ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ

កូរ៉េខាងជើង និង​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​យល់ព្រម​អង្គុយ​ចរចា​ជា​ថ្មី ក្រោយ​ពី​ដំឡើង​សាច់ដុំ​ដាក់​គ្នា

សំឡេង ០៦:១១
ជំនួប​រវាង​គណៈប្រតិភូ​កូរ៉េខាងជើង និង​កូរ៉េខាងត្បូង
ជំនួប​រវាង​គណៈប្រតិភូ​កូរ៉េខាងជើង និង​កូរ៉េខាងត្បូង Reuters/Unification Ministry/Handout

នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ទី៩ មិថុនា​នេះ កូរ៉េខាងជើង និង​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​អង្គុយ​ចរចា​ទល់មុខ​គ្នា​នៅ​ក្នុង​ស្រុក Panmunjom ស្ថិត​ជាប់​ព្រំដែន​ដែល​ខ័ណ្ឌ​ចែក​ទឹកដី​កូរ៉េ​ជា​ពីរ។ កិច្ចចរចា​រវាង​បងប្អូនបង្កើត​គូសត្រូវ​ទំាង​ពីរ​ពេល​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឡើង បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​អាក់ខាន​ជួប​គ្នា​អស់រយៈពេល​ជា​ច្រើន​ឆ្នំា និង​ក្រោយ​ពី​មាន​ផ្ទុះ​ឡើង​នូវ​ភាព​តានតឹង​យោធា​យ៉ាង​ខ្លំាងក្លា​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​របប​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។

ផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ដំបូង​គួរ​ជម្រាប​ជូន​ថា ជំនួប​រវាង​បងប្អូនបង្កើត​គូសត្រូវ​ទំាងពីរ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង ត្រឹម​ថ្នាក់​គណៈប្រតិភូ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ គឺ ៣នាក់​មក​ពី​កូរ៉េខាងជើង និង ៣នាក់​មក​ពី​កូរ៉េខាងត្បូង។ មួយ​វិញ​ទៀត ជម្រើស​ទីកន្លែង​ជំនួប​នៅ​ស្រុក Panmunjom ស្ថិត​ជាប់​ព្រំដែន​ដែល​ខ័ណ្ឌ​ចែក​ទឹកដី​កូរ៉េ​ជា​ពីរ គឺ​ជា​កន្លែង​ដែល​បងប្អូនបង្កើត​ទំាងពីរ​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​យុទ្ធសន្តិភាព​ដើម្បី​បិទបញ្ចប់​សង្រ្គាម​រវាង​គ្នា​ចន្លោះ​ឆ្នំា ១៩៥០ ១៩៥៣។ គួរ​បញ្ជាក់​ថា ទោះ​បី​ជា​សង្រ្គាម​កូរ៉េ​បាន​បិទបញ្ចប់​អស់​រយៈពេល​ជាង​កន្លះ​សតវត្ស​ក៏​ដោយ ក៏​ជា​លក្ខណៈ​បច្ចេកទេស បងប្អូនបង្កើត​ទំាង​ពីរ​កំពុង​បន្ត​មាន​សង្រ្គាម​ជាមួយ​គ្នា​ដដែល។ នេះ​ក៏​ដោយសារ​ថា ភាគីជម្លោះ​ទំាង​ពីរ​នៅ​មិន​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ណា​មួយ​រវាង​គ្នា​ទេ។

ជំនួប​ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ ភាគី​ទំាង​ពីរ​បាន​ជួប​ចរចា​គ្នា​ប្រមាណ​ជា​ពីរ​ម៉ោង និង​ដែល​គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា បរិយាកាស​រួម​ទូទៅ គឺ​ល្អ។ នៅ​ក្នុង​ការ​ជជែក​គ្នា​នោះ ភាគី​ទំាង​ពីរ​មិន​បាន​ប្រើ​ពាក្យ​សម្តី​តឹងតែង​ដាក់​គ្នា​ទេ។ អ្វី​ជា​ការ​កត់សម្គាល់ ជំនួប​រវាង​កូរ៉េ​ទំាង​ពីរ​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នេះ​ទើប​តែ​បាន​សម្រេច​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះ​ថា​តំាង​តែ​ពី​មាន​ភាព​តានតឹង​ខ្លំាង​រវាង​គ្នា​នា​រយៈពេល​ចុង​ក្រោយ​នេះ​មក កូរ៉េខាងជើង​តែងតែ​បាន​បដិសេធ​សុំ​ចរចា​របស់​កូរ៉េខាងត្បូង។ តែ​នៅ​មួយ​ថ្ងៃ​មុន​ជំនួបកំពូល​រវាង​លោក​ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជីនពីង និង​លោក​ប្រធានាធិបតី​បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ស្រាប់​តែ​កូរ៉េ​ខាងជើង​បាន​ប្តូរ​ឥរិយាបទ​យល់ព្រម​ចូល​ខ្លួន​ចរចា​ទៅ​វិញ។ នៅ​ពេល​នោះ កូរ៉េខាងត្បូង​ក៏​យល់ព្រម ដោយ​ស្នើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចរចា​ថ្នាក់ក្រសួង​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​សេអ៊ូល។ តែ​កូរ៉េខាងជើង​បែរ​ជា​បាន​ដាក់​សំណើ​សុំ​ចរចា​ដំបូង​ក្នុង​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន មុន​នឹង​មាន​ការ​ចរចា​បន្ត​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​កូរ៉េខាងត្បូង។ អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​មាន​ជំនួប​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នេះ។

កូរ៉េខាងជើង និង​កូរ៉េខាងត្បូង​ចង់​ភ្ជាប់​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច​រវាង​គ្នា​ឡើង​វិញ

ជំនួប​ថ្នាក់​គណៈប្រតិភូ​តូចតាច​ថ្ងៃ​នេះ មិន​មែន​មាន​គោលដៅ​ជជែក​ស៊ីជម្រៅ ឬ​មួយ​ក៏​ស្វែង​រក​ដោះស្រាយ​ឲ្យ​បញ្ហា​ប្រឈម​រវាង​គ្នា​ទេ។ គោលដៅ​សំខាន់ គឺ​ជជែក​គ្នា​ដើម្បី​ត្រៀមរៀបចំ​ជំនួប​ថ្នាក់កំពូល​រវាង​បងប្អូនបង្កើត​គូសត្រូវ​ទំាង​ពីរ​នៅ​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ។ អ្នកនំាពាក្យ​ក្រសួង​បង្រួបបង្រួម​របស់​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ដឹង​ថា ជំនួបថ្នាក់កំពូល​នៅ​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ គឺ​ជា​ជំនួបថ្នាក់​រដ្ឋមន្រ្តី។ តែ​គេ​នៅ​ទាន់​ដឹង​អំពី​ទីកន្លែង និង​ពេល​វេលា​ដែល​ត្រូវ​ជួប​នៅ​ឡើយ​ទេ។ ក្រៅ​ពី​ការ​ជជែក​ស្តីពី​ការ​ត្រៀមរៀបចំ​ជំនួប​ថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តី​នៅ​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ ភាគី​ទំាង​ពីរ​ក៏​បាន​ពិភាក្សា​គ្នា​អំពី​គម្រោង​ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​បាន​ព្យួរចោល​មួយ​រយៈ​នា​ពេល​កន្លង​មក ក្នុង​នោះ ក៏​មាន​ជាប់​ទាក់ទង​នឹង​ការ​បើក​តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស Kaesong ឲ្យ​ដំណើរការ​ឡើង​វិញ​ដែរ។

តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស Kaesong ដែល​ត្រូវ​បាន​របបក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​សម្រេច​បិទទ្វារ​ជា​បណ្តោះអាសន្ន​កាល​ពី​ខែ​មេសា​កន្លង​ទៅ បន្ទាប់​ពី​មាន​ភាព​តានតឹង​ដល់​កំពូល​រវាង​កូរ៉េ​ទំាងពីរ។ សូម​រម្លឹកជូន​ថា តំបន់​សេដ្ឋកិច្ចពិសេស Kaesong ដែល​បាន​បើក​ទ្វារ​ក្នុង​ដំណាច់​ឆ្នំា ២០០៤ គឺ​ជា​កិច្ចសហប្រតិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​រួម​គ្នា​រវាង​កូរ៉េខាងជើង និង​កូរ៉េខាងត្បូង។ នៅ​ទីនោះ មាន​កម្មករ​កូរ៉េខាងជើង​ចំនួន ៥០ ០០០នាក់​ធ្វើ​ការ​ឲ្យ​រោងចក្រ សហគ្រាស​របស់​កូរ៉េខាងត្បូង​ចំនួន ១២៣។

នុយក្លេអ៊ែរ គឺ​ជា​អាយុជីវិត​ស្លាប់ រស់​របស់​កូរ៉េខាងជើង

គេ​អាច​និយាយ​បាន​ថា បញ្ហា​នៅ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េ​មាន​ពីរ គឺ​បញ្ហា​នុយក្លេអ៊ែរ​កូរ៉រខាងជើង និង​បញ្ហា​រវាង​កូរ៉េខាងជើង និង​កូរ៉េខាងត្បូង។ សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​កូរ៉េខាងជើង គឺ​ជា​សំណុំរឿង​មួយ​សំាញំា និង​ស្មុគស្មាញ។ កន្លង​មក កិច្ច​ចរចា ៦​ភាគី ដែល​រួម​មាន អាមេរិក ចិន រុស្ស៊ី ជប៉ុន និង​កូរ៉េ​ទំាង​ពីរ ជើង-​ត្បូង មាន​ច្រើន​រាប់​មិន​អស់ តែ​លើក​ណា​ក៏​ដូច​ជា​លើក​ណា​ដែល វា​មិន​ខុស​អ្វី ពី​ការ​ចចារ​រវាង​មនុស្ស គ និង​មនុស្ស​ថ្លង់​ទេ។ កិច្ចចរចា​ដែល​បាន​ចាប់​ផ្តើម​ដំបូង​ក្នុង​ឆ្នំា ២០០៣ តែ​ត្រូវ​បាន​ជាប់​គំាង​តំាង​ពី​ឆ្នំា ២០០៩ ដោយ​កូរ៉េខាងជើង​បាន​សម្រេច​ដើរ​ចេញ​ពី​តុចរចា។

ការ​ដែល​របប​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ចេះ​តែ​បន្ត​យក​សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់ខ្លួន​ទៅ​បន្ត​ផ្គើម​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​នា​ពេល​នេះ មក​កូរ៉េខាងជើង​អាង​ប្រទេស​ចិន និង​រុស្ស៊ី។ សម្ព័ន្ធមិត្ត​ចិន និង​រុស្ស៊ី​ដែល​ក្នុង​នាម​ជា​សមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​នៅ​តែ​បន្ត​គំាទ្រ និង​មិន​ចង់​ឃើញ​កូរ៉េខាងជើង​ទទួល​ទ័ណ្ឌកម្ម​ខ្លំាង​ទេ។

យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ផ្លូវ​ហាក់​ដូច​មាន​តែ​មួយ​គត់​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នុយក្លេអ៊ែរ​កូរ៉េខាងជើង នោះ​គឺ​បន្ត​ការ​ចរចា ៦ភាគី។ តែ​ដើម្បី​ឈាន​ដល់​ចំណុច​នេះ​បាន ការ​បង្កើន​ទំនាក់ទំនង​ឲ្យ​ល្អ​ប្រសើរ​រវាង​បងប្អូនបង្កើត​គូសត្រូវ​ទំាងពីរ ជា​រឿង​មួយ​មិន​អាច​ខ្វះ​បាន។ តែ​សំណួរ​ដែល​បន្ត​ចោទ​នៅ​ត្រង់​ថា តើ​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូចម្តេច​ដើម្បី​អាច​អូស​កូរ៉េខាងជើង​ឲ្យ​ទៅ​កាន់​តុចរចា​ជា​ថ្មី​ឡើង​វិញ និង​ថា តើ​កូរ៉េខាងជើង​ពិត​ជា​មាន​ឆន្ទៈ​ចង់​បោះបង់​ចោល​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​ខ្លួន ឬ​អត់ ? ព្រោះ​គេ​មិន​ត្រូវ​ភេ្លច​ទេ​ថា សម្រាប់​របប​ដឹកនាំ​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ គឺ​ជា​អាយុ​ជីវិត​របស់​ពួក​គេ៕

ព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មានព្រឹត្តិបត្រ​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​នឹង​អាច​ឲ្យ​លោក​អ្នក​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​សំខាន់ៗ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុង​អ៊ីមែល​របស់​លោក​អ្នក​ផ្ទាល់៖

តាមដានព័ត៌មានកម្ពុជានិងអន្តរជាតិដោយទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ RFI