ភូមា​មួយឆ្នាំ​ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត

សំឡេង ០៣:១៩
លោក​ធេន សេន (Thein Sein) ប្រធានាធិបតី​ភូមា
លោក​ធេន សេន (Thein Sein) ប្រធានាធិបតី​ភូមា Reuters/Kham

កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​ទៅ​មិញ ក្រុម​នាយ​ទាហាន​ផ្តាច់ការ​ភូមា​បាន​រៀប​ចំ​បោះឆ្នោត បាន​រំលាយ​ចោល​របប​សឹក បាន​ដោះ​ឯកសណ្ឋាន​យោធា​ចោល និង​បាន​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​មួយ។ មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក ភូមា​បាន​និង​កំពុង​បន្ត​កំណែ​ទម្រង់​នយោបាយ​ត​ទៅ​ទៀត។ ទន្ទឹម​នេះ បស្ចិមលោក​បាន​បន្ធូរ​សម្ពាធ​ទៅ​លើ​ប្រទេស​ភូមា​និង​បាន​បង្កើន​កិច្ចចរចា​ជាមួយ​របប​ថ្មី​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី ធេន សេន(Thein Sein)។ មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក តើ​គេ​អាច​វាយ​តម្លៃ​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច​ទៅ​លើ​ការ​ប្រែប្រួល​នៅ​ប្រទេស​ភូមា?

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

កាសែត​និង​ទស្សនាវដ្តី​ភូមា​ច្រើន​ឡើងៗ​នាំ​គ្នា​ចុះ​ផ្សាយ​នៅ​លើ​ទំព័រ​មុខ​របស់​ខ្លួន រូបភាព​របស់​លោកស្រី​អុង សាន់ស៊ូជី។ នេះ​ជា​លើក​ទី​មួយ​ហើយ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ជាង​ម្ភៃ​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​ដែល​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ក្នុង​ស្រុក ហ៊ាន​សរសេរ​ពី​លោក​ស្រី​ប្រមុខ​បក្ស​ប្រឆាំង​ដោយ​ឥត​លាក់លាម និង​ដោយ​គ្មាន​ការ​ភ័យ​ខ្លាច។ សម្រាប់​អាជ្ញាធរ​ភូមា ទាំង​នេះ​ស្តែង​ឲ្យ​ឃើញ​ថា សេរីភាព​កំពុង​តែ​រីក​សុសសាយ​ពាសពេញ​ប្រទេស និង​ថា របប​នយោបាយ​ថ្មី​ដែល​បាន​ប្រសូត​ចេញ​ពី​ការ​បោះឆ្នោត​កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​ទៅ​មិញ កំពុង​បន្ត​ធ្វើ​យ៉ាង​សកម្ម​កំណែ​ទម្រង់​នយោបាយ។

កាល​ពី​មួយ​ឆ្នាំ​មុន​នេះ រដ្ឋ​អំណាច​ផ្តាច់ការ​ភូមា​បាន​រៀបចំ​បោះឆ្នោត បាន​ដោះលែង​លោក​ស្រី​អុង សាន់ស៊ូជី​ឲ្យ​មាន​សេរីភាព​វិញ រួច​ហើយ​បាន​រំលាយ​របប​សឹក​ចោល និង​នៅ​ចុង​ក្រោយ​បង្អស់​បាន​តែង​តាំង​លោក​ធេន សេន​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​មិនមែន​ជា​អ្នក​រឹងរូស​ខ្លាំង​ឲ្យ​ឡើង​ធ្វើ​ជា​ប្រធានាធិបតី​ស៊ីវិល​ទី​មួយ។ កាល​ណោះ មិន​សូវ​មាន​ឡើយ​អ្នក​ដែល​មាន​ជំនឿ​ទៅ​លើ​សុឆន្ទៈ​នយោបាយ​របស់​អាជ្ញាធរ​ភូមា។

មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក អ្វីៗ​ដែល​បាន​និង​កំពុង​បន្ត​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ភូមា​ដូច​ជា​មិនមែន​ភ្លើង​ចំបើង​ទេ តែ​ជា​កំណែទម្រង់​នយោបាយ​ស៊ី​ជម្រៅ​ដែល​កំពុង​ផ្លាស់ប្តូរ​ពិត​ប្រាកដ​មែន មុខមាត់​នៃ​ប្រទេស​នេះ។ ជាក់ស្តែង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​បួន​ប្រាំ​ខែ​កន្លង​នេះ លោក​ប្រធានាធិបតី​ធេន សេន បាន​ជួប​ពិភាក្សា​ជាមួយ​លោក​ស្រី​អុង សាន់ស៊ូជី បាន​សម្រេច​ផ្អាក​ការ​សាងសង់​ទំនប់​ទប់​ទឹក​ទន្លេ​ដ៏​ធំ​មួយ​ដោយហេតុ​តែ​មាន​ការ​ប្រឆាំង​ពី​សំណាក់​ប្រជាពលរដ្ឋ បាន​បើក​សិទ្ធិ​ឲ្យ​ប្រជាជន​ប្រើប្រាស់​អ៊ីធ័រណែត បង្កើត​សហជីព និង​ធ្វើ​កូដកម្ម និង​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​បក្ស​ប្រឆាំង​បញ្ចេញ​មតិ​តាម​កាសែត វិទ្យុ​និង​ទូទស្សន៍។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ របប​ថ្មី​ភូមា​ថែម​ទាំង​បាន​ដោះលែង​អ្នកទោស​នយោបាយ​ជាង​២០០​នាក់​ទៀត​ផង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១២​តុលា​កន្លង​ទៅ​នេះ។ ពិសេស​លើស​នេះ​ទៅ​ទៀត គឺ​ការ​តែងតាំង​មនុស្ស​ជំនិត​ម្នាក់​របស់​លោក​ស្រី​អុង សាន់ស៊ូជី​ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​ទី​ប្រឹក្សា​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​សេដ្ឋកិច្ច របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​ធេន សេន​ផ្ទាល់​ទៀត​ផង។

មាន​មូលហេតុ​ច្រើន​យ៉ាង​ដែល​អាច​ពន្យល់​ការ​ប្រែប្រួល​ស៊ី​ជម្រៅ​នៅ​ប្រទេស​ភូមា​សព្វ​ថ្ងៃ។ ម្យ៉ាង គឺ​មក​ពី​បស្ចិម​លោក ជាពិសេស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​របស់​លោក​អូបាម៉ា​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​នយោបាយ តាម​រយៈ​ការ​បន្ធូរ​សម្ពាធ​និង​ការ​បង្កើន​កិច្ចចរចា។ ម្យ៉ាង​ទៀត គឺ​ឆន្ទៈ​ពិត​ប្រាកដ​របស់​ក្រុម​នាយ​ទាហាន​ភូមា ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ប្រទេស​ដែល​សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​ប្រេងកាត ឧស្ម័ន​ធម្មជាតិ ព្រៃឈើ​និង​រ៉ែ។ ក៏​ប៉ុន្តែ ការ​អភិវឌ្ឍន៍​នឹង​មិន​អាច​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​រលូន​និង​លឿនរហ័ស​បាន​ទេ ប្រសិន​បើ​ភូមា​បន្ត​ឋិត​នៅ​ក្រោម​ទណ្ឌកម្ម​របស់​បស្ចិម​លោក​យូរ​ឆ្នាំ​តទៅ​មុខ​ទៀត​អ៊ីចឹង។

យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​សហភាព​អឺរ៉ុប​នៅ​មិន​ទាន់​ព្រម​លើក​ទណ្ឌកម្ម​ចេញ​ទេ តែ​កោត​សរសើរ​និង​លើក​ទឹក​ចិត្ត​របប​ថ្មី​ឲ្យ​បន្ត​កំណែ​ទម្រង់​នយោបាយ។ បស្ចិម​លោក​នៅ​បារម្ភ បារម្ភ​ខ្លាច​ចាញ់​បោក​រដ្ឋអំណាច​ភូមា ពីព្រោះ​គេ​ដឹង​ថា នៅ​ពី​ក្រោយ​លោក​ប្រធានាធិបតី​ស៊ីវិល​ធេន សេន និង​នៅ​ពី​ក្រោយ​ឆាក​ល្ខោន​នយោបាយ មាន​ស្រមោល​របស់​ក្រុម​នាយ​ទាហាន​ដែល​ចង់​រក្សា​អំណាច​របស់​ពួក​គេ​ឲ្យ​នៅ​ឋិតថេរ​យូរ​អង្វែង​ត​ទៅ​ទៀត៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI