ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ

មេតាលីបង់​ស្លាប់ ជា​ឱកាស​ឬ​ជា​ការរំខាន កិច្ចចរចា​សន្តិភាព​នៅ​ប៉ាគីស្ថាន ?

សំឡេង ០៦:០៤
ប្រមុខ​តាលីបង់ Hakimullah Mehsud ដែលទើប​ស្លាប់​ដោយ​យន្ត​ហោះ​គ្មាន​មនុស្ស​បើក​អាមេរិក​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រទី​១​វិច្ចិកា​២០១៣
ប្រមុខ​តាលីបង់ Hakimullah Mehsud ដែលទើប​ស្លាប់​ដោយ​យន្ត​ហោះ​គ្មាន​មនុស្ស​បើក​អាមេរិក​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រទី​១​វិច្ចិកា​២០១៣ REUTERS/Reuters TV/Files
ដោយ៖ អៀង សុខម៉ិញ
៣០ នាទី

មេ​ដឹកនាំ​តាលីបង់ នៅ​ប៉ាគីស្ថាន Hakimullah Mehsud ដែល​អាមេរិក​តាម​ស្វែង​រក​បំផុត​ នៅ​ទី​បំផុត បាន​ស្លាប់​ក្នុង​ប្រតិបត្តិ​Drone ​នា​​ថ្ងៃ​សុក្រ​ម្សិលមិញ នៅ​តំបន់​កុលសម្ព័ន្ធ​ភាគ​និរតី​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន។ សហរដ្ឋ​អាមេរិក ធ្លាប់​បាន​ប្រកាស​ផ្តល់​ប្រាក់​៥​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ដល់​ជន​ណា​ដែល​បាន​ផ្តល់​ដំណឹង​ ឬ​ចាប់​ខ្លួន​បងធំ​ទី​មួយ​របស់​ពួក​ឧទ្ទាម​ប្រដាប់​អាវុធ​អ៊ីស្លាមជ្រុលនិយម​តាលីបង់ប្រចាំ​ប៉ាគីស្ថាន​​រូបនេះបាន។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

លើក​នេះ​ជា​ព័ត៌មាន​ពិត ដែល​បញ្ជាក់​ដោយ​ពួក​តាលីបង់​ផ្ទាល់​តែ​ម្តង។ ចំណែក​ប្រភព​ព័ត៌មាន​តំបន់​ ក៏​បា​ន​រៀប​ចំ​រាប់​អំពី​ពិធី​បញ្ចុះ​សព​ អាគីមុឡះ មេះស៊ុទ ដែល​មាន​លក្ខណៈ​​ប្រញេប​ប្រញាប់​ ពោល​គឺ​បញ្ចុះ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ស្លាប់​តែ​មួយ​។ ប៉ុន្តែ​លក្ខខណ្ឌ និង​កាលៈទេសៈ​នៃ ការ​ស្លាប់​ និយាយ​មិន​ដូច​គ្នា​ទេ។ សមាជិក​កង​យុទ្ធជន​អ៊ីស្លាម​តាលីបង់​ខ្លះ​ ប្រកាស​ថា មេស៊ុទ​ស្លាប់​ នៅ​ក្នុង​រថយន្ត​ ពេល​ចេញ​ពី​ប្រជុំ​។ អ្នក​បើក​បរ ឪពុក​មា និង​អង្គរក្ស​ នៅក្នុង​ឡាន​នោះ​ស្លាប់​ទាំង​អស់។ ប៉ុន្តែ​បើ​តាម​ប្រភព​ក្រសួង​​​សន្តិសុខ​ប៉ាគីស្ថាន​វិញ​ គ្រាប់​មីស៊ីល​របស់​យន្តហោះ​ឌ្រូន បាន​បាញ់​ចំ​ផ្ទះ​ដែល​ក្រុម​មេ​​ដឹកនាំ​​តាលីបង់​២៥​នាក់ កំពុង​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​ និយាយ​អំពី​សំណើ​សុំ​ចរចា​របស់​រដ្ឋាភិបាល។ ហើយ​អ្វី​ដែល​ត្រូវគ្នា គឺ​សាក​សព​របស់ អាគីមូឡះ មេះស៊ុទ ខ្ទេច​មើល​យល់​ទេ។

 
អាគីមូឡះ មេះស៊ុទ មាន​អាយុ​ប្រមាណ​ជាង​៣០​ឆ្នាំ​ បាន​ក្លាយ​ជា​មេបញ្ជាការ​ចលនា Tehreek-e-Taliban​ប៉ាគីស្ថាន (ក្រុមប្រដាប់អាវុធ​អ៊ីស្លាមជ្រុលនិយម) នៅ​ឆ្នាំ​២០០៧។ កាច​ ប្រសប់​ខាង​បញ្ជា​​ឱ្យ​ចាត់ការ អាគីមូឡះ មេះស៊ុទ ដែល​ចូល​ចិត្ត​​​កាន់កាំភ្លើង​អាកា កាឡាឈ្នីកុហ្វ បាន​ឡើង​ឋានៈ​ជា​មេដឹកនាំ​ចលនា​តាលីបង់​គ្រប់គ្រង​បី​សង្កាត់ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៨ មុន​នឹង​ក្លាយ​ជា​មេខ្លោង​ធំ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៩ ក្រោយ​ពេល​មេកើយ​អ្នក​បង្កើត​ចលនា​តាលីបង់​នៅ​ប៉ាគីស្ថាន​ស្លាប់​ ដោយ​យន្ត​ហោះ​ឌ្រូន​អាមេរិក។ អាមេរិក​ដែល​ក្រៅ​ពី​បញ្ចូល​ចលនា​នេះ​ក្នុង​បញ្ជី​ខ្មៅ បាន​ចេញ​សា​ស្វែង​រក​ចាប់​ខ្លួន​ អាគីមូឡះ មេះស៊ុទ ក្នុង​តម្លៃ​៥​លាន​ដុល្លារ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ព័ត៌មាន​បញ្ជាក់​កន្លែង​​លាក់​ខ្លួន​ អាគីមូឡះ មេះស៊ុទ ដែល​អាមេរិក​សង្ស័យ​ថា​​ជា​អ្នក​​រៀប​ចំ​ភេរវកម្ម​​សម្លាប់​ភ្នាក់ងារ​ស៊ើបការ​ណ៍​អាមេរិក សេអ៊ីអា ៧​នាក់​នៅ​អាហ្វហ្កានិស្ថាន កាលពីឆ្នាំ​២០០៩ និង​ភេរវកម្មបង្កៃគ្រាប់​បែក​​ឆ្នាំ​២០១០នៅ​ញូវយ៉ក​​។ មិន​ធ្លាប់​ឆ្លង​កាត់​សាលា​សាសនា​ ជាមនុស្ស​​​ដាច់​អហង្ការ គ្មាន​អធ្យាស្រ័យ​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​ប៉ាគីស្ថាន ក្រុម​ឧទ្ទាម​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ទាំង​ស្រុង​ អាគីមូឡះ មេះស៊ុទ ទេ កិច្ច​ការ​ខ្លះ​ត្រូវ​ប្រគល់​ទៅ​ឱ្យ​​​ប្រមុខ​ទីពីរ ដែល​បាន​ស្លាប់​បាត់​ទៅ​ហើយ​ដែរ ដោយ​យន្តហោះ​គ្មាន​មនុស្ស​បើក​អាមេរិក។

មេ​តាលីបង់​ស្លាប់ រំខាន​ដំណើរ​ការ​ចរចា​សន្តិភាព​ ?

 

ការ​សង​សឹក តាម​រយៈ​ការ​ធ្វើ​វិច្ឆេទ​កម្ម ឬ​ភេរវកម្ម​ នៅ​ពេញ​ផ្ទៃ​ប្រទេស ពិត​ជា​នឹង​អាច​មាន​កើត​ឡើង​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ ក្នុង​ពេល​ខាង​មុខ។ នេះ​ជា​អ្វី​ដែល​គ្រប់​គ្នា​ព្រួយ​បារម្ភ។ ជាក់​ស្តែង​គ្រាន់​តែ​ទទួល​ដំណឹង​មរណភាព​មេកើយ​ភ្លាម ក្រុមទាហាន​តាលីបង់ បាន​ប្រមូល​កាំភ្លើង​ធន់​ស្រាល​បាញ់​រួម​គ្នា​សំដៅ​យន្តហោះ​ឌ្រូន​ ជា​និមិត្តរូប​ ព្រោះ​ដឹង​ថា​មិន​អាច​ដល់។ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ប៉ាគីស្ថាន​ ដែល​ទើប​អញ្ជើញ​ទៅ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក លោក​ទើប​បង្ហើប​ឱ្យ​ដឹង​អំពី​ចេតនា​របស់​រដ្ឋាភិបាល ប្រើ​វិធី​សាស្ត្រ​ចរចា​ស្តារ​សន្តិភាព​ឱ្យ​ប៉ាគីស្ថាន ដោយ​សុំ​ឱ្យ​អាមេរិក​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​ឌ្រូន។

រដ្ឋាភិបាល​ប៉ាគីស្ថាន កំពុង​តែ​បញ្ជូន​តំណាង​ទៅ​ចរចា​ជាមួយ​ពួក​ឧទ្ទាម ស្រាប់​តែ​និយាយ​មិន​ទាន់​ទាំង​ផុត​ពី​មាត់​ស្រួល​បួល​ផង ឌ្រូន​អាមេរិក​សម្លាប់​បាន​ភ្លាម​មេដឹកនាំ​តាលីបង់។ អ្នក​នយោបាយ​ប៉ាគីស្ថាន​ជា​ច្រើន​បាន​សម្តែង​ការ​ខឹង​សម្បារ​នឹង​អាមេរិក ជាពិសេស​នៅ​ខេត្ត​ភាគ​និរតី​ប្រទេស គ្រោង​នឹង​បោះឆ្នោត​លើក​សេចក្តី​​សម្រេច​ចិត្ត​មួយ​នៅ​ថ្ងៃ​ស្អែក​ ហាមឃាត់​អូតង់​មិន​ឱ្យ​ប្រើ​ប្រាស់​ទឹកដី​ប៉ាគីស្ថាន​​ដឹក​ប្រេង​ទៅ​ឱ្យ​កង​កម្លាំង​នៅ​អាហ្វហ្កានិស្ថាន​ផង។​ បើផ្អែក​លើ​ចំណុច​នេះ​ និងសម្រាប់​ក្រសែ​ភ្នែក​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ប៉ាគីស្ថាន ការវាយ​ប្រហារ​​ឌ្រូន​អាមេរិក គឺ​ជាពិត​ណាស់​ថា​​​នឹង​អាច​រំខាន​ដល់​ដំណើរ​ការ​ចរចា​ស​ន្តិភាព។
សារព័ត៌មាន​ប៉ាគីស្ថាន​ជា​ច្រើន ក៏​និយាយ​តែ​ពី​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​ភេរវកម្ម​សង​សឹក​ដែរ។ ប៉ុន្តែ​ ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​ប៉ាគីស្ថានមាន​ចេតនា​ពិតវិញ នេះ​ជា​ឱកាស​ល្អ​មួយ​ ​អាជ្ញាធរ​ត្រូវ​យក​ចំណេញ​ឱ្យ​បាន​ ដោយ​ទាក់យក​ សកម្មជន​តាលីបង់​ណា​ដែលចង់​ចរចា​ឱ្យ​មក​ចរចា។ ព្រោះ​ពីមុនមក​មេ​ខ្លោង​តាលីបង់​តែង​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ឱ្យ​ដោះលែង​អ្នក​ទោស​សិន​ទើប​ ព្រម​ចរចា​ជាក្រោយ។

មេ​តាលីបង់​ថ្មី​ជា​នរណា ?

យើង​បាន​ឃើញ​ហើយ​ថា ការ​ស្លាប់ និង​ពិធីប​ញ្ចុះ​សព​បាន​ធ្វើ​យ៉ាង​តក់​ក្រហល់​ក្នុង​ថ្ងៃ​តែ​មួយ ! ហើយ​ភ្លាម​មួយ​រំពេញ​ក្រុម​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ជាន់​ខ្ពស់​ចលនា​តាលីបង់ បាន​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​ដោយ​សំងាត់​ដើម្បី​ជ្រើស​រើស​មេ​កើយ​ថ្មី ! ការ​ជ្រើសរើស​បាន​ប្រើពេល​វេលា​រៀង​យូរ​បន្តិច ព្រោះ​បើ​តាមមើល​ទៅ​ ក្រុម​ប្រឹក្សា​តាលីបង់ បានប្តូរ​កន្លែង​ប្រជុំ​ជា​ញឹកញយ​ ដោយ​ខ្លាច​យន្តហោះឌ្រូន​បាញ់​ត្រូវ។ ឥឡូវ​នេះ គេ​បាន​ស្គាល់​ហើយ មេ​កើយ​តាលីបង់​នៅ​ប៉ាគីស្ថានថ្មី នោះ​គឺ Saeed Khan ឬ Sajnaដែល​ត្រូវ​ជា​ជីដូន​មួយ​ អាគីមូឡះ មេះស៊ុទ ជាអតីត​មេខ្លោង​ទីពីរ​ នឹង​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​មនុស្ស​មាន​តាកតិច​សង្គ្រាម ធ្លាប់​ដឹកនាំ​វាយប្រហារ​គុក​ រំដោះ​អ្នក​ទោស​តាលីបង់​ជាង​៤រយ​នាក់​កាលពី​ឆ្នាំ​ទៅ​ និង​ធ្លាប់​វាយប្រហារ​មូលដ្ឋាន​យោធា​ជើង​អាកាស​ទៀត​ផង៕

 

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI