Vào nội dung chính
HOA KỲ - CHÂU Á - VIRUS CORONA

Gs Mỹ: Nên học cách chống dịch của châu Á, trong đó có Việt Nam

Việt Nam nới lỏng các biện pháp giới hạn sinh hoạt chống dịch. Ảnh trên đường phố Hà Nội ngày 23/04/2020.
Việt Nam nới lỏng các biện pháp giới hạn sinh hoạt chống dịch. Ảnh trên đường phố Hà Nội ngày 23/04/2020. REUTERS - Nguyen Huy Kham
Mai Vân
7 phút

Trong mục Ý Kiến trang mạng đài truyền hình Mỹ CNN ngày 02/05/2020, giáo sư kinh tế nổi tiếng Jeffrey Sachs, giám đốc Trung Tâm Phát Triển Bền Vững trường Đại Học Columbia (Hoa Kỳ), đã không ngần ngại kêu gọi chính quyền Donald Trump “học tập thành quả” của các nước khác để chống dịch hữu hiệu hơn tại Mỹ.

Quảng cáo

Bài viết mang tựa đề: “Các nước châu Á biết gì về cách dập dịch Covid - What Asian nations know about squashing Covid” đã nhắc ngay lập tức đến Việt Nam khi nhấn mạnh rằng số nạn nhân chết vì Covid-19 tại Mỹ hiện đã vượt qua tổng số binh lính Mỹ thiệt mạng trong chiến tranh Việt Nam.

Nên nhìn sang các nước châu Á đã chống dịch thành công

Điều đáng ngại, theo giáo sư Sachs, là trong lúc virus corona tiếp tục tàn phá tại Mỹ, với số ca nhiễm vượt mức một triệu, và số ca tử vong tăng lên hàng ngày, một vài bang đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa với hy vọng cứu vãn nền kinh tế.

Với biết bao sinh mang bị đe dọa như thế, giáo sư Sachs cho rằng đã đến lúc Mỹ phải ghé mắt nhìn sang những quốc gia ở vùng Châu Á-Thái Bình Dương đã thành công trong việc kiểm soát đại dịch, để hình dung ra cách cứu vãn người Mỹ và nền kinh tế Mỹ.

Nhiều nơi ở Châu Á-Thái Bình Dương, bao gồm Úc, Trung Quốc, New Zealand, Hàn Quốc, Đài Loan, Việt Nam, đã thông báo giảm được tỷ lệ truyền nhiễm, tức là số lượng bình quân người bị lây từ một người nhiễm virus, xuống dưới 1, mà không cần áp dụng biện pháp phong tỏa đại trà liên tục.

Hiện nay, những nơi này đang nhanh chóng và thành công trong việc dẹp bỏ các ổ dịch bệnh bằng cách cô lập những người bị lây nhiễm và những ai có tiếp xúc với họ rất có thể là cũng bị lây nhiễm.

Thế giới như bị chia đôi

Đối với giáo sư Sachs, tình hình thế giới hiện nay tựa như bị phân chia thành hai thế giới khác biệt.

Tính đến ngày 02/05, Hoa Kỳ có hơn 66.000 ca tử vong, nói cách khác thì cứ mỗi 100.000 người thì có 20 người chết. Theo tỷ lệ tử vong tính trên mỗi 100.000 dân, thì số liệu tử vong tại các nước Tây Âu cũng rất cao: Bỉ là 67, Tây Ban Nha (53), Ý (47), Pháp (37), Thụy Điển (26), Đức (8)…

Trong khi đó tỷ lệ ở châu Á và châu Đại Dương rất thấp: Úc (0,4), Trung Quốc (0,3), New Zealand (0,4), Hàn Quốc (0,5) và Đài Loan (0,03).

Mỹ làm ngơ trước kinh nghiệm của châu Á?

Cho dù cách biệt cực lớn, nhưng dường như Hoa Kỳ vẫn nhắm mắt làm ngơ trước các sách lược mà các nước khác sử dụng để kiểm soát con virus.

Câu hỏi mà giáo sư Sachs đặt ra là làm thế nào mà một phần của thế giới đã chống dịch tốt, trong lúc phần kia lại không chịu học bài học thành công?

Một ví dụ về thái độ mù quáng đó:  Hôm 28/04/2020, nhật báo Mỹ The Wall Street Journal đã nêu bật kết quả tốt của Đức so với Mỹ, Pháp, Ý và Tây Ban Nha, nhưng không hề nêu lên thực tế là tỷ lệ tử vong trên 1 triệu dân của Đức cao gấp 100 lần so với Đài Loan hay Hồng Kông và gấp 10 lần so với Úc, New Zealand, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Theo giáo sư Sachs, nhiều quốc gia đã áp dụng trên cả nước những tiêu chí y tế cộng đồng, sử dụng công nghệ điện thoại di động, chính quyền làm đúng chức năng của mình, dùng đại trà khẩu trang và dung dịch rửa tay diệt khuẩn, tích cực cô lập người bị nhiễm virus hay có dấu hiệu bị nhiễm.

Xét nghiệm không phải là cứu cánh: kinh nghiệm Việt Nam

Tại các nước này, xét nghiệm cũng có một vai trò quan trọng nhưng không phải là mục tiêu cuối cùng, như nhiều người ở Mỹ từng cho la phải làm như vậy.

Tại Việt Nam chẳng hạn, chính quyền đã áp dụng biện pháp việc truy tìm gắt gao các trường hợp tiếp xúc trực tiếp và gián tiếp với một người bị nhiễm virus, kèm theo là một chế độ cách ly nghiêm ngặt. Khi một người bị xác nhận nhiễm virus, thì những người có tiếp xúc gần đều phải bị cách ly dù không có triệu chứng gì.

Kết quả là Việt Nam chỉ phải xét nghiệm một phần rất nhỏ dân chúng vì đã ngăn chặn tốt sự lây lan của dịch bệnh. Đến giờ thì Việt Nam, với 95 triệu dân, chưa có thông báo ca tử vong nào.

Còn tại New Zealand, chính quyền bắt đầu giảm nhẹ phong tỏa, các viên chức nói rằng họ đang trong tư thế sẵn sàng cho xét nghiệm và theo dõi tất cả những ổ dịch mới.

Trong vùng Châu Á-Thái Bình Dương, đã có rất nhiều câu chuyện thành công như kể trên.

Ví dụ thành công tại Hàn Quốc

Hàn Quốc đã ngăn chặn đà lây lan của dịch bệnh bằng cách xét nghiệm tích cực, dò tìm ca nhiễm, sử dụng đến các biện pháp y tế công cộng căn bản như đo thân nhiệt, và cũng sử dụng công nghệ kỹ thuật số để đánh bật Covid-19, theo một báo cáo mới của cơ quan Liên Hiệp Quốc UNDP.

Hàn Quốc đã sử dụng một hệ thống tin nhắn văn bản để thông tin cho người dân, và những ứng dụng khác nhau cho phép theo dõi các ca mới nhiễm Covid-19, hẹn gặp bác sĩ hay phát hiện những điểm nóng của dịch bệnh để tránh xa.

Chính phủ cũng sử dụng các biện pháp ứng dụng để giám sát người bị cách ly qua việc tự báo cáo triệu chứng và xác định nơi đang hiện diện. Các ứng dụng này có thể làm dấy lên những phản đối về việc xâm phạm đời tư, như ở Mỹ, nhưng kết quả sau cùng là Hàn Quốc đã khởi động được trở lại hoạt động kinh tế, dù thận trọng, đồng thời dẹp được ca nhiễm mới.

Mỹ đang lạc đường?

Chính quyền Mỹ như đã hoàn toàn không rút ra được bài học từ những trường hợp thành công này.

Tổng thống Donald Trump không có khả năng, trong lúc những người mà ông chỉ định nắm Bộ Y Tế HHS, Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh CDC và Cơ Quan An Ninh Giao Thông TSA, đều đã thất bại trong vai trò lãnh đạo của mình.

Đối với giáo sư Sachs, chiêu bài Nước Mỹ Trên Hết - America First - đã đẩy nước Mỹ lên đầu danh sách các nước có nhiều ca tử vong vì Covid-19 nhất trên thế giới, để mất đi hàng chục ngàn sinh mạng. Tuy nhiên, vẫn còn chưa muộn để quan sát và học tập thành công của những nước khác.

Giáo sư Sachs kết luận: Nếu chính quyền Liên Bang không làm, thì thống đốc các bang và thị trưởng phải tiến lên để làm công việc này.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.