ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ

រដ្ឋ​ត្រូវ​ពង្រឹង​ការ​គ្រប់​គ្រង​មន្ត្រី​​រាជការ​អោយ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ឡើង​វិញ

សំឡេង ០៤:៣៤
ទិដ្ឋភាពនៅក្នុងរដ្ឋសភា
ទិដ្ឋភាពនៅក្នុងរដ្ឋសភា RFI/Siv Channa

ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ ក្រៅ​ពី​ការ​ធ្វើជំរឿន​មន្ត្រី​រាជការ​ហើយ​នោះ នៅ​បណ្តា​ក្រសួង​របស់​រដ្ឋ​ មាន​បំពាក់​គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន​អេឡិច​ត្រូនិក​ ដើម្បី​តាម​ដាន​វត្តមាន​របស់​មន្ត្រី​រាជការ​នៅ​កន្លែង​ធ្វើការ។ នោះ​គឺ​ជា​ម៉ាស៊ីន ស្កែនយក​ក្រយ៉ៅ​មេដៃ ឬ​ម៉ាស៊ីន​ឆូត​បណ្ណ​សំគាល់​មន្ត្រី​រាជការ ដែល​ត្រូវ​ប្រើ​មុន​ផ្តើម​ម៉ោង​ធ្វើការ និង​ពេល​ចេញ​ពី​ធ្វើការ។ ប៉ុន្តែ វិធាន​ការ​នេះ​នៅ​តែ​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាពប៉ុន្មានឡើយ។ នៅ​តែ​មាន​មន្ត្រី​ដែល​មិន​ទៅបំពេញ​ការងារជូនរាជការ។ ហេតុការណ៍​នេះ​វាបាន​ធ្វើ​អោយ​រដ្ឋ​ខាតបង់។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ភ្លាមៗ ក្រោយ​ពី​បាន​បំពាក់​ម៉ាស៊ីន​អេឡិច​ត្រូនិក​នៅ​តាមបណ្តា​ក្រសួង​ និង​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​នានា​ ក្នុង​គោលដៅ​ដែល​គេ​និយាយ​ថា គឺ​ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​ប្រសិទ្ធភាព​ការងារ​របស់​មន្ត្រីរាជការនោះ មាន​ក្តី​សង្ឃឹម​ថា កំណែ​ទម្រង់​នេះ​នឹង​អាច​ធ្វើ​អោយ​ប្រសើ​រឡើង នូវ​ការ​គ្រប់គ្រង​មន្ត្រីរាជការ។ ពិសេស​គឺ​ការ​គ្រប់គ្រង​មន្ត្រី​ដែល​មាន​តែ​ឈ្មោះ​បើក​ប្រាក់​ខែ តែ​មិន​ដែល​មក​បំពេញ​ការងារ។ ប៉ុន្តែ​ ការ​អនុវត្តន៍​​វិធានការ​មួយ​នេះ វា​មិន​ខុស​ពី​វិធានការ​ផ្សេងៗ​ទៀត​​ដែល​ធ្លាប់កើតមាន​នៅ​កម្ពុជា​ឡើយ។ ពោល​គឺ​ វា​គ្រាន់​តែ​​ជា​សកម្មភាព​​ភ្លើង​ចំបើង។

រហូត​មក​ដល់ពេលនេះ មន្ត្រីរាជការ​​នៅ​តាម​បណ្តា​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​​ បានបន្ត​​និយាយ​រអ៊ូររទាំ​អំពី​ភាព​គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រង​មន្ត្រី​រាជការ បើ​ទោះជា​មាន​ការ​បំពាក់​គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន​​អាឡិចត្រូនិក​​នេះ​ក៏ដោយ។ តើ​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ទាំងនោះ​មាន​អ្វី​ខ្លះ?

នៅ​តាម​បណ្តា​ក្រសួង​ខ្លះ គេ​បាន​ប្រើប្រាស់​វិធានការ​ស្កែនយក​ក្រយ៉ៅ​ដៃ​របស់​បុគ្គលិក​ មន្ត្រីរាជការ សម្រាប់​ពេល​ចូលធ្វើ​ការ​ និង​ពេល​ចេញ​ពី​ធ្វើការ។ នេះ​គឺ​ជា​ការ​សំអាង​ថា មនុស្ស​បាន​មកចូល​មក​ធ្វើ​ការ​នៅ​ម៉ោង​ប៉ុន្មាន ហើយ​ចេញ​ពី​ធ្វើ​ការ​នៅម៉ោង​ប៉ុន្មាន។ ប៉ុន្តែ​ តើ​ម៉ាស៊ីន​អាច​ដឹង​ទេ​ថា មនុស្ស​បាន​កំពុង​ធ្វើ​ការ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​របស់​ខ្លួន នៅ​ចន្លោះ​នៃ​ការ​ស្កែន​ក្រយ៉ៅ​ដៃ​ទាំងពីរ​ពេល​នោះ? ត្រង់​ចំនុច​នេះ​ វា​មាន​ករណី​នៃ​មនុស្ស​២​ក្រុម។

ក្រុម​ទី​មួយ​ គឺ​ជា​ក្រុម​ដែល​នៅ​បន្ត​យក​ពេល​បំពេញ​ការងារ​រដ្ឋ​នេះ ទៅ​ធ្វើការងារឯកជន​នៅ​ខាងក្រៅ​ដដែល ដូច​ដែល​គេ​ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ។ ប្រាក់​ខែ​ទាប​ដែល​ផ្តល់​អោយ​ដោយ​រដ្ឋ​នោះ គឺជា​មូលហេតុ​ដែល​គេ​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូច្នេះ។

ក្រុម​ទី២ ក្រុម​នេះ​ទំនង​ជា​មិន​មែន​ជា​អ្នក​ធ្វើការ​ងារ​ឯកជន​ខាង​ក្រៅ​ឡើយ ប៉ុន្តែ ​ពួកគេ​ស្ទើរ​តែ​គ្មាន​ការ​ងារ​ធ្វើ​ទាល់តែ​សោះ​នៅ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​​របស់​ខ្លួន​នោះ។ ស្កែន​ក្រយ៉ៅដៃ​ហើយ​មែន ប៉ុន្តែ​គ្មានកិច្ចការ​ធ្វើ ព្រោះពេល​ខ្លះ​ការងារ​ត្រូវបាន​ប្រមូល​តែ​ទៅ​មនុស្ស​មួយ​ក្រុម​តូចនោះ ដូច្នេះ​ពួកគេ​ក៏​ត្រូវ​ចេញ​មកក្រៅ​ ជា​ជាង​អង្គុយ​ស្ងៀម​នៅ​ក្នុង​ក្រសួង។

ក្រុម​ទាំង​ពីរ​នេះ គ្រាន់តែ​ត្រូវ​ព្យាយាម​ត្រឡប់​មក​ស្កែនក្រយ៉ៅ​ដៃ​ពួកគេ​ឡើង​វិញ​ នៅ​ម៉ោង​ចេញ​ពី​ធ្វើការ​នោះប៉ុណ្ណោះ។

មន្ត្រីរាជការ​មួយ​ចំនួន​បាន​និយាយថា ក៏​មាន​ដែរ​ករណី​ដែល​មន្ត្រី​ខ្លះ​ដែល​ជា​សាច់ញាតិ​របស់​ថ្នាក់ដឹក​នាំ​ក្រសួង ឬ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋនោះ ពួកគេ​មិន​ខ្វល់​នឹង​ការ​ដាក់​ក្រយ៉ៅដៃ​ទៅ​លើ​ម៉ាស៊ីន​នោះទេ។ បាន​ន័យ​ថា វា​គ្មាន​​ភាព​ស្មើភាព​គ្នា​ក្នុង​អនុវត្តន៍​​វិធានការ​នេះ​ពី​មន្ត្រី​ទាំងអស់ដូច​គ្នា​ឡើយ។

នៅ​តាម​ក្រសួងខ្លះ​វិញ គេ​បាន​ប្រើប្រាស់​ការ​ដាក់​ឆូត​កាត​សំគាល់​ខ្លួន​របស់មន្ត្រី។ ត្រង់​នេះ ការ​ឆ្លៀត​ឱកាស​របស់​មន្ត្រី​មួយ​ចំនួន​ដែល​ចង់បន្លំ​ក៏​អាច​ធ្វើ​បាន​ដែរ។ នោះ​គឺ​​ពួកគេ​គ្រាន់តែ​ផ្ញើ​បណ្ណ​សំគាល់​របស់​ខ្លួន​នៅ​នឹង​សហការី ឬ​មិត្តភក្តិនោះ ដើម្បី​អោយ​គេ​ឆូត​អោយ វា​ជា​ការ​ស្រេច​។ នេះ​មិន​ទាន់និយាយ​អំពី​ករណី​ដែល​ម៉ាស៊ីន​ឆែក​អត្តសញ្ញាណ​ខ្លះ​​ដែល​ឧស្សាហ៍​ខូច និង​មាន​ករណី​​ចាស់ៗ​ខ្លះ ដូចជា​ការ​រក្សា​ប្រាក់ខែ​អោយ​ប្រធាន​ ឬ​ថ្នាក់លើ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការ​មិន​បាច់​មាន​វត្តមាន​នៅ​កន្លែង​ធ្វើការ​នោះ​ផង។

និយាយ​យ៉ាង​ដូច្នេះ មិន​មែន​មានន័យថា វិធានការ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល និង​ក្រសួង​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​និមួយ​ៗ​ខិតខំ​ដាក់​ចេញ​មក​នោះ គ្មាន​ប្រសិទ្ធភាព​​ទាល់តែ​សោះ​នោះឡើយ។ វិធានការ​នេះ​ វា​បាន​ជួយ​ពង្រឹង​វិន័យ​នៃ​មន្ត្រីខិល​ខូច​មួយ​ចំនួនរួចហើយ។ មាន​មន្ត្រី​ខ្លះ​​ក៏​បាន​សម្រេច​ឈប់​ពី​ការងារ​មន្ត្រី​រាជការ​តែ​ម្តង បន្ទាប់​ពី​វិធានការ​ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​ធ្វើ​ជំរឿន​មន្ត្រី​រាជការ ត្រូវបាន​អនុវត្ត​នេះ។ ប៉ុន្តែ​ផ្ទុយ​ទៅវិញ ក៏​មាន​មន្ត្រី​មួយ​ចំនួន​នៅតែ​ព្យាយាមឆ្លៀតឱកាស​ដើម្បី​ពួកគេ​អាច​នៅ​មានឈ្មោះ​ជា​មន្ត្រី​រាជការ​ផង និង​អាច​បន្ត​ការ​ងារ​ឯកជន​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ទៀត​ផង។

ការ​បន្ត​អនុញ្ញាតអោយ​មាន​មន្ត្រី​អាច​​​យក​ម៉ោង​ការងារ​រដ្ឋ​ទៅ​បំពេញ​ការងារ​ខាង​ក្រៅនេះ​ហើយ ដែល​វា​បាន​បន្ត​ធ្វើ​អោយ​រដ្ឋ​ខាតបង់នោះ។ ពោល​គឺ​គ្មាន​មនុស្ស​ធ្វើ​ការ​បម្រើ​សេវា​រដ្ឋ​ ប៉ុន្តែ​ រដ្ឋ​ត្រូវ​ចំណាយ​ប្រាក់​បៀវត្សរ​សម្រាប់​មន្ត្រី​ទាំងនោះដដែល។ លើស​ពី​នេះ វា​នឹង​បង្ហាញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​គ្មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់គ្រង​មន្ត្រី​រាជការ ហើយ​វា​ក៏​នឹង​បង្ហាញ​អោយ​ឃើញ​នូវ​វប្បធម៌​មិន​គោរព​ច្បាប់​រដ្ឋ​ផងដែរ។

ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ​ដែរ ប្រសិន​បើ​គេ​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ការ​គ្រប់គ្រង​មន្ត្រីរាជការ​នោះ គេ​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​បញ្ហាមួយ​ទៀត​ជាមួយ​តែ​ម្តង។ នោះ​គឺ​ការបំបាត់ចោល​នូវ​ការ​​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​មនុស្ស​មួយ​ក្រុម​តូច​ ដែល​ស្និទ្ធ​នឹង​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ស្ថាប័ន​ដើម្បី​ប្រមូល​ការងារ​ធ្វើ​តែ​ម្នាក់ឯង។

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​ បាន​ប្រកាស​ជាថ្មី​ម្តងទៀត​ហើយ នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំដំបូង​នៃ​គណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី​អាណត្តិ​ទី​៥​នេះ មិនអោយ​អាណា​ព្យាបាល​ក្រសួង​ យក​ក្រសួង​ធ្វើ​ជា​ផ្ទះ​របស់​ពួកគេ​ឡើយ។ ប្រសាសន៍​របស់ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​នៅ​ក្នុង​អាណត្តិ​នៃ​កំណែទម្រង់​ស៊ីជម្រៅ​នេះ៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI