោកខាងលិច​លើ​រុស្ស៊ី។ ដូច្នេះ កាលណា​ការប្រឈមមុខដាក់គ្នា រវាង​រុស្ស៊ី និង​លោកខាងលិច នៅតែ​បន្ត​កើតមាន អស្ថិរភាព​នៅ​ក្នុង​ទីផ្សារ​មូលបត្រ​រុស្ស៊ី​ក៏​នៅតែ​បន្ត​កើតមាន​ដែរ ហើយ​រុស្ស៊ី​អាច​នឹង​នៅ​បន្ត​ខាតបង់លុយ​តទៅទៀត៕

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI