ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

អាហ្រ្វិកខាងត្បូង៖លោក​ហ្សាក់កូប ហ្ស៊ូម៉ា​កំពុង​ជាប់ផុង​ក្នុង​រឿងអាស្រូវ​ពុករលួយ

សំឡេង ០៥:០៥
លោក​ប្រធានាធិបតី​អាហ្រ្វិកខាងត្បូង​ហ្សាក់កូប ហ្ស៊ូម៉ា​កំពុង​ជាប់ផុង​ក្នុង​រឿងអាស្រូវ​ពុករលួយ
លោក​ប្រធានាធិបតី​អាហ្រ្វិកខាងត្បូង​ហ្សាក់កូប ហ្ស៊ូម៉ា​កំពុង​ជាប់ផុង​ក្នុង​រឿងអាស្រូវ​ពុករលួយ EUTERS/SABC via Reuters TV

នៅ​ប្រទេស​អាហ្រ្វិកខាងត្បូង លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្សាក់កូប ហ្ស៊ូម៉ា (Jacob Zuma) ត្រូវ​បាន​គេ​ទាមទារ​ឲ្យ​សង​លុយ​ដែល​លោក​បាន​ចាយ​វាយ​សម្រាប់​ជួសជុល​ផ្ទះ​របស់​លោក នេះ​បើ​យោង​តាម​របាយការណ៍​របស់​លោកស្រី​ធូលី ម៉ាដុងសេឡា (Thuli Madonsela) អ្នកសម្រុះសម្រួល​របស់​រដ្ឋ។ ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​របាយការណ៍​របស់​លោកស្រី​ម៉ាដុងសេឡា​ពេល​នេះ​បាន​កើត​មាន​ឡើង ជាង ១ខែ​មុន​ការ​រៀបចំ​បោះឆ្នោតជាតិ​នៅ​សាធារណរដ្ឋ​អាហ្រ្វិកខាងត្បូង។ តើ​រឿងអាស្រូវ​នេះ​នឹង​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវិត​នយោបាយ​របស់​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា​ដែរ ឬ​ទេ?

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ឫសគល់​នៃ​រឿង​អាស្រូវ និង​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាហ្រ្វិកខាងត្បូង​ហ្សាក់កូប ហ្ស៊ូម៉ា (Jacob Zuma) កំពុង​ឈឺ​ក្បាល​ខ្លំាង​នៅ​ពេល​នេះ គឺ​លុយ​ជាង ២០លានដុល្លារ​ដែល​លោក​បាន​ចំណាយ​ក្នុង​ការ​ជួសជុល​ផ្ទះ​ឯកជន​របស់​លោក។ អ្វី​ដែល​កំពុង​ចោទ​ជា​បញ្ហា​នោះ​នៅ​ត្រង់​ថា លុយ​ទំាង​ជាង ២០លានដុល្លារ​ដែល​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា​បាន​ចាយវាយ​នោះ មិនមែន​ជា​លុយ​ចេញ​ពី​ហោបៅ​របស់​លោក ឬ​មួយ​ក៏​ក្រុមគ្រួសារ​របស់​លោក​ទេ តែ​ជា​លុយ​ចេញ​ពី​ហិប​របស់​រដ្ឋ។ តាម​ពិត​ទៅ រឿងអាស្រូវ​មួយ​ត្រូវ​បាន​ផ្ទុះ​ឡើង​តំាង​ពី​ឆ្នំា ២០០៩ មក​ម្ល៉េះ តែ​បន្តិច​ម្តងៗ បាន​បែក​ធ្លាយ​ខ្ចរខ្ចាយ​កាន់​តែ​ធំ​ឡើងៗ។ ពី​ដំបូង​ឡើយ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ព្យាយាម​ជីកកប់​រឿង​អាស្រូវ​មួយ​នេះ​ដោយ​បាន​លើក​យក​ហេតុផល​មក​បង្ហាញ​ថា ការ​ជួសជុល​ផ្ទះ​របស់​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា គឺ​ដើម្បី​ជួយ​ពង្រឹង​បន្ថែម​នូវ​ប្រព័ន្ធ​សន្តិសុខ​ផ្ទះ​របស់​លោក ក៏​ដូច​ជា​រូបគាត់​ផ្ទាល់​ក្នុង​នាម​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ។

តាម​ធម្មតា លោកស្រី​ធូលី ម៉ាដុងសេឡា (Thuli Madonsela) គ្រោង​នឹង​ផ្សព្វផ្សាយ​របាយការណ៍​របស់​លោកស្រី​តំាង​ពី​ប៉ុន្មាន​ខែ​កន្លង​មក​ហើយ តែ​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​រារំាង​ដោយ​ប្រើ​គ្រប់​មធ្យោបាយ​ទំាង​អស់។ ការ​ស៊ើបអង្កេត​របស់​លោកស្រី​ម៉ាដុងសេឡា​បាន​ផ្តោត​សំខាន់​លើ​ការងារ​ជួសជុល​ផ្ទះ​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្ស៊ូម៉ា​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​លើក​ហេតុផល​ថា គឺ​ដើម្បី​ពង្រឹង​សន្តិសុខ។ តែ​លោកស្រី​ម៉ាដុងសេឡា​បាន​ទាញ​សេចក្តី​សន្និដ្ឋាន​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​នោះ​ថា មាន​ការងារ​ជួសជុល​មួយ​ចំនួន​ធំ​មិន​បាន​ឆ្លើយ​តប​នឹង​វិធានការ​ពង្រឹង​សន្តិសុខ​ទេ តែ​ដើម្បី​បម្រើ​ផលប្រយោជន៍​ក្រុមគ្រួសារ​របស់​លោក​ប្រមុខ​រដ្ឋ​ទៅ​វិញ។

ការ​សាងសង់​មជ្ឈមណ្ឌល​កំសាន្ត សួនចិញ្ចឹម​បសុសត្វ អាងហែលទឹក ការ​ពង្រីក​ផ្លូវ​ចូល​ផ្ទះ​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​លំនៅដ្ឋាន​ប្រជាជន​ដែល​រស់​ក្បែរ​ផ្ទះ​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា ទំាង​នេះ​សុទ្ធ​ជា​ការ​ចំណាយ​ដែល​មិន​គួរ​នឹង​កើត​មាន​ឡើង និង​ដែល​គ្មាន​ជាប់​ទាក់ទង​នឹង​វិធានការ​ពង្រឹង​សន្តិសុខ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ទេ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ការ​សាងសង់​ទំាង​អស់​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋ​ចំណាយ​លុយ​យ៉ាង​ច្រើន​សម្បើម​ទៀត​ផង។ តើ​ទង្វើ​ទំាង​នេះ មិនមែន​ជា​ការ​ខ្ជះខ្ជាយ​លុយ​រដ្ឋ​ទេ ឬ​យ៉ាង​ណា?។ ក្រៅ​ពី​ការ​ស៊ើបអង្កេត​ជុំវិញ​ការ​ជួសជុល​ផ្ទះ​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា របាយការណ៍​របស់​លោកស្រី​ម៉ាដុងសេឡា​ក៏​បាន​កត់សម្គាល់​ឃើញ​ករណី​ធ្ងន់ធ្ងរ​មួយ​ទៀត ទាក់ទង​នឹង​ការ​សម្រេច​ប្រគល់​ការងារ​ជួសជុល​ផ្ទះ​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​មួយ ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​មិន​បាន​ដាក់​ឲ្យ​ដេញ​ថ្លៃ​ជា​មុន​ទេ។ តែ​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ លោកស្រី​ម៉ាដុងសេឡា​មិនបាន​ទម្លាក់​កំហុស​ដាក់​លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្ស៊ូម៉ា​ទេ និង​ថា រូបលោក​ហ្ស៊ូម៉ា​ប្រហែល​ជា​មិន​បាន​ដឹង​រឿងរ៉ាវ​ទំាង​អស់​នេះ​ផង។

អ៊ីចឹង​សួរ​ថា តើ​អ្នក​ណា​ជា​អ្នក​ដែល​បាន​ចេញ​មុខ​ចាត់ចែង​រឿងរ៉ាវ​ទំាង​អស់​នោះ?

ឆ្លើយ​នឹង​សំណួរ​នេះ លោកស្រី​ម៉ាដុងសេឡា​មិន​ញញើត​នឹង​ចោទ​ក្រុម​មនុស្សជំនិត និង​ក្រុម​មនុស្ស អ្នក​វ៉ៃអែប ស៊ីអប​របស់​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា​ទេ ពិសេស​គឺ​រដ្ឋមន្រ្តី ២ ឬ​៣នាក់​ដែល​ទទួល​បន្ទុក​រៀបចំ​ជួសជុល​ផ្ទះ​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា។ តែ​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ លោកស្រី​ម៉ាដុងសេឡា​ក៏​បាន​គូសបញ្ជាក់​ពី​ភាព​ខ្វះ​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​របស់​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​ការ​ចំណាយ​ថវិកា​រដ្ឋ​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ និង​ចំ​គោលដៅ។ អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​នៅ​ចុង​បញ្ចប់ លោកស្រី​ម៉ាដុងសេឡា​បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា​សង​លុយ​ការ​ចំណាយ​មួយ​ភាគ​ត្រឡប់​វិញ ហើយ​ដាក់​ទ័ណ្ឌកម្ម​លើ​រូប​រដ្ឋមន្រ្តី​ណា​ដែល​ថ្លើម​ធំ​ហ៊ាន​យក​លុយ​រដ្ឋ​ទៅ​ចាយវាយ​ខុស​ទិសដៅ​របៀប​នេះ។ លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្សាក់កូប ហ្ស៊ូម៉ា​មាន​ពេល ២សប្តាហ៍​ដើម្បី​ចូលខ្លួន​បំភ្លឺ​រឿងរ៉ាវ​ទំាង​នេះ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា។

តែ​ដោយ​រង់ចំា​ការ​ចូលខ្លួន​ឆ្លើយ​បំភ្លឺ​នៅ​ក្នុង​សភា​របស់​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា មាន​រដ្ឋមន្រ្តី​មួយ​ចំនួន​បាន​បញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​លើ​ចំណុច​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​របស់​លោកស្រី​ម៉ាដុងសេឡា។ ឧទាហរណ៍ ចំណុច​ទាក់ទង​នឹង​ការ​សាងសង់​អាង​ហែលទឹក​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋមន្រ្តី​បកស្រាយ​ថា ជា​កន្លែង​ស្តុកទឹក​ទុក​ក្នុង​ករណី​ដែល​មាន​ភ្លើង​ឆេះផ្ទះ។ រីឯ​រូបលោក​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​បាន​ចេញ​មុខ​ធានា​អះអាង​ថា ការងារ​ជួសជុល​ទំាង​អស់​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង តាម​អនុសាសន៍​របស់​សេវា​សន្តិសុខ ហើយ​ក្រសួង​ជួសជុល​សាធារណៈ​មាន​តួនាទី​ត្រឹម​ជា​អ្នក​អនុវត្តន៍​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ និង​ទោះ​បី​ជា​រឿងអាស្រូវ​នោះ​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​លើក​យក​មក​ពន្យល់​បកស្រាយ​យ៉ាង​ម៉េច​ក៏​ដោយ ក៏​ត្រូវ​បាន​ក្រុម​គណបក្សប្រឆំាង ពិសេស​គឺ​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យ​យក​មក​ធ្វើ​ជា​ឈ្នាន់​ដើម្បី​ទម្លាក់​លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្សាក់កូប ហ្ស៊ូម៉ា (Jacob Zuma)។ គណបក្សប្រឆំាង​មួយ​នេះ​មិន​ញញើត​នឹង​ចោទ​ពី​ការ​លួចបង្វែរ​លុយរដ្ឋ ក្រោម​រូបភាព​យក​ទៅ​ជួសជុល​ផ្ទះ​ប្រធានាធិបតី​ដោយ​យក​លេស​ថា ពង្រឹង​វិធានការ​សន្តិសុខ។ តែ​ប្រសិន​​បើ​គណបក្សប្រឆំាង​ដាក់​សំណើ​សុំ​ទម្លាក់​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា​ទៅ​កាន់​សភា​មែន​នោះ គឺ​ប្រហែល​ជា​គ្មាន​សំណាង​ទទួល​បាន​សម្លេង​គំាទ្រ​ភាគច្រើន​ទេ។ នេះ​ក៏​ដោយសារ​ថា គឺ​គណបក្ស ANC របស់​លោក​ហ្ស៊ូម៉ា​ឯណោះ​ទេ​ដែល​មាន​សម្លេង​ភាគច្រើន​ដាច់ខាត​នៅ​ក្នុង​សភា និង​ដែល​គណបក្ស​មួយ​នេះ​បាន​កាន់​អំណាច​តំាង​ពី ២០ឆ្នំា​មក​ហើយ។

ដូច្នេះ ផលវិបាក​នយោបាយ​ចំពោះ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្ស៊ូម៉ា​ប្រហែល​ជា​មិន​សូវ​ជា​ធំដុំ​ប៉ុន្មាន​ទេ។ ពិត​ណាស់​ថា ក្រោម​ភ្នែក ច្រមុះ​របស់​ប្រជាជន​អាហ្រ្វិកខាងត្បូង​ទូទៅ ពិសេស​ក្រុម​សកម្មជន​របស់​គណបក្ស​កាន់អំណាច របាយការណ៍​នេះ​បាន​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើ​ពុករលួយ​របស់​រដ្ឋមន្រ្តី​មួយ​ចំនួន។ តែ​ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ ពួក​គេ​ក៏​បាន​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ការ​ចេញ​ផ្សាយ​របាយការណ៍​នៅ​ជាង ២ខែ មុន​ការ​រៀបចំបោះឆ្នោតជាតិ​ពេល​នេះ ក៏​អាច​ជា​សេណារីយ៉ូ​មួយ​រៀបចំ​ទុក​ជាមុន​ដើម្បី​កេងចំណេញ​ខាង​នយោបាយ​ដែរ៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI