Baɲumakɛtɔn "Christian Aid" ko waati yɛlɛma kɔlɔlɔw bɛna caman ɲinan seetanjamanaw na

Waati yɛlɛma kɔlɔlɔ ye ji sigi nin sigida in na. (Jaa jirata)
Waati yɛlɛma kɔlɔlɔ ye ji sigi nin sigida in na. (Jaa jirata) © AFP/File

Tɔn in ye laseli in kɛ bi, ko waati yɛlɛma kɔlɔlɔw bɛna boɲɛ seetanjamanaw de kan ka tɛmɛ. Wa k'o jamanaw kɔnɔ nafolo n'o ye PIB ye faransikan na, k'o fana bɛna jigi fɔ 20 kɛmɛ sara la. 

Ganseli

Sɛgɛsɛgɛli ninnu  tun ɲɛsinnen don jamana 65 de ma. Farafinna jamana 8 bɛ olu cɛma i n’a fɔ Mali, Burkina, Guinée, Tchad, Niger, Mauritanie, Djibouti ani Soudan. Baɲumakɛtɔn Christian Aid ka nin sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko ni fɔyi ma kɛ wasa ka waati yɛlɛma kɔlɔlɔw kunbɛn, ko yani san 2050 cɛ, nin jamana kofɔlen ninnu kɔnɔ nafolo hakɛ bɛna jigi fo 19,6%. Nka bɛnkan min tun sɔrɔ la Paris lajɛ sen fɛ waati yɛlɛma kan, ko ka funteni hakɛ dan kelen ni tilan na, n’o sera ka kɛ, jamana ninnu kɔnɔ nafolo bɛna foɔ 87% la.  

Nin waati yɛlɛma kɔlɔ ka bon jamana minnu kan, olu 8 bɛ Farafinna, 2 bɛ Ameriki woroduguyanfan fɛ. O jamana 10 ninnu la, 6 ka "PIB" bɛ jigin 19 in jukɔrɔ kɛmɛ sara la ni foyi ma kɛ.  

Sɔrɔko dɔnbaga Modibo Mao Macalou ka fɔ la, waati yɛlɛma ni sɔrɔko bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ sɛnɛ de sira fɛ fɔlɔ. Bawo ko ni funteni barika boɲara, o bɛna ni jiw hakɛ dɔgɔyali ye.O fana bɛna ni sɛnɛ gɛlɛyali ye.

Kungow bɛ ja, baganw tɛna balo sɔrɔ. Olu bɛɛ kɔlɔlɔ bɛ kɛ togodala mɔgɔw ka baaraw dɔgɔyali ye. O fana bɛna ni dugubaw fali ye. Bawo togodala mɔgɔ minnu tɛ baara la, olu bɛna u kunda dugubaw kan. 

Modibo Mao Macalou ka fɔ la halisa, k’o dugubaw fana mana fa, baaratanw bɛ caya, sunɲɛliw bɛ caya, kɔkɔji tabagaw bɛ caya ka taa tunka fɛ. O bɛɛ de la, COP26 lajɛrɛ sen fɛ, a fɔra ko seetigijamanaw ka nafolo dɛmɛ don fantanjamanaw ma, wasa ka nin ko ninnu bɛɛ kunbɛn.