ភាព​​កក់ក្តៅ​និង​រងាចំពោះ​គោល​នយោបាយ​ថ្មី​រឿង​ដីធ្លី​

សំឡេង ០៤:២២
ចំពោះ​ការ​ជួលដីធ្លី ការ​បញ្ចប់​កិច្ចសន្យា​ជួល​ត្រូវ​មាន​ការ​ជូន​ដំណឹង​ជាមុន យ៉ាងតិច ១ឆ្នាំ
ចំពោះ​ការ​ជួលដីធ្លី ការ​បញ្ចប់​កិច្ចសន្យា​ជួល​ត្រូវ​មាន​ការ​ជូន​ដំណឹង​ជាមុន យ៉ាងតិច ១ឆ្នាំ RFI/Channa Siv

មួយ​​សប្តាហ៍​​បន្ទាប់ពី​​ការ​ដាក់​ចេញ​​គោល​នយោបាយ​​ថ្មី​​ក្នុង​​បញ្ហា​ដីធ្លី​​របស់​លោក​​នាយ​ក​​រដ្ឋមន្ត្រី​​ហ៊ុន សែន ​ពលរដ្ឋ​​ជា​ច្រើន​​ដែល​​សង្ស័យ​ថា ​ខ្លួន​​អាច​មាន​​បញ្ហា​ដីធ្លី​​ទៅ​​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ បាន​​ស្វះ​ស្វែង​​រក​​ខ្សែ​អាត់​​សំឡេង​​របស់​​ប្រមុខ​​រដ្ឋាភិបាល​​ដើម្បី​​ទុក​ជា​ភស្តុតាង។​ អ្វី​ដែល​​សំខាន់​​​នៅ​ត្រង់​ថា​​ពួកគេ​​មាន​​ភាព​កក់​ក្តៅ​​នៅ​ពេល​​បាន​ឮ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​​របស់​​លោក​​នាយក​​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន​ប៉ុន្តែ​ ជា​រឿយៗ ​គោល​នយោបាយ​ឬ​​បទ​បញ្ជា​​របស់​​នាយក​រ​ដ្ឋ​មន្ត្រី​​មិន​ត្រូវ​​បាន​​អនុវត្ត​​ឲ្យ​​​​បាន​​ត្រឹមត្រូវ​​ឡើយ។ ​តើ​​ហេតុអ្វី​​បាន​ជា​​ដូច្នេះ?​

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

 វា​មិនមែនជា​រឿង​ចៃ​​ដ​ន្យ​ឡើយ​ដែល​ប្រជា​សហគមន៍​នាំគ្នា​ផ្អើល​រក​ខ្សែអាត់​សំឡេង​របស់​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន​សែន​ដែល​បាន​ថ្លែង​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​​សប្តាហ៍​​មុន​​ស្តី​ពី​​បញ្ហា​ដីធ្លី។​មិន​ចៃដន្យ​ពីព្រោះថា បទពិសោធន៍​បាន​បង្ហាញថា ខ្សែអាត់​សំឡេង​នោះ​គឺជា​ឯកសារ​ភស្តុតាង​យ៉ាងសំខាន់​សម្រាប់​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ទៅ​ថ្ងៃក្រោយ​នៅពេលដែល​អាជ្ញាធរ​អនុវត្ត​ផ្ទុយ​ពី​គោលនយោបាយ​របស់​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល។

កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​សប្តាហ៍​មុន​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន​សែន​បាន​ប្រកាស​​ចេញ​គោល​នយោបាយ​«ដ៏​សំខាន់»​មួយទៀត​​សំដៅ​​បញ្ចប់​បញ្ហា​ដីធ្លី​ដ៏​រ៉ាំរ៉ៃ។​សំខាន់​​នៅត្រង់ថា​អំណឹះតទៅ រដ្ឋាភិបាល​នឹង​កាត់​ដី​ចែកជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ណា​ដែល​កំពុង​រស់នៅ​លើដី​មាន​ទំនាស់​​ទោះជា​ដី​នោះ​​ជា​របស់​រដ្ឋ​ឬក៏​ជា​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​ក្តី។​បើ​និយាយ​សរុប​ន័យ​ដោយ​ខ្លី​វិធានការ​ថ្មី​​នេះ​នឹង​​អាច​បញ្ចប់​បញ្ហាដីធ្លី​ទាំងស្រុង​ឬក៏​អាច​កាត់បន្ថយ​បាន​យ៉ាងច្រើន​នូវ​ជម្លោះ​ដីធ្លី​នៅ​កម្ពុជា ប្រសិនបើ​គេ​អនុវត្តបាន​ត្រឹមត្រូវ។ នេះ​ជា​អ្វីដែល​មហាជន​ទូទៅ ក៏ដូចជា​ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​បាន​នាំគ្នា​សាទរ​ដោយ​ក្តី​កក់ក្តៅ​ចំពោះ​វិធានការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល។

ប៉ុន្តែ​នៅលើ​ទិដ្ឋភាព​ម្យ៉ាងទៀត​ភាពរ​ងា​​មិនទាន់​ទៅណា​ឆ្ងាយ​នៅ​ឡើយ​ទេ​ប្រសិន​បើ​គេ​ក្រឡេក​មើល​មេរៀន​ដែល​បាន​បន្សល់ទុក​ជាច្រើន​រួចទៅហើយ​នោះ។ តាមពិត​នេះ​មិនមែនជា​លើកដំបូង​ទេ​ដែល​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ដាក់​បញ្ជា​ផ្ទាល់មាត់​ទៅ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ថ្នាក់ក្រោម​អនុវត្ត តែ​ប្រសិទ្ធិភាព​ហាក់​មានតែ​មួយរយៈ​ពេល​ខ្លី​ប៉ុណ្ណោះ។​គេ​នៅ​ចាំបាន​បទបញ្ជា​ឬក៏​វិធានការ​ក្តៅ​គគុក​​ដែល​ដាក់ចេញ​ដោយ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ។

ជាក់ស្តែង​​បទបញ្ជា​ស្តីពី​ការលុបបំបាត់​«កុងត្រូលជជុះ»​បទបញ្ជា​ស្តីពី​ការទប់ស្កាត់​«បទល្មើស​ព្រៃឈើ»​ឬក៏​បទល្មើស​នេសាទ​ជាដើម។​ប៉ុន្តែ រហូតមកទល់​ពេលនេះ បញ្ហា​ទាំងនោះ​នៅតែ​កើត​មាន​មិនចេះចប់។​ដើមចម​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​បទ​បញ្ជា​របស់​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​សាបរលាប​គឺ​មកពី​​ការ​អនុវត្ត​​ន៍មិន​ត្រឹមត្រូវ​របស់​អាជ្ញាធរ​ថ្នាក់ក្រោម​នេះឯង។​ទាំងនេះ​ជា​មេរៀន​​ដែល​​ប្រជាពលរដ្ឋ​​ទូទៅ​​នៅ​​ចងចាំ​ហើយ​ដែល​ទាមទារ​ឲ្យ​ពួកគេ​ប្រយ័ត្នប្រយែង​ជាង​មុន។​ការ​ស្វះ​ស្វែងរក​​ខ្សែ​អាត់​​សំឡេង​​ទុកជា​ភស្តុ​​តាង​ជា​មធ្យោបាយ​មួយ​ដើម្បី​ដាក់​គំនាប​ទៅលើ​អាជ្ញាធរ​​នៅពេល​ដែល​​ពួកគេ​អនុវត្ត​ផ្ទុយ​ពី​បញ្ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី។

និន្នាការ​នេះ​ក៏​ជា​ចំណុច​ល្អ​មួយ​ដែរ​សម្រាប់​ការ​វិវឌ្ឍន៍​សង្គម​កម្ពុ​ជា​ទាំងមូល។​​ ល្អ​នៅត្រង់ថា​កាលពីមុន​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ ជាទូទៅ​មិនសូវ​រវីរវល់​នឹង​​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​​របស់​អ្នក​នយោបាយ​​​ប៉ុន្មាន​ទេ​ហើយ​ការរក្សា​ឯកសារ​ទុក​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ទៅ​ថ្ងៃក្រោយ​រឹតតែ​មិនមែន​ជា​ទម្លាប់​ឡើយ។​ ប៉ុន្តែ​បញ្ហា​ជា​ញឹកញាប់​ដែល​បាន​កើតឡើង​ចំពោះមុខ​​ហាក់​បាន​ធ្វើ​​ឲ្យ​​ផ្នត់​គំនិត​​​មនុស្ស​ផ្លាស់ប្តូរ​ប្រកបដោយ​ភាព​វិជ្ជមាន​មួយ។​យក​ល្អ​គេ​គួរតែ​ថត​សំឡេង​របស់​អ្នក​នយោបាយ​​ទាំងអស់​ទុកជា​ឯកសារ​ផង​ជាពិសេស​នៅពេល​ឃោសនាបោះឆ្នោត​​តែម្តង​ពីព្រោះ​ខ្សែអាត់​សំឡេង​ទាំងនោះ​ហើយ​ដែលជា​ភស្តុតាង​សម្រាប់ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគេ​​នឹក​ឃើញ​​ការសន្យា​របស់​​ខ្លួន។

ងាក​មក​មើល​បញ្ហាដីធ្លី​វិញ ក្រុមអ្នកវិភាគ​សង្គម​កម្ពុជា​បាន​មើលឃើញថា ឆន្ទៈ​របស់​មេដឹកនាំ​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រាកដ​ជាមាន​ពីព្រោះថា​​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី២១នេះ​ប្រហែល​ជា​​គ្មាន​​​មេ​ដឹក​​នាំ​​​ណា​ប្រាថ្នា​ចង់​ឲ្យ​សង្គម​របស់ខ្លួន​ជួប​បញ្ហា​ស្មុគស្មាញ​ច្រើន​នោះឡើយ។​ ប៉ុន្តែ​គ្រាន់តែ​ថា​ដំណោះស្រាយ​បញ្ហា​អាស្រ័យទៅលើ​សមត្ថភាព​និង​ភាពស្មោះត្រង់​របស់​អាជ្ញាធ​រ​ដែលជា​សេនាធិការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដែរ។​ បញ្ហា​ជាច្រើន​ត្រូវគេ​មើលឃើញថា​អាច​ដោះស្រាយបាន​ទោះបីជា​មិនចាំបាច់​មាន​បញ្ជា​ច្រើនលើកច្រើនសា​របស់​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ក៏ដោយ។

ភាព​ប៉ិនប្រសប់​ដោយ​ផ្អែកលើ​ច្បាប់​និង​ចៀស​ឲ្យ​ផុតពី​ផលប្រយោជន៍​បុគ្គល​គឺជា​ទស្សនវិជ្ជា​ដ៏​មានតម្លៃ​បំផុត​សម្រាប់​ដោះស្រាយ​បញ្ហាដីធ្លី​ក៏ដូចជា​បញ្ហា​ផ្សេងទៀត​ដែរ៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI