ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ខ្មែរ

សោកនាដកម្ម​ដែល​កើត​ឡើ​ង​ដោយ​ឥរិយាបថ​មិន​គោរព​ច្បាប់​

សំឡេង ០៤:៣៨
ចរាចរណ៍​ណែនណាន់តាន់តាប់​ដោយគ្មានការគោរពច្បាប់​​ជំរុញ​​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​ជាង​១៧០០​នាក់​និង​របួស​ជាង​៧០០០​នាក់​ក្នុង​រយៈពេល​១១ខែ​ឆ្នាំ២០១១
ចរាចរណ៍​ណែនណាន់តាន់តាប់​ដោយគ្មានការគោរពច្បាប់​​ជំរុញ​​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​ជាង​១៧០០​នាក់​និង​របួស​ជាង​៧០០០​នាក់​ក្នុង​រយៈពេល​១១ខែ​ឆ្នាំ២០១១ RFI/Siv Channa

ជា​​រៀង​​រាល់​​ឆ្នាំ​​ នៅ​​ក្រោយ​​ពេល​​មាន​​ពិធី​​បុណ្យ​​ធំៗ​​ម្តងៗ​​ ជា​​ពិសេស​​នៅ​​ពេល​ដំណាច់​​ឆ្នាំ​​ តុល្យការ​​​ស្តីពី​​មនុស្ស​​ស្លាប់​​ដោយសារ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍​គឺ​ជា​ព័ត៌មាន​មួយ​គួរ​ឲ្យ​ព្រឺខ្លាច។​ ជាក់​ស្តែង​ របាយការណ៍​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​រយៈ​ពេល​១១​ខែ​ឆ្នាំ​២០១១ ​បាន​បង្ហាញ​ថា ​មាន​​មនុស្ស​​ស្លាប់​ជាង ​១៧០០​នាក់​និង​របួស​ជាង​៧០០០​នាក់។ ​តួលេខ​នេះ​ ​បាន​​បង្ហាញ​​ពី​​សោកនាដកម្ម​​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​រន្ធត់​ ដែល​បាន​បង្ក​ការ​ខាត​បង់​សង្គម​ដ៏​ធំធេង។​ មូលហេតុចម្បងនៃសោកនាដកម្មនេះ ជាទូទៅ បណ្តាល​មក​ពី​ឥរិយាបថ​មិន​គោរព​ច្បាប់​របស់​អ្នក​បើកបរនេះឯង។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

វា​ពិត​ជា​គួរ​ឲ្យ​រន្ធត់​ចិត្ត​ខ្លាំង​ណាស់​ ហើយ​ក៏​ជា​រឿង​អកុសល​មួយ​ដែរ​ចំពោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ពេលដែលប្រទេសជាតិស្គាល់សុខសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍន៍ ពលរដ្ឋ​ជាច្រើន​បែរជា​ស្លាប់​ឬ​របួសពិការដោយសារគ្រោះថ្នាក់នៅតាមដងផ្លូវទៅវិញ។

មនុស្ស​ស្លាប់ជិត២០០០នាក់ក្នុង១ឆ្នាំ គឺជា​តួលេខ​មួយ​ខ្ពស់​ជាង​ការ​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជំងឺ​អេដស៍​ និង​ដោយសារ​គ្រាប់មីនដែលជាសំណល់ពីសម័យសង្គ្រាមទៅទៀត។ និយាយ​ឲ្យ​ចំ​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​គឺ​ជា​ឃាតករ​សម្លាប់​មនុស្ស​ច្រើន​ជាង​គេ​បង្អស់​នៅ​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន។​ នេះនៅមិនទាន់រាប់បញ្ចូលការខូចខាតផ្នែកសង្គម និង​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏សន្ធឹក​សន្ធាប់​ផង​ទេ។

និយាយ​ពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ គេមិនអាចនឹងមិននិយាយដល់មូលហេតុរបស់វាបានឡើយ។ យោង​តាមការសិក្សា ជាទូទៅ ឥរិយាបថ​មិនគោរព​ច្បាប់​គឺជាមូលហេតុ​ចម្បង​ជាង​គេ​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​មានសោកនាដកម្មដែលមិនគួរនឹងកើតនេះ។

ឥរិយាបថមិនគោរពច្បាប់មានច្រើនសណ្ឋានដូចជា ការបើកបរហួសល្បឿនកំណត់ បើកបរ​ដោយ​មិនពាក់មួកសុវត្ថិភាព បើកបរដោយមិនគោរពសិទ្ធិអាទិភាព មិនគោរព​ស្លាក​សញ្ញា​ចរាចរណ៍ ​ឬបើកបរក្នុងស្ថានភាព​ស្រវឹងជាដើម។ និយាយាឲ្យចំគឺ ឥរិយាបថ​មិន​គោរព​ច្បាប់​

នេះគឺជាប្រភពនៃសោកនាដកម្ម និងជាប្រភពនៃបញ្ហាច្រើនយ៉ាងនៅក្នុងសង្គម។
ជាការ​ពិត​ណាស់ ភាពអនាធិបតេយ្យ​ក្នុងការធ្វើ​ចរាចរណ៍​តាម​ដងផ្លូវ​សាធារណៈ​គឺជា​បញ្ហា​ធំធេង​ដែលគេងាយនឹងមើលឃើញ និងបានជួបប្រទះជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ មិនថាតែនៅជនបទ​ឬ​ទីក្រុង​ឡើយ ជាទូទៅ អ្នកបើក​បរ​មិនសូវគិតគូរ​ពីស្លាកសញ្ញា​ចរាចរណ៍​ឬគំនូស​បែង​ចែក​ទ្រូង​ផ្លូវ​ឡើយ ពោលគឺ របៀបបើកបរនៅកម្ពុជាគឺឲ្យតែមានចន្លោះត្រង់ណា គេត្រូវរុល​ចូល​ទៅ​កន្លែង​​​នោះដោយមិនខ្វាយខ្វល់ពីសិទ្ធិអាទិភាព ឬក៏ឧបសគ្គនៅខាងមុខនោះឡើយ។

ប្រសិនបើទីកន្លែងរាងស្ងាត់វិញ អ្នកកាន់ចង្កូត​យានយន្ត​នឹងបន្ថែមល្បឿន​តាមចិត្តចង់ដោយ​មិនគិត​ពីល្បឿនកំណត់ឬក៏គ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុអ្វីទាំងអស់។ ជាទូទៅ អ្នកធ្វើ​ដំណើរ​សម្លឹង​រកមើលភ្នាក់ងារប៉ូលិសច្រើនជាងមើលភ្លើងក្រហម ឬស្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ មាន​ន័យ​ថា​ ប្រសិនបើគ្មានប៉ូលិសឈរនៅតាមផ្លូវទេ ពួកគេនឹងបន្តដំណើរ​បើ​ទោះបីជាភ្លើង​ក្រហម​បាន​ឆេះ​ឡើង ឬក៏បត់ឆ្វេងទោះបីជាមានស្លាកសញ្ញាហាមឃាត់ក៏ដោយ។

អាក្រក់ជាងនេះទៅទៀត អ្នកបើកបរខ្លះ​ បំពានច្បាប់​ចរាចរណ៍​នៅចំពោះមុខ​សមត្ថកិច្ច​ប៉ូលិស​ពីព្រោះ​តែពួកគេយល់ថា ប៉ូលិសគ្មានម៉ូតូប្រដេញសម្រាប់ដេញតាមពួកគេឡើយ។ និយាយ​ពី​អ្នក​បើកបរម៉ូតូវិញ ជាទូទៅ ពួកគេមិនចេះ​ប្រើប្រាស់កញ្ចក់​មើលក្រោយ​ឡើយ​ហើយ​ក៏​មិនចង់ពាក់មួកសុវត្ថិភាពដែរ។ ការបំពាក់កញ្ចក់មើលក្រោយ ឬពាក់មួកសុវត្ថិភាព គឺ​ដោយសារ​​​​តែខ្លាចប៉ូលិសតែប៉ុណ្ណោះ តែមិនមែនដើម្បីសុវត្ថិភាពខ្លួនឯងទេ។

កញ្ចក់ម៉ូតូភាគច្រើនត្រូវបានគេដាក់ដើម្បីមើលមុខខ្លួនឯងជាជាងសម្រាប់មើលក្រោយ។ អ្នករត់ម៉ូតូឌុប ជាទូទៅ ចូលចិត្តចតនៅត្រង់ផ្លូវកែង និងចតចូលជ្រៅ​មកលើទ្រូងផ្លូវដោយ​មិន​ខ្វល់​​ខ្វាយ​ពីការរំខានអ្នកធ្វើដំណើរផ្សេងទៀតឡើយ។ អ្នកមាន​ឡាន​ទំនើប​មួយ​ចំនួន​ចូលចិត្តតសម្ញែង ហើយមិនញញើតនឹងបំពានច្បាប់ពីព្រោះតែពួកគេគិតថា ប៉ូលិសមិនសូវ​ហ៊ាន​រំខានឡើយ។ អ្នកលក់ដូរចូលចិត្តយកចិញ្ចើមផ្លូវ ឬទ្រូងផ្លូវតែម្តង​ធ្វើជាទីផ្សារ​ខណៈ​ដែល​យានយន្ត​បើកទៅមក​យ៉ាងលឿន។​ទាំងនេះជា​ការពិពណ៌នា​ត្រួសៗ​អំពីឥរិយាបថ​របស់​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់ដងផ្លូវសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

និយាយពីភ្នាក់ងារប៉ូលិសវិញ ប៉ូលិស និងអ្នកបើកបរ ប្រៀបដូចជារឿងឆ្មា និងកណ្តុរ ពោល​គឺ​ប៉ូលិស​​ចូលចិត្តពួននៅកន្លែងស្ងាត់ដើម្បីចាំស្ទាក់ចាប់អ្នកបើកបរល្មើសច្បាប់។ នៅពេល​ចាប់​បាន ប៉ូលិសនឹងទារ​ប្រាក់​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើ​ទៅបាន​ដោយមិន​គោរព​តាម​តម្លៃ​ដែលច្បាប់បានកំណត់ឡើយ។ ការផាកពិន័យ​ភាគច្រើនមិន​បានផ្តល់​វិក័្កយបត្រ​ដល់​អ្នក​បើកបរ​ឡើយ។

នេះក៏បង្ហាញពីឥរិយាបថមិនគោរពច្បាប់របស់ភ្នាក់ងារមានសមត្ថកិច្ចផងដែរ។ នៅពេលដែល​គ្រប់គ្នា​មិនគោរពច្បាប់ ភាពអនាធិបតេយ្យនឹងកើតឡើងជាស្វ័យប្រវត្តិ។ សោកនាដកម្ម​ កើត​ឡើងស្រប​ពេលគ្នានោះដែរ។ ដូច្នេះ ដំណោះស្រាយ​គ្មានអ្វីក្រៅ​ពី​ការ​ងាក​មក​គោរព​ច្បាប់​ទាំង​អស់​គ្នា​នោះឡើយ៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI