MIẾN ĐIỆN - KINH TẾ

Miến Điện tư hữu hóa nhiều doanh nghiệp Nhà nước

Một khu chợ tại Miến Điện
Một khu chợ tại Miến Điện Ảnh : AFP

Tập đoàn quân sự Rangoon bắt đầu tiến hành chương trình tư hữu hóa hàng loạt công ty công cộng. Báo chí nhà nước rao bán 4 hải cảng và kêu gọi những người có tiền mua các trạm xăng trên toàn quốc. Rạp chiếu bóng, kho chứa hàng do chính phủ quản lý, cũng nằm trong kế hoạch này làm công luận đặt ra nhiều nghi vấn.

Quảng cáo

Trong bối cảnh chuẩn bị bầu cử lần đầu tiên từ 20 năm qua vào cuối năm nay, Ủy ban Tư hữu hóa Nhà nước thông báo hàng loạt xí nghiệp và cơ sở kinh doanh của nhà nước được tư hữu hóa.

Tập đoàn quân sự bị quốc tế cấm vận từ hơn một thập niên, nay tìm cách bán cho tư nhân 250 trạm xăng trên toàn quốc, trong đó có 53 cây xăng tại thủ đô kinh tế Rangoon, một số cảng, rạp chiếu bóng, kho hàng…

Theo AFP, sự kiện này đang gây nhiều lo ngại tại một quốc gia được xem là nghèo nhất nhì trên thế giới, nhưng lại có nhiều tài nguyên thiên nhiên.

Các tổ chức đối lập lưu vong lên án tập đoàn tướng lãnh Miến Điện bán các công ty nhà nước cho thành phần tài phiệt trung thành.

Đây là một hồ sơ rất nhạy cảm vì những quyết định kinh tế trong quá khứ đã làm cho dân chúng nổi loạn.
Năm 2007, quyết định tăng giá xăng bất ngờ đã đưa đến cuộc nổi dậy của giới tu sĩ Phật giáo ủng hộ dân nghèo còn được gọi là « cách mạng áo cà sa ». Phong trào này bị đàn áp trong biển máu, nhưng được xem là mối đe dọa nguy hiểm nhất cho chế độ quân phiệt.
Hai mươi năm trước, 1988, vụ đổi tiền chống tình trạng chợ đen đã gây ra phong trào đòi dân chủ.

Câu hỏi đặt ra là vì sao chính quyền quân sự cần tư hữu hóa lãnh vực quốc doanh ? Để thích nghi với « kinh tế thị trường » như báo chí chính thức giải thích hay còn những lý do sâu xa khác ?

Theo thẩm định của giáo sư Sean Turnell, chuyên gia Úc về kinh tế Miến Điện tại đại học Sydney, thì tập đoàn quân sự cần tiền để mua phiếu bầu và hậu thuẫn chính trị. Thứ hai là chính phủ thiếu tiền mặt. Tài nguyên thiên nhiên gồm khí đốt, đá quý, gỗ quý bán cho các nước láng giềng như Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ không mang lại ngoại tệ cho ngân sách vì tất cả nằm trong tay tướng Than Shwe và Maung Aye.

Giới phân tích lưu ý đến những « sinh hoạt sôi nổi » trong giới thận cận tướng Than Shwe, lãnh đạo số một của Miến Điện, 76 tuổi. Lên cầm quyền bằng vũ lực và sau khi đã loại trừ một số đối thủ chính trị, ông Than Shwe ý thức được rằng cần phải bảo đảm tài sản để « hạ cánh an toàn » sau bầu cử.

Giới phân tích Tây phương và Miến Điện tỏ ra khá lạc quan. Tuy tài sản quốc gia bị bán tháo, nhưng đây cũng là dấu hiệu biểu lộ sự lo ngại của quan chức chế độ. Các biện pháp đề phòng bất trắc cho thấy tình thế đã biến đổi.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí