ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ

ឯករាជភាព​តុលាការ​នៅតែជា​សេចក្តី​ស្រេកឃ្លាន​របស់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ

សំឡេង ០៤:២៤
ប្រជាជន​ខ្មែរ​ដើរ​ក្បួន​នៅថ្ងៃ​ទិវា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​១០​ធ្នូ ២០១១
ប្រជាជន​ខ្មែរ​ដើរ​ក្បួន​នៅថ្ងៃ​ទិវា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​១០​ធ្នូ ២០១១ ©RFI/សុវណ្ណរ៉ា

ទិវា​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ ​ថ្ងៃ​១០​ធ្នូ​ ឆ្នាំ​២០១១​នេះ​ត្រូវបាន​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​ជា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ក្រោម​ប្រធានបទ "​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ឯករាជ្យ ​និង​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ ​គឺជា​មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​នៃ​យុត្តិធម៌​សង្គម​ និង​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស"។​ ប្រធានបទ​នេះ​ចង់​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ឲ្យ​ឃើញ​ថា​ «យុត្តិធម៌»​ និង​ការសម្តែង​មតិ​ដោយ​សេរី គឺ​ជា​សេចក្តី​ត្រូវការ​មិន​អាច​ខ្វះ​បាន​របស់​មនុស្ស ជាពិសេស​របស់​ពលរដ្ឋខ្មែរ។ តើ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​យុត្តិធម៌​ និង​សេរីភាព​សម្តែង​មតិ​ជា​សេចក្តី​ស្រេកឃ្លាន​របស់​មនុស្ស?

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

វា​ហាក់​ដូច​ជា​មិន​មែន​ជា​រឿង​ចៃដន្យ​ទេ​ដែល​ការ​ប្រារព្ធ​ខួប​ទី​៦៣​នៃ​ទិវា​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ឆ្នាំ​នេះ​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​ផ្តោត​លើ​« ឯករាជភាព​នៃ​ប្រព័ន្ធតុ​លាការ​ និង​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ» ។ មនុស្ស​ប្រមាណ ​៤.០០០ ​នាក់​មក​ពី​ស្ថាប័ន​ចម្រុះ​ទាំង​ស្ថាប័ន​ជាតិ​ អន្តរជាតិ ​សង្គមស៊ីវិល ​តំណាង​ស្ថានទូត​បរទេស ​និង​សិស្ស ​និស្សិត​ ព្រមទាំង​ព្រះរាជ​តំណាង​ព្រះមហាក្សត្រ ​និង​លោក ​ស៊ូយ៉ា ​ស៊ូប៊ែឌី​ អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស​ ប្រចាំ​កម្ពុជា​ផង​បាន​ចូល​រួម។ ​វត្តមាន​ចម្រុះ​ស្ថាប័ន​នៅ​ក្នុង​ទិវា​សិទ្ធិមនុស្ស​ឆ្នាំនេះ​បាន​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ឃើញ​ថា ​ទាំងអស់​គ្នា​សស្រាក់​សស្រាំ​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​ទិវា​សិទ្ធិមនុស្ស ​និង ​ជាពិសេស​គាំទ្រ​ប្រធាន​បទ​ស្តី​«ឯករាជភាព​របស់​តុលាការ»​ និង​សេរីភាព​សម្តែង​មតិ​ដោយ​គ្មាន​ការរារាំង។

 
ពិត​ហើយ​ថា​ ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ជាទូទៅ​ថា​ មិន​ទាន់​បំពេញ​តួនាទី​ត្រឹមត្រូវ​ដើម្បី​បុព្វហេតុ​យុត្តិធម៌​នៅឡើយ។ ​ភាព​លម្អៀង​ទាំង​៤​យ៉ាង​គឺ ​លម្អៀង​ដោយ​ស្រឡាញ់ ​ដោយ​ស្អប់​ ដោយខ្លាច​ និង​ដោយមិនដឹង​ នៅ​តែ​រួមរឹត​តុលាការ​មិន​អាច​ដោះ​ខ្លួន​បាន​នៅ​ឡើយ។ ​នេះ​ជា​ហេតុផល​នៃ​ការ​រិះគន់​ ហើយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ដាក់​ចេញ​នូវ​កំណែទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ជាអាទិភាព​មួយ​របស់​ខ្លួន។ នៅ​ពេល​ដែល​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​លម្អៀង​ទៅ​រក​គូភាគី​ម្ខាង​ដែល​ជាទូទៅ​ជា​អ្នកមាន​អំណាច​ និង​មានប្រាក់​ ពេល​នោះ​អ្នកក្រីក្រ​គ្មាន​ទីពឹង​នឹង​ទទួល​រងគ្រោះ​ដោយ​មិន​អាច​ចៀស​ផុត​ឡើយ។ ភាព​លម្អៀង​នេះ​ទៀត​សោត ​ក៏​ជា​ការ​បើក​ឱកាស​ឲ្យ​អ្នកមាន​ឥទ្ធិពល​ឆ្លៀត​ប្រើប្រាស់​តុលាការ​ដើម្បី​បំពាន​ទៅលើ​អ្នក​ទន់ខ្សោយ។ ​នេះ​ជា​ដើមចម​ដែល​ជំរុញ​ឲ្យ​សកម្មជន​សិទ្ធិមនុស្ស ​និង​ប្រជាពលរដ្ឋ ជាទូទៅ​នៅតែ​ស្រែក​ទាមទារ​ចង់​បាន​តុលាការ​មួយ​ដែល​មាន​ឯករាជភាព​ពិតប្រាកដ​ ពីព្រោះ​យុត្តិធម៌​សង្គម​គឺ​ជា​សេចក្តី​ស្រេក​ឃ្លាន​របស់​មនុស្ស​ទូទៅ ​ជាពិសេស​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ដែល​ធ្លាប់​បាន​ហែល​ឆ្លងកាត់​អំពើ​ឃោរឃៅ ​ការ​កាប់សម្លាប់​ដោយ​អយុត្តិធម៌​ជាច្រើន​កាលពី​ក្នុង​អតីតកាល​ គួរតែ​មាន​ឱកាស​បាន​ទទួល​យុត្តិធម៌​ពេញលេញ​មួយ​នៅ​ក្នុង​បរិបទ​ដែល​ប្រទេស​ជាតិ​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់កាល​សន្តិភាព​ និង​ប្រជាធិបតេយ្យ។

ងាក​ទៅ​មើល​សេរីភាព​សម្តែង​មតិ​វិញ​ សេរីភាព​នេះ​ក៏​នៅ​តែ​ជា​ប្រធានបទ​ក្តៅ​មួយ​ដែរ។ ​កាល​ពី​ក្នុង​សម័យ​ប៉ុល ពត​ ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ត្រូវ​បាន​របប​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​តម្រូវ​ឲ្យ​ដាំ​ដើមគ ពោលគឺ​គ្មាន​អ្នកណា​មាន​សិទ្ធិ​បញ្ចេញ​មតិ ​តវ៉ា​ជាមួយ​អង្គការ​បាន​ឡើយ។ ​ការតវ៉ា​កាល​ពី​សម័យ​នោះ​មាន​ន័យ​ស្មើ​នឹង​ស្លាប់។​ ប៉ុន្តែ ​រយៈពេល​ជិត​ពីរ​ទសវត្សរ៍​ចុងក្រោយ​នេះ​ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ស្គាល់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី។​ ក៏ប៉ុន្តែ ​ពាក្យ​ថា​«សេរីភាព»​ ជាពិសេស​សេរីភាព​សម្តែង​មតិ​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​តែ​ជា​ចំណោទ​ដែល​មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ​នៅ​ឡើយ។ ​ជាក់ស្តែង​ នៅ​ពេល​ដែល​លោក​សម រង្ស៊ី ​ដក​តម្រុយ​បង្គោល​ព្រំដែន​ក្នុង​ស្រុក​ចន្ទ្រា ​ខេត្ត​ស្វាយរៀង ​ក្រោម​ហេតុផល​ថា​បង្គោល​ព្រំដែន​នោះ​ត្រូវ​បាន​បោះ​ចូល​ជ្រៅ​ក្នុង​ទឹកដី​ខ្មែរ​ តើ​វា​ជា​សេរីភាព​ ឬ​ជា​ការ​បំពាន​ច្បាប់? ​នៅ​ពេល​ដែល​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​បំផុស​ ប្រជាពលរដ្ឋ​អំពី​បញ្ហា​ព្រំដែន ​ឬក៏​នៅ​ពេល​ដែល​ក្រុម​ប្រឆាំង​បាច​ខិត្តប័ណ្ណជេរ​ប្រមាថ​មេដឹកនាំ​ជាតិ​ តើ​ជា​សេរីភាព​ខាង​នយោបាយ​របស់​ពួកគេ​ ឬ​ជា​ទង្វើ​ខុស​ច្បាប់? ​សំណួរ​ទាំង​នេះ​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​បញ្ហា​ដែល​កំពុង​តែ​កើត​មាន​នៅ​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន។ ​នៅ​ពេល​ដែល​បក្ស​ប្រឆាំង​បកស្រាយ​ថា ជា​សេរីភាព​ រដ្ឋាភិបាល​បាន​យក​វិធានការ​ច្បាប់​មក​អនុវត្ត​ដើម្បី​ចាប់​អ្នកប្រព្រឹត្ត​ផ្តន្ទាទោស។

បញ្ហា​ទាំង​នេះ​ក៏​បាន​ស​បញ្ជាក់​អំពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ឯករាជភាព​របស់​តុលាការ​ជា​ចាំបាច់​ពីព្រោះ​តុលាការ​គឺជា​អ្នក​កាត់សេចក្តី។ ​ប្រសិន​បើ​ស្ថាប័ន​តុលាការ​លម្អៀង ​យុត្តិធម៌​នឹង​មិន​អាច​រក​ឃើញ​ឡើយ។ ​ក្នុង​ន័យ​នេះ​ហើយបាន​ជា​ទិវា​សិទ្ធិមនុស្ស​ឆ្នាំ​នេះ​បាន​ភ្ជាប់​សេរីភាព​សម្តែង​មតិ​ទៅ​នឹង​ភាពឯករាជ្យ​របស់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ។ និយាយជារួម​ ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ឯករាជ្យ ​និង​ប្រកប​ដោយ​វិជ្ជាជីវៈ​ខ្ពស់ គឺ​ជា​ការស្រេក​ឃ្លាន​របស់​សង្គម​កម្ពុជា​ទាំងមូល ​ពីព្រោះ​វា​ជា​កត្តា​ស្លាប់​រស់​សម្រាប់​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ចាក់ស្រេះ​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន៕

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI