ស៊ីរី

ស៊ីរី៖ ដំណាក់កាល​ថ្មី​នៃ​កិច្ច​ចរចា​សន្តិភាព ​ស្របពេល​ការ​បាញ់បោះ​ចាប់ផ្តើម​រើ​ឡើង​វិញ

លោក Steffan de Mistura ប្រេសិតពិសេស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ស៊ីរី
លោក Steffan de Mistura ប្រេសិតពិសេស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ស៊ីរី REUTERS/Ruben Sprich

ថ្ងៃទី ​១៣​មេសា​នេះ ​ កិច្ច​ចរចា​សន្តិភាព​ដើម្បី​ប្រទេស​ស៊ីរី ​បាន​ចាប់ផ្តើម​ចូល​ដល់​ដំណាក់កាល​ថ្មី ​ ដែល​កំពុងតែ​ប្រព្រឹត្តិ​ទៅ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ។ ស្រប​ពេល​ដែល ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី​កំពុង​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ ដោយ​អត្តនោម័ត ​នៅតាម​តំបន់​ដែល​ខ្លួន​កាន់កាប់ ​ ការ​បាញ់បោះ​ឯណោះ​ ក៏​ហាក់​បាន​កំរើក​ឡើង​វិញ ​ រវាង​កងទ័ព​រដ្ឋាភិបាល ​ក្រុម​ឧទ្ទាម ​និង​ក្រុម​ជីហាដ​អ៊ីស្លាម ​នៅ​តំបន់​អាឡិប។ គេ​សង្ឃឹម​ថា​ ការ​ចរចា​នៅ​ក្រុង​ហ្សឺណែវ​ពេល​នេះ ​នឹងនាំ​ភាគី​ទាំងអស់​ឲ្យ​ព្រម​ព្រាង​គ្នា ​លើ​របៀប​វារៈ ​ដើម្បី​រៀបចំ​សម័យ​អន្តរកាល​ មុន​នឹង​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី ​ និង​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​គ្រប់​ភាគី​ទាំងអស់។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

សម័យអន្តរកាល​នៅតែ​គ្មាន​រូបរាង្គ៖

ការ​ចរចា​លើក​មុន​ នៅ​រវាង​ពី​ថ្ងៃទី​១៤ ​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​២៤​ មីនា ​បាន​បិទ​បញ្ចប់​ទៅ​ដោយ​ គ្មាន​លទ្ធផល​ជា​ដុំកំភួន​ទេ ​ដោយសារ​តែ​ខាង​ភាគី​ប្រឆាំង​ស៊ីរី ​និង​ភាគី​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី ​ មាន​គោល​ជំហរ​ខុសគ្នា​ដាច់​ស្រលះ​តែ​ម្តង។ គោល​ជំហរ​ខុសគ្នា​គឺ​ស្ថិត​លើ​ដំណាក់កាល​នៃ​ការ​កសាង​សម័យ​អន្តរកាល​នៅ​ស៊ីរី។ ខាង​ក្រុម​ប្រឆាំង ​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​បារាំង ​និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ គេ​ទាមទារ​ថា​ ត្រូវ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​សម័យ​អន្តរ​កាល​មួយ​ថ្មី ​ហើយ​ដោយ​គ្មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​ប្រធានាធិបតី ​បាស្ឆា ​អាល់​អាសាដ​ ជា​ដាច់​ខាត។ តែ​សម្រាប់​ភាគី​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី​វិញ ​នៅ​តែ​ចចេស ​ហើយ​ស្នើថា​ គេ​មិន​ចាំ​បាច់​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​សម្រាប់​សម័យ​អន្តរកាល​ទេ​ គឺ​គេ​គ្រាន់តែ​បញ្ចូល​ក្រុម​ប្រឆាំង​មួយ​ចំនួន​ទៅ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​បច្ចុប្បន្ន​ទៅ ​ វា​គ្រប់​គ្រាន់​ហើយ។
 

ជំនួប​រវាង​ក្រុម​ប្រឆាំងស៊ីរី និង​​អង្គការសហប្រ​ជាជាតិ​នៅក្រុង​ហ្សឺណែវ​ថ្ងៃទី  ១៦ មីនា
ជំនួប​រវាង​ក្រុម​ប្រឆាំងស៊ីរី និង​​អង្គការសហប្រ​ជាជាតិ​នៅក្រុង​ហ្សឺណែវ​ថ្ងៃទី ១៦ មីនា REUTERS/Salvatore Di Nolfi

កាលពី​បិទ​បញ្ចប់​ការ​ចរចា​ដំណាក់​កាល​មុន ​ លោក​ស្តេហ្វាន ​ ដឺមីស្ទូរ៉ា ​ គ្រាន់តែ​បាន​ប្រគល់​ជូន​ភាគី​ទាំង​សងខាង​នូវ​ឯកសារ​សំយោគ​ ដែល​មាន​១២​ចំណុច ​ស្តី​ពី​គោលការណ៍​រួម​ធំៗ ​ ដែល​ភាគី​ទាំង​អស់​បាន​យល់​ព្រម​គ្នា ​មាន​ដូច​ជា​ អធិបតេយ្យភាព​ និង​បូរណភាព​ដែនដី​របស់​ស៊ីរី ​ដោយ​គ្មាន​ការ​ពុះ​ច្រៀក​ដណ្តើម​គ្នា ​ការ​បោស​សំអាត​បណ្តាញ​ភេវកម្ម​អ៊ីស្លាម​ជ្រុល​និយម ​ព្រមទាំង​ការ​ទទួល​ត្រលប់​មកវិញ​នូវ​ប្រជាជន​ស៊ីរី ​ ដែល​បាន​រត់​ភៀសខ្លួន​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ជាដើម។ បន្ថែម​ពី​នេះ ​គេ​មាន​ទាំង​ព្រម​ព្រាង​គ្នា ​ឲ្យ​មាន​កូតា​៣០% ​នៃ​ចំនួន​អ្នក​នយោបាយ​ជា​ស្ត្រី​ទៀត​ផង។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ឯកសារ​នេះ ​ មិន​មាន​កំណត់​អំពី​វាសនា​នយោបាយ​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​បាស្ឆា អាល់អាសាដ ​រឺ​ពី​ការ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​សម័យ​អន្តរកាល​ទេ។

គ្មាន​សម័យ​អន្តរកាល ​ គ្មាន​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី ​គ្មាន​ការ​បោះឆ្នោត​ គឺ​គ្មាន​សន្តិភាព៖
រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ ​ យើង​នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​ថា ​បញ្ហា​នេះ​នឹង​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​យ៉ាង​ណា​ទេ ​ព្រោះថា​បើ​គ្មាន​ភាគី​ណាមួយ​បន្ទន់​ទេ ​ គឺ​ថា​អ្វីៗ​នឹង​នៅ​ជាប់​គាំង​រហូត។ គ្មាន​រដ្ឋាភិបាល​សម័យ​អន្តរកាល ​គ្មាន​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី ​ គ្មាន​ការ​រៀបចំ​បោះឆ្នោត​ជា​សកល​និង​ដោយ​សេរី ​ ​គឺ​គ្មាន​សន្តិភាព​នៅ​ស៊ីរី​ទេ។ តាម​ការ​ឲ្យ​ដឹង​ ដំណាក់​កាល​ចរចា​នៅ​ពេល​នេះ​ ​គឺ​គេ​សង្កត់​ធ្ងន់​ទៅ​លើ​បញ្ហា​ទាំង​អស់​នេះ​ឯង។​ ទីមួយ ​ គឺគេ​នឹង​សង្កត់​ធ្ងន់​ទៅ​លើ​របៀប​វារៈ​ នៃ​ដំណើរការ​សម័យ​អន្តរកាល ​ទី​ពីរ​អំពី​អភិបាលកិច្ច​ក្នុង​សម័យ​អន្តរកាល​នេះ ​ហើយ​ចុងក្រោយ​គឺ​ ជជែក​គ្នា​ពី​គោលការណ៍​គ្រិះ​ធំៗ ​ដែល​នឹង​ត្រូវ​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី​របស់​ស៊ីរី។

សូម​បញ្ជាក់​ថា ​ចាប់តាំង​ពី​មាន​ដំណើរការ​ចរចា​មក ​ ភាគី​ទាំង​សងខាង​នៅ​មិន​ទាន់​ចូល​អង្គុយ​តុ​ចរចា​ទល់មុខ​គ្នា​ដោយ​ផ្ទាល់​ទេ។ គេ​ធ្វើ​ការ​ចរចា​ដោយ​ប្រយោល ​ដោយ​មាន​ក្រុម​ការងារ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ ជា​អាជ្ញាកណ្តាល​ ជា​អ្នក​នាំពាក្យ​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។ គេ​សង្ឃឹម​ថា​ដំណាក់កាល​ថ្មី​នេះ ​ លោក​ស្តេហ្វាន ​ដឺមីស្ទូរ៉ា ​និង​អាច​នាំយក​ភាគី​ទាំងពីរ​ឲ្យ​ចូល​តុ​ចរចា​តែមួយ​ជាមួយ​គ្នា។ នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​នេះ ​ ភាគី​ក្រុម​ប្រឆាំង​បាន​ទៅ​ដល់​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ​ហើយ​ តែ​ភាគី​រដ្ឋាភិបាល ​នឹង​ទៅ​ដល់​ក្នុង​២​ ​រឺ​៣​ថ្ងៃ​ទៀត ​ ដោយ​យក​លេស​ថា ​នៅ​ស៊ីរី ​កំពុងតែ​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​សភា។

ហេតុផលពិត​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ជា​ឯកត្តោភាគី​ របស់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី៖
ការ​បោះឆ្នោត​នេះ ​គឺ​កំពុងតែ​ប្រព្រឹត្តិ​ទៅ ​នៅ​តាម​តំបន់​ ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​កាន់កាប់​ របស់​រដ្ឋាភិបាល​លោក​បាស្ឆា អាល់អាសាដ។ នេះ​ជា​លើក​ទៅ​ពីរ​ហើយ ​ ដែល​មាន​ការ​បោះឆ្នោត ​ជា​លក្ខណៈ​អត្តនោម័ត​ តែ​ម្នាក់ឯង ​រៀបចំ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី ​ទាំង​ដែល​ប្រទេស​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​កាលៈទេសៈ​សង្រ្គាម​បែប​នេះ។
 

ប្រធានាធិបតី​បាស្ឆា និងភរិយា​ ចូលរួមបោះឆ្នោត​​ដែល​ជាការ​រៀបចំ​ដោយ​អត្តនោម័ត​តែម្នាក់ឯង​​នៅថ្ងៃទី​១៣ មេសា ២០១៦
ប្រធានាធិបតី​បាស្ឆា និងភរិយា​ ចូលរួមបោះឆ្នោត​​ដែល​ជាការ​រៀបចំ​ដោយ​អត្តនោម័ត​តែម្នាក់ឯង​​នៅថ្ងៃទី​១៣ មេសា ២០១៦ REUTERS/SANA/Handout via Reuters

សួរថា ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី ​មាន​ឆន្ទៈ​អ្វី​ឲ្យ​ពិត​ប្រាដក​ដែល​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ? ​ យើង​អាច​ឆ្លើយ​បាន​ថា​ គឺ​គ្មាន​អ្វី​ក្រៅ​ពី​ចង់​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ស្របច្បាប់ ​ឲ្យ​ដល់​អំណាច​រដ្ឋបាល​របស់​ខ្លួន​នោះ​ទេ​។ រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី ​ចង់​បង្ហាញ​ថា​រដ្ឋាភិបាល​គេ​ តំណាងរាស្ត្រ​គេ ​គឺ​កើត​ឡើង​ពី​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​របស់​ប្រជាជន​ស៊ីរី។ ដូច្នេះ ​សហគម​អន្តរជាតិ​រឺ​ក្រុម​ប្រឆាំង ​ចង់​មក​រំលាយ​រដ្ឋាភិបាល​គេ ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​មួយ​ទៀត​ សម្រាប់​សម័យ​អន្តរកាល ​គឺ​មិន​អាច​ទៅ​រួច​ទេ។ តែ​ធាតុពិត ​សួរ​ថា​ការ​បោះឆ្នោត​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ិរី ​កំពុងតែ​ធ្វើ​នេះ ​វា​ប្រព្រឹត្តិ​ទៅ​ដោយ​សេរីយុត្តិធម៌ ​ដែរ​រឺ​ទេ? ចម្លើយ​គឺ​ថា​ វា​អត់​ទាល់តែ​សោះ។ រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី​ចាប់​សកម្មជន​ប្រឆាំង​រាប់ពាន់​នាក់​ដាក់​គុក ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​យ៉ាង​ព្រៃផ្សៃ។ ការ​បោះឆ្នោត​នេះ ​គ្មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​ភាគី​នយោបាយ​ផ្សេង​ទេ ​ហើយ​មិន​បាន​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​ស៊ីរី ​ទេ​ ​គឺ​ធ្វើ​តែ​នៅ​តាម​តំបន់​ក្រោមការ​កាន់​កាប់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​មិន​ថា ​លើក​មុន​រឺ​លើក​នេះ​ ​គឺ​គ្មាន​នរណា​ទទួល​ស្គាល់​ទេ ​ក្រៅ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​លោក​បាស្ឆា​ខ្លួន​ឯង។ ដោយឡែក ​ការ​ដែល​លោក​ស្តេហ្វាន​ ដឺមីស្ទូរ៉ា ​ធ្វើការ​កោះ​ប្រជុំ​បើក​ការ​ចរចា​នៅ​ក្រុង​ហ្សឺណែវ ​​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​នេះ​ គឺ​លោក​ចង់​បង្ហាញ​ឲ្យ​ច្បាស់​ថា ​ក្នុង​នាម​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ ​លោក​ទាត់​ចោល​ទាំង​ស្រុង​នូវ​ការ​បោះឆ្នោត​ឆាក​ល្ខោន ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី​កំពុង​តែ​រៀប​ចំ។ ដំណើរការ​ស្វែងរក​សន្តិភាព​ពិត​ប្រកាដ ​គឺ​ប្រព្រឹត្តិ​ទៅ​នៅ​ហ្សឺណែវ ​ក្នុង​តុ​ចរចា​ជាមួយ​ភាគី​ទាំង​អស់​ផ្សេង​ទៀត។

រដ្ឋាភិបាល​បាស្ឆា ​បន្ត​អូស​ក្រឡា ​ដើម្បី​យកឈ្នះ​នៅ​សមរភូមិ៖
ពីរថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ​សមរភូមិ​តំបន់​អាឡិប ​ភាគ​ពាយ័ព្យ​ស៊ីរី ​ហាក់​កំពុងតែ​កំរើក​ឡើងវិញ។ ភាព​ស្មុគស្មាញ​គឺ ​ថា​ការ​ទំលាក់​អាវុធ​ឈប់​បាញ់ ​ គឺ​គេ​មិន​អនុវត្ត​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​ជីហាដ​អង្គការ​រដ្ឋ​អ៊ីស្លាម ​ និង​ក្រុម​អាល់ន័រស្រា ​របស់​អាល់កាអ៊ីដា​ទេ។ អញ្ចឹង​ហើយ​បាន​ជា​ការ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​ក្រុម​នេះ​​ នៅ​តែ​បន្ត​មាន។ ប៉ុន្តែ​នៅ​តាម​តំបន់​ខ្លះ ​ក្រុម​អាល់ន័រស្រា​នេះ ​វា​ចូល​លាយ​ឡំគ្នា​ជាមួយ​នឹង​ពួក​ឧទ្ទាម​ប្រឆាំង​រដ្ឋាភិបាល ​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​កងទ័ព​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី ​ធ្វើការ​វាយ​ទៅ​លើ​ទាំង​អស់។

បន្ថែម​ពី​នេះ​ នៅ​មាន​អន្តរាគមន៍​ពី​កងទ័ព​រុស្ស៊ី​ទៀត។ តែ​យ៉ាង​ណាក៏​ដោយ​ ខាង​កងទ័ព​រុស្ស៊ី ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ​គេ​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិការ​នៅ​តំបន់​អាឡិប​នា​ពេល​នេះ ​គឺ​ដើម្បី​ការពារ​ខ្សែឆ្លង​បញ្ជូន​ស្បៀង ​និង​សម្ភារៈ​ឲ្យ​តំបន់​ ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​កាន់កាប់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី ​នៅ​ភាគ​ខាង​លិច​ ពី​ពួក​អាល់ន័រស្រា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

អ្វី​ដែល​គេ​ព្រួយ​បារម្ភ​នៅ​ពេល​នេះ ​ ​គឺ​គេ​ខ្លាច​ក្រុម​ឧទ្ទាម​នៅ​តំបន់​អាឡិប ​ នាំគ្នា​កាន់​កាំភ្លើង​ចូល​សមរភូមិ​វិញ ​ ហើយវា​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​ដាក់​អាវុធ​បណ្តោះអាសន្ន​រលាយ​ក្លាយ​ជា​ផេះ។ ក្រុម​អាល់ន័រស្រា ​ដែល​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​រាប់​បញ្ចូល​ក្នុង​កិច្ច​ចរចា​នោះ ​កំពុងតែ​ញុះញង់​ឲ្យ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ស៊ីរី​ចូល​ប្រយុទ្ធ​វិញ។ ហើយ​បើ​តាម​ការ​វិភាគ ​ រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី ​ក៏​ចង់​បាន​អញ្ចឹង​ដែរ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​វាយ​សង្រ្គប់​នៅ​សមរភូមិ។ ធ្វើ​អញ្ចឹង​ដើម្បី​ឲ្យ​ភាគី​ប្រឆាំង​ស៊ីរី​ក្តៅ​ក្រហាយ ​ ហើយ​ដើរ​ចេញ​ពី​តុ​ចរចា​នៅ​ហ្សឺណែវ។

អញ្ចឹងហើយ ​ បាន​ជា​យើង​ឃើញ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី ​បន្ត​បង្អូស​ដំណើរ ​ដើម្បី​រងចាំ​ក្រែង​នៅ​សមរភូមិ​តំបន់​អាឡិប​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ថ្មី ​ ដែល​អាច​ជះ​ឥទ្ធិពល​ដល់​ការ​ចរចា។ បើ​តំបន់​អាឡិប​ធ្លាក់​ក្នុង​ដៃ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី​ មាន​ន័យ​ថា​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីរី​ គ្មាន​អ្វី​ត្រូវ​ចរចា​ទៀត​ទេ ​ព្រោះគេ​សឹង​តែ​ឈ្នះ​ទាំងស្រុង​ទៅ​ហើយ​ ដូច្នេះ​មាន​រឿង​អី​ត្រូវ​ចរចា​បែងចែក​អំណាច ​ជាមួយ​ពួក​ឧទ្ទាម? លទ្ធផល​យើង​កំពុង​តែ​រងចាំ​មើល ​ថា​បើ​ការ​ចរចា​សន្តិភាព​នៅ​ហ្សឺណែវ​បរាជ័យ ​តើ​រុស្ស៊ី​បន្ត​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល​បាស្ឆា​ដល់​ពេល​ណា ​ហើយ​ថា​តើ​អាមេរិក​អាច​បន្ត​មិន​ធ្វើ​អ្វី​សោះ​ជាមួយ​បាស្ឆា ​ដល់​ពេល​ណា​ដែរ?

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI