អានតួអត្ថបទ
ទុយនីស៊ី

សករាជ​លោក បិន អាលី​បាន​បិទ​បញ្ចប់

សករាជ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ទុយនីស៊ី បិន អាលី​បាន​បិទ​បញ្ចប់
សករាជ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ទុយនីស៊ី បិន អាលី​បាន​បិទ​បញ្ចប់ ©AFP PHOTO/FETHI BELAID
៤៤ នាទី

ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ទុយនីស៊ី​បាន​ក្រឡាប់​ចាក់​យ៉ាង​ឆាប់​ រហ័ស។ ចប់​ហើយ អំណាច​ដុះស្លែ​តែ​ម្នាក់​ឯង​រយៈពេល ២៣ឆ្នំា​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​ទុយនីស៊ី បិន អាលី (Ben Ali)។ លោក បិន អាលី​ដែល​បាន​រត់ភៀសខ្លួន​ចេញ​ពី​ប្រទេស​ដោយ​ស្ងាត់ៗ​នៅ​​វេលា​ម៉ោង ៥ល្ងាច ម៉ោង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ទុយនីស៊ី​នា​ថ្ងៃសុក្រ ទី១៤ មករា។ ខណៈនេះ លោក បិន អាលី​កំពុង​ជ្រកកាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត។ លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ទុយនីស៊ី Mohammed Ghannouchi ជា​អ្នក​កាន់​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​ស្តីទី​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​រៀបចំ​បោះឆ្នោត​សភា​ ក្នុង​រយៈពេល ៦ខែ​ខាង​មុខ។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

បទអន្តរាគមន៍​របស់ គួច គន្ធារ៉ា

យន្តហោះ​របស់​លោក បិន អាលី បាន​ចុះ​ចត​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង Djeddah ក្នុង​ប្រទេស​អារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត នៅ​រាត្រី​យប់​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី១៤ ឆ្លង​ចូល​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី១៥ មករា​នេះ។ ប្រមុខរដ្ឋ​ទុយនីស៊ី ព្រម​ទំាង​ភរិយា​ ត្រូវ​បាន​រដ្ឋអំណាច​អារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត ទទួល​យ៉ាង​រាក់ទាក់​នៅ​ឯ​អាកាសយានដ្ឋាន។ ប្រទេស​អារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត​បាន​លើក​យក​ហេតុផល​ថា ការ​ដែល​ខ្លួន​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ទុយនីស៊ី បិន អាលី​ជ្រកកោន​ពេល​នេះ គឺ​ជា​កាយវិការ​មនុស្សធម៌​មួយ​ដើម្បី​ជួយ​ប្រធានាធិបតី​ម្នាក់​នៃ​ប្រទេស​អារ៉ាប់​ដូច​គ្នា។ ទន្ទឹម​គ្នា​នេះ រដ្ឋអំណាច​អារ៉ាប៊ី សាអ៊ូឌីត​ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ពី​ការ​គំាទ្រ​របស់​ខ្លួន​ចំពោះ​ប្រជាជន​ទុយនីស៊ី និង​សង្ឃឹម​ថា ប្រជាជន​ទុយនីស៊ី​នឹង​បន្ត​រួបរួម​គ្នា​ដើម្បី​ឆ្លង​ឲ្យ​ផុត​នូវ​ដំណាក់ការ​មួយ​ដ៏​លំបាក​នៃ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​របស់​ខ្លួន។ សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា លោក​ប្រធានាធិបតី​ទុយនីស៊ី បិន អាលី គឺ​ជា​ប្រធានាធិបតី​អារ៉ាប់​ទីមួយ​ដែល​បាន​បង្ខំចិត្ត​ចាកចេញ​ពី​អំណាច ក្រោម​ការ​ងើបបះបោរ​របស់​ប្រជាជន។

លោកប្រធានាធិបតីទុយនីស៊ី អស់អាណត្តិ បិន អាលី (Ben Ali)
លោកប្រធានាធិបតីទុយនីស៊ី អស់អាណត្តិ បិន អាលី (Ben Ali) Reuters

ប្រវត្តិរូប​លោក បិន អាលី

លោក បិន អាលី​មាន​ឈ្មោះ​ពេញ​ថា Zine El Abidine Ben Ali។ លោក​កើត​ក្នុង​ឆ្នំា ១៩៣៦ និង​ចេញ​ពី​គ្រួសារ​មាន​ជីវភាព​មធ្យម។ មាន​អាជីព​ជា​ទាហាន លោក បិន អាលី​ធ្លាប់​បាន​សិក្សា​ក្នុង​សាលា​យោធា​នៅ​ប្រទេស​បារំាង និង​សាលាឧត្តមសិក្សា​ផ្នែក​ស៊ើបការសម្ងាត់ និង​សន្តិសុខ​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក។ មុន​នឹង​ក្រសោប​យក​អំណាច​ប្រធានាធិបតី​នៅ​ថ្ងៃទី ៧ វិច្ឆិកា ឆ្នំា ១៩៨៧ តាម​រយៈរដ្ឋប្រហារ ឧត្តមសេនីយ បិន អាលី​ក៏​ធ្លាប់​កាន់​តំណែង​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ និង​តំណែង​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ជា​ច្រើន​អាណត្តិ។ លោក បិន អាលី​បាន​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​លោក​ប្រធានាធិបតី Habib Bourguida ដែល​ជា​បិតា​ឯករាជ្យ ដោយ​គ្មាន​អំពើហិង្សា។

ពី​ដំបូង លោក បិន អាលី​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់ទុក​ជា​អ្នក​ស្រោចស្រង់​ប្រទេស​ទុយនីស៊ី​ដែល​កំពុង​ជួប​វិបត្តិ។ គ្រាន់​តែ​បាន​អំណាច​ក្នុង​ដៃ​ភ្លាម លោក បិន អាលី​បាន​ប្រកាស​លុបចោល​អាណត្តិ​ប្រធានាធិបតី​មួយ​ជីវិត ប្រកាស​អនុវត្ត​នយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​សេរីនិយម បន្ត​នយោបាយ​គំាទ្រ​លើ​វិស័យ​អប់រំ និង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្រ្តី មាន​សិទ្ធិ​ស្មើ​នឹង​បុរស។ ប៉ុន្តែ​បន្តិច​ម្តងៗ លោក បិន អាលី​បាន​ប្រែក្លាយ​នយោបាយ​បើកចំហ ទៅ​ជា​នយោបាយ​ផ្តាច់ការ​ទៅ​វិញ។ បំបិទ​មាត់​គណបក្ស​ប្រឆំាង បំបិទ​សិទ្ធិសេរីភាព​សារព័ត៌មាន និង​គាបសង្កត់​លើ​ក្រុម​សហជីព។

នៅ​ឆ្នំា ២០០២ លោក បិន អាលី​បាន​អនុម័ត​កំណែទម្រង់​ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​តាម​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រជាមតិ ដោយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក​អាច​ឈរឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​ជាថ្មី។ តាម​រយៈ​កំណែទម្រង់​ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កាល​ណោះ បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក បិន អាលី​ជាប់​ឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​ក្នុង​អាណត្តិ​ទី៥ ក្នុង​ខែ​តុលា ឆ្នំា ២០០៩ ជាមួយ​នឹង​សំឡេង​គំាទ្រ​ជិត ៩០%។

បច្ចុប្បន្ន​មាន​អាយុ ៧៤ឆ្នំា និង​មាន​កូន ៦នាក់ គ្រួសារ​លោក បិន អាលី​បាន​ទទួល​រងការចោទ​ប្រកាន់​ពី​អំពើ​ពុករលួយ និង​បក្សពួក គ្រួសារ​និយម។

ប្រទេស​លោកខាងលិច​គំាទ្រ​ប្រជាជន​ទុយនីស៊ី

 

សូម​អញ្ជើញ​ស្តាប់​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​របស់ វីនស្តុន រតនា

 
ខណៈនេះ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ទុយនីស៊ី លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី Mohammed Ghannouchi ជា​អ្នក​កាន់​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​ស្តីទី។ លោក Ghannouchi ត្រូវ​កាន់​តំណែង​ប្រធានាធិបតី​ស្តីទី​រយៈពេល ៦ខែ ដោយ​គិត​ចាប់​ពី​យប់​ថ្ងៃ​សុក្រ ទី១៤ មករា ពោល​គឺ​ថ្ងៃ​ដែល​លោក បិន អាលី​បាន​ភៀសខ្លួន​ចេញ​ពី​ប្រទេស។ បន្ទាប់​មក​នៅ ៦ខែ​ខាង​មុខ ប្រទេស​ទុយនីស៊ី​នឹង​រៀបចំ​បោះឆ្នោត​សភា​ថ្មី។

ដូច្នេះ នៅ​ចំពោះមុខ លោក Ghannouchi មាន​បញ្ហា​ជាច្រើន​ដែល​ត្រូវ​ដោះស្រាយ ពិសេស រៀបចំ​សណ្តាប់ធ្នាប់​សង្គម​ឡើង​វិញ ព្រោះ​ថា ពេល​នេះ ភាពអនាធិបតេយ្យ​កំពុង​បន្ត​គ្របដណ្តប់​លើ​ប្រទេស​ទុយនីស៊ី។ បន្ទាប់​មក​ទៀត លោក Ghannouchi នឹង​ត្រូវ​ប្រមែប្រមូល បង្រួបបង្រួម​គ្រប់​អ្នក​ស្នេហាជាតិ មក​ពី​គ្រប់​គណបក្ស​នយោបាយ​ទំាង​អស់។

សម្រាប់​ប្រជាជន​ទុយនីស៊ី​ទូទៅ កាតព្វកិច្ច​របស់​ពួក​គេ​ហាក់​ដូច​ជា​ចប់​ហើយ នោះ​គឺ​ការ​ដួលរលំ​នៃ​សករាជ​អំណាច​ផ្តាច់ការ​អស់​រយៈពេល ២៣ឆ្នំា របស់​លោក បិន អាលី៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI

រកមិនឃើញអត្ថបទដែលស្វែងរកទេ

មិនមាន​អត្ថបទ​ដែលអ្នកព្យាយាមចូលមើលទេ