ការ​កាត់​បន្ថយ​អំណាច​បុគ្គល​ជា​គន្លឹះ​ឈាន​ទៅ​ពង្រឹង​នីតិរដ្ឋ​នៅ​កម្ពុជា

សំឡេង ០៤:២៨
លោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា (​​រូបភាពឯកសារ)
លោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា (​​រូបភាពឯកសារ) © លាងដឺលុច

ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវបាន​ធនា​គារ​ពិភពលោក​ចាត់ទុក​ក្នុងចំណោម​ប្រទេស​ដែលមាន​ការរីក​លូតលាស់​លឿន​បំផុត​មួយ​នៅក្នុង​លោក។ ម្យ៉ាងទៀតប្រទេស​នេះ​ក៏​កំពុង​ដើរតួនាទី​កាន់តែ​សំខាន់​ឡើង​នៅលើ​ឆាក​អន្តរជាតិ។ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងនោះកម្ពុជា​ក៏មាន​ចំណុច​អវិជ្ជមាន​ជាច្រើន​ដែល​ទទួលរង​ការរិះគន់​ទាំង​ក្នុងប្រទេស​និង​ទាំង​ក្នុង​សហគមន៍​អន្តរជាតិក្នុងនោះ​អំណាច​បុគ្គល​ដែល​នៅតែមាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​ជា​ចំណោទ​មួយ​ដែល​កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​អំណាច​រដ្ឋ​ចុះខ្សោយ។​ការ​កាត់​បន្ថយ​​អំណាច​បុគ្គល​ត្រូវគេ​មើលឃើញថាជា​គន្លឹះ​ឈានទៅ​ពង្រឹង​នីតិរដ្ឋ។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

នៅលើ​លោក​នេះ គ្មាន​ប្រទេស​ណាមួយ​ដែលមាន​មេដឹកនាំ​អាចបំពេញ​ចិត្ត​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា​បាន​នោះឡើយ​ជាពិសេស​ទាក់ទង​នឹង​ការប្រើប្រាស់​អំណាច​របស់​អ្នកដឹកនាំ។ យ៉ាងណាមិញ ចំណុច​អវិជ្ជមាន​ដែល​កើតចេញពី​ការដឹកនាំ​ប្រទេស​នៅ​កម្ពុជា​មិនមែនជា​រឿង​ចម្លែក​នោះទេ​ជាពិសេស​ការដឹកនាំ​ប្រទេស​ដែល​ផ្តើម​ពី​ចំណុចសូន្យ​ក្រោយ​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​គឺជា​ចំណុច​ដែល​មិនគួរ​មើលរំលង។ មាន​ប្រទេស​មិន​ច្រើន​ទេ​ដែល​បាន​ឆ្លងកាត់​បទពិសោធន៍​កសាង​ប្រទេស​ក្នុងស្ថានភាព​ដូច​កម្ពុជា។ ដូច្នេះ សន្តិភាព ស្ថិរភាព​នយោបាយ និង​ការអភិវឌ្ឍ​ន៍ដែល​កម្ពុជា​ទទួលបាន​ស​ព្វ​ថ្ងៃ​គឺជា​សមិទ្ធិផល​គួរ​ឲ្យ​មោទនៈ។

ក៏ប៉ុន្តែ ប្រទេស​នេះ​ប្រហែលជា​អាច​នឹង​ដើរ​ចេញពី​ភាពក្រីក្រ​បាន​លឿន​ជាង​នេះ ហើយក៏​អាច​ចាក់គ្រឹះ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​នីតិរដ្ឋ​បាន​រឹងមាំ​ជាង​នេះដែរ ប្រសិនបើ​បញ្ហា​មួយចំនួន​ត្រូវបាន​កែតម្រូវ។ ក្នុងចំណោម​ចំណុច​អវិជ្ជមាន​ជាច្រើន​ដែល​កំពុង​កើតមាន អំណាច​បុគ្គល​ជា​បញ្ហា​លេចធ្លោ​ជាងគេ​មួយ។ មាន​កត្តា​ពីរ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​មាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺ​ទី១ប្រាក់ និង​ទី២អំណាច។ ដើម្បី​បង្កើន​ឥទ្ធិពល​របស់ខ្លួន​ឲ្យ​កាន់តែខ្លាំង​គ្មានអ្វី​ប្រៀបបាន មនុស្ស​ត្រូវការ​ប្រាក់​ផង និង​អំណាច​ផង។ ដូច្នេះហើយ​បានជា​អ្នកមាន​ប្រាក់ ប្រើ​ទឹកប្រាក់​ដើម្បី​ទាក់​អំណាច រីឯ​អ្នកមានអំណាច ប្រើ​អំណាច​ដើម្បី​រកប្រាក់។ មាន​មនុស្ស​មិនតិច​ទេ​ដែល​បានសម្រេច​គោលដៅ​ទាំងពីរ​យ៉ាងនេះ ហើយ​កំពុងមាន​ឥទ្ធិពល​យ៉ាងខ្លាំង​នៅក្នុង​សង្គម​និង​ឆាកនយោបាយ។

ជាធម្មតា នៅពេលដែល​បុគ្គល​មាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង អំណាច​រដ្ឋ​ឬ​នីតិរដ្ឋ​នឹង​ចុះខ្សោយ​ជា​ស្វ័យប្រវត្តិ។ នេះ​ជា​ស្ថានភាព​ដែល​កម្ពុជា​កំពុង​ជួបប្រទះ។ បញ្ហា​ពិតជា​មិន​ពិបាក​យល់​ឡើយ នៅពេលដែល​មនុស្ស​ទូទៅ​ងាក​ទៅ​ស្ងប់​ស្ងែ​ង និង​កោតខ្លាច​អំណាច​បុគ្គល ពួកគេ​នឹងមិន​សូវ​ឲ្យ​តម្លៃ​ទៅលើ​ការគោរព​ច្បាប់​ឡើយ។ រីឯ​បុគ្គល​ដែលមាន​អំណាច​ទាំងនោះ​ទៀតសោត​ក៏​ងាយ​នឹង​បំពាន​ច្បាប់​ខ្លាំងណាស់​ដោយសារតែ​ពួកគេ​ដឹង​ច្បាស់​ថា ឥទ្ធិពល​របស់ខ្លួន​ដែល​កើតចេញពី​ការ​ផ្សំ​នៃ​កម្លាំង​ធាតុ​ទាំងពីរ (គឺ​ប្រាក់ និង​អំណាច) ពិតជា​គ្មាន​អ្នកណា​អាច​យកឈ្នះ​បានឡើយ​ពីព្រោះថា សូម្បីតែ​អ្នកអនុវត្ត​ច្បាប់​ក៏​ស្រវាំងភ្នែក​នៅ​ចំពោះមុខ​ឥទ្ធិពល​របស់​ពួកគេ​ដែរ។

ក្រុមអ្នកវិភាគ​និង​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​មើលឃើញថា បច្ចុប្បន្ន​អំណាច​បុគ្គល​នៅតែមាន​ត​ទ្ធិ​ពល​យ៉ាងខ្លាំង​នៅឡើយ បើទោះបី​ជាមាន​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​រប​ស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុងការ​ជំរុញ​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្មើភាព​គ្នា​ចំពោះមុខ​ច្បាប់​យ៉ាងណាក៏ដោយ។ អ្នកក្រីក្រ​មាន​វាសនា​ខុសពី​អ្នកមាន​ប្រាក់ និង​មានអំណាច នៅពេល​ប្រព្រឹត្ត​ខុសច្បាប់​ដូចគ្នា។ អ្នកក្រីក្រ​តូចតាច មិន​ងាយ​យកឈ្នះ​ខាង​ផ្លូវច្បាប់​ទៅលើ​អ្នកមាន​ឥទ្ធិពល​បានទេ​បើទោះបីជា ពួកគេ​ជា​អ្នករងគ្រោះ​ក៏ដោយ។ ទាំងនេះ​សបញ្ជាក់​ឲ្យ​ឃើញ​យ៉ាងច្បាស់​ថា អំណាច​បុគ្គល​នៅតែមាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង ហើយ​វា​បាននិងកំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​អំណាច​រដ្ឋ​ចុះខ្សោយ។ ចំណុច​នេះ​ក៏​មិន​ពិបាក​មើល​ដែរ៖ នៅក្នុង​ស្ថាប័ន​សាធារណៈនីមួយៗ ថវិកា​របស់​រដ្ឋ​មាន​ភាព​អត្តខាត់​យ៉ាងខ្លាំង ខណៈដែល​មន្ត្រីរាជការ​ជាន់ខ្ពស់​មានទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ផ្ទាល់ខ្លួន​យ៉ាង​ហ៊ឺហា។ នេះ​ស​បញ្ជាក់ថា បុគ្គល​ពិតជា​មាន​លុយ និង​មានអំណាច​ខ្លាំង​ជាង​រដ្ឋ ហើយ​វា​មិនមែនជា​សញ្ញា​ល្អ​ឡើយ។

សរុប​មកវិញ ការពង្រឹង​អំណាច​រដ្ឋ​ឬ​នីតិរដ្ឋ គឺជា​ការចាំបាច់​សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា ចាំបាច់​ពីព្រោះថា ប្រទេសមួយ​ដែល​រឹងមាំ​និង​មាន​ស្ថិរភាព ទាល់តែ​ប្រទេស​នោះ​មាន​ខឿនសេដ្ឋកិច្ច​រឹងមាំ និង​មាន​នីតិរដ្ឋ​ពិតប្រាកដ ពោលគឺ​គ្រប់គ្នា​ស្មើភាព​នៅ​ចំពោះមុខ​ច្បាប់។ ដើម្បី​ឈានទៅ​សម្រេច​គោលដៅ​នេះ កា​រកាត់​បន្ថយអំណាច​បុគ្គល​ត្រូវគេ​មើលឃើញថា​គឺជា​គន្លឹះ​សំខាន់បំផុត​មួយ​ដែល​ត្រូវ​ចាប់​ផ្តើមធ្វើ​មុនគេ។ នៅពេលដែល​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា​គោរព​កោតខ្លាច និង​អនុវត្ត​ច្បាប់ ជំនួស​ឲ្យ​ការកោតខ្លាច​បុគ្គល នោះ​ហើយ​ជា​នីតិរដ្ឋ និង​ជា​ជោគជ័យ​នៃ នយោបាយ​ដឹកនាំ​ប្រទេស៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI