ĐIỂM BÁO

Tai nạn hầm than : Thảm họa của Trung Quốc

Thân nhân các thợ mỏ bị nạn ở Sơn Tây khắc khoải chờ đợi tin tức người thân.
Thân nhân các thợ mỏ bị nạn ở Sơn Tây khắc khoải chờ đợi tin tức người thân. Ảnh: Reuters

Để tăng tối đa lợi nhuận, mỏ than quốc doanh thường sử dụng lao động công nhật, phần đông không có kinh nghiệm. Ê-kíp cứu nạn nghiệp dư, đến nơi rất trễ...Hầu như không ai biết rõ số công nhân đang làm việc trong mỏ.

Quảng cáo

''Mỏ than : Thảm họa của Trung Quốc'' - đây là tựa đề bài phóng sự của nhật báo Pháp Libération, theo dõi vụ mỏ than bị ngập ở Sơn Tây. Tờ báo vừa phẫn nộ vừa thương xót cho nạn nhân, và nhấn mạnh ngay bên dưới dòng tựa là có ít nhất 153 người chắc chắn là đứng trước cái chết. Và nguyên nhân là sự chểnh mảng của chính quyền và lòng tham, chạy theo lợi nhuận.

Tác giả bài phóng sự, Philippe Grangereau, mô tả cảnh gia đình thợ mỏ than Sơn Tây, đến tận nơi mong đợi tin người thân, trong lúc mà người chồng, người anh, người cha đang chết dưới chân họ. Một phụ nữ nước mắt ràn rụa kể lại là bà không dám nói về vụ tai nạn với ba đứa con.

Đây là một mỏ than quốc doanh. Người phụ nữ kể lại là bà đã tìm cách gặp lãnh đạo mỏ than để họ cứu vớt những người bị kẹt trong mỏ, nhưng vô vọng. Bà bị họ thẳng thừng đuổi đi. Theo bà thì họ đã bỏ túi tiền dành để bảo đảm an toàn cho mỏ than.

Một thợ mỏ thoát nạn giải thích : có những đường hầm mới đào là đã thấy nước phun lên. Họ đã thông báo sự kiện cho đốc công, nhưng lãnh đạo vẫn lờ đi. Bây giờ có lẽ những người này khó phớt lờ tai nạn.

Tác giả bài báo cũng mô tả cảnh những chiếc xe đen dài của các viên chức chính quyền, và những chiếc xe 4x4 sang trọng đậu trước mỏ than.

Theo lời các viên chức này, số lượng người bị kẹt dưới mỏ than là 153 người. Nhưng theo lời một thợ mỏ, thì có thể có đến 200 người.

Bài báo cũng thắc mắc trên số nạn nhân mà lúc đầu, lãnh đạo mỏ than cho là 123 người còn ở trong mỏ. Cho đến khi quan chức Bắc Kinh xuống đây thì mới nêu lên con số 153 người. Hầu như không ai biết rõ là bao nhiêu người làm việc trong mỏ than. Tác giả bài báo cũng được giải thích, đấy là cách làm việc thông thường ở đây.

Theo bài báo, để tăng phần lời đến mức tối đa, mỏ than quốc doanh này sử dụng người làm công nhật, hay trả lương theo công việc giao phó. Vấn đề là phần đông, hơn ba phần tư lại không có kinh nghiệm. Những người bị kẹt dưới mỏ là những người làm công nhật.

Bài báo còn chỉ trích vấn đề cứu nạn. Tác giả bài báo rất tức tối : êkíp phái đến là một đám nghiệp dư ! Phải mất gần một ngày trời : 21 tiếng đồng hồ sau tai nạn để 3 đội cứu thương, đi lộn xộn sau hai lá cờ đỏ, đến nơi. Họ kéo lê trong đất bùn những mảnh máy móc, dây điện. Họ là những người thiện nguyện, thiết bị của họ rất thô sơ : người thì không có giày bốt, người thì không có cả đèn trên mũ.

Bài báo nhắc lại hôm qua, chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã ra lệnh tiếp tục việc tìm kiếm người bị kẹt trong một tuần lễ. Nhưng, một người thợ cho biết là nước đã ngập hết giếng, khó mà cứu sống nạn nhân, và sau một thời gian dài như vậy.

Nhưng tình hình còn đau thương hơn nữa theo bài báo. Không hy vọng cứu sống người thì cũng phải làm mọi cách tìm được thi hài nạn nhân. Đây là điều rất quan trọng đối với gia đình nạn nhân : không có thi hài thì mỏ sẽ không đền bù thiệt hại.

Trung Quốc chuẩn bị nâng giá đồng nhân dân tệ

Cũng nhìn về Trung Quốc hôm nay, nhưng trên bình diện tài chính, Le Figaro nhận thấy là tuy không muốn cho thấy là họ nhượng bộ trước sức ép quốc tế, làm mưa làm gió để thử sức Phương Tây, nhưng Bắc Kinh đang chuẩn bị nâng giá đồng tiền của họ.

Le Figaro giải thích đánh giá của mình qua sự kiện Ngân hàng Trung Ương Trung Quốc vừa có ba viên chức mới. Vừa được đề cử xong, hai người đã cổ vũ cho việc nâng giá đồng yuan, dù cho trên mặt chính thức thì Bắc Kinh khẳng định không thay đổi gì cả.

Le Figaro cũng trích dẫn một số chuyên gia, đánh giá rằng trên cả hai phương diện đối ngoại và đối nội, Bắc Kinh đang chuẩn bị việc nâng giá nói trên. Trên mặt đối ngoại, Bắc Kinh không muốn đối đầu gay gắt với Washington trong lúc mà cuối tháng 5 này, lại diễn ra cuộc đối thoại kinh tế và chiến lược Mỹ - Trung. Một giải thích nữa là sở dĩ Trung Quốc nâng giá đồng tiền của mình, đó là vì muốn chuyển hướng tập trung vào thị trường nội địa, không chỉ dựa vào xuất khẩu.

Theo bài báo, Bắc Kinh có lẽ sẽ thông báo việc cán cân thương mại tháng 3 của họ thâm hụt gần 5,9 tỉ đô la. Theo Le Figaro, chắc chắn là số liệu này không đúng với thực tế, nhưng nó cho chính quyền Bắc Kinh lý do để làm cho người dân chấp nhận việc nâng giá đồng tiền của họ.

Các tập đoàn Mỹ hoạt động ở Trung Quốc muốn dời cơ sở sản xuất

Cũng trên bình diện kinh tế, Le Figaro nhận thấy là các tập đoàn Mỹ hoạt động ở Trung Quốc đang muốn dời cơ sở sản xuất.

Le Figaro ghi nhận trước tiên là thiên đường đối với những tập đoàn sản xuất Mỹ, dần dần không còn là vùng Thượng Hải, Quảng Đông mà nhiều công ty đang hướng về các vùng phía bên trong.

Nếu năm 2008, chỉ có 17% công ty Mỹ ở Trung Quốc muốn dời cở sở như nói trên, thì hiện nay, tỉ lệ này lên đến 28%. Mặt khác, theo Le Figaro, 8% muốn dời hẳn sang một nước lân cận : Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ.

Malaysia muôn nhân đôi kích thước kinh tế của mình

Nhật báo Les Echos nhìn sang Malaysia, ghi nhận cao vọng của Malaysia trên trang quốc tế. Bài báo giải thích hàng tựa bằng phát biểu của thủ tướng Malaysia hôm qua, khi giới thiệu mô hình kinh tế mới, là muốn thấy Malaysia thực hiện một bước nhảy vọt : tức là ông muốn thu nhập trung bình trên đầu người phải tăng từ 7.000 đô la hiện nay lên 15.000 trong 10 năm tới đây.

Theo bài báo, chương trình phát triển kinh tế Malaysia này, bao gồm một loạt cải tổ từ những đề án tư hưũ hoá, cho đến việc bớt lệ thuộc vào lao động người ngoại quốc, và xoá bỏ tình trạng nghèo khổ không phân biệt chủng tộc.

Chương trình tuy nhiên bị chỉ trích không có biện pháp cụ thể rõ ràng, và lại đưa ra trong lúc Malaysia gặp nhiều vấn đề trên mặt chính trị và kinh tế, đầu tư nước ngoài đã giảm một nửa trong năm ngoái. Một điểm khác còn tác động đến mặt xã hội. Đó là chủ trương xóa nạn nghèo khó, không phân biệt chủng tộc.

Theo bài báo thủ tướng Malaysia đang đụng đến một vấn đề rất nhạy cảm ở Malaysia, vốn có một chương trình nâng đỡ những người tại chỗ nói tiếng Mã Lai, phân biệt đối xử đối với người Hoa và Ấn Độ. Chính sách này đưa ra trong thập niên 70, và nay đang bị chỉ trích là tác hại đến sức cạnh tranh của Malaysia. Thế nhưng đây không phải là điều dễ bỏ.

Tái thiết Haiti với cuộc họp ở New York

Về thời sự thế giới, công cuộc tái thiết Haiti với cuộc họp ở New York, là một trong những hồ sơ lớn được chú ý. Tờ La Croix dành hàng tít lớn trang nhất, đưa ra một nhận xét không mấy lạc quan : tái thiết Haiti, phải xây dựng lại tất cả, bên trên bức ảnh cho thấy các đống gạch vụn, nhà sập còn ngổn ngang ở thủ đô Port-au Prince, hai tháng sau động đất.

Theo giới chuyên gia thì vẫn chưa bước vào công cuộc xây dựng lại mà vẫn chỉ ở giai đoạn chuẩn bị các đề án, vì phải đợi việc nghiên cứu địa chất được hoàn tất. Đồng thời thì guồng máy hành chánh Haiti chưa hoạt động bình thường làm chậm trễ mọi việc .

Không chỉ riêng La Croix , tờ Le Monde ở trang trong đã chạy một hàng tít lớn ''Có thể nào tái thiết Haiti hay không ?'' Tờ báo tự hỏi xây lại thủ đô như thế nào và nhất là làm sao để tiền trợ giúp không bị biển thủ.

Thủ tướng Nga Putin quyết tâm chống khủng bố

Bên cạnh hồ sơ Haiti, vụ khủng bố tàu điện ngầm tại Maxcơva, đươc tiếp tục theo dõi. Nếu phần lớn các báo trích thành tựa lời thủ tướng Putin sẵn sàng ''cho vét hết các đường cống để tìm kẻ khủng bố'', thì Le Monde nhận thấy trong một hàng tựa trang nhất : "Vụ khủng bố ở Maxcơva nêu bật thất bại của điện Kremly."

Vì sau hai cuộc chiến trong vùng Kafkaz (1994 - 1996 ; 2000 - 2004) với hơn 150.000 người thiệt mạng, Tchetchenia và những nước Cộng hoà Hồi giáo lân cận vẫn là một vùng hỗn loạn. Điều này chứng minh là chiến lược của ông Putin đã thất bại.

Theo Le Monde trích dẫn báo giới Nga, điện Kremly đã không rút tỉa đươc bài học nào từ những vụ khủng bố trước đây. Chính quyền không thực hiện những điều cần thiết giúp ngăn ngừa khủng bố như việc cài người, hay có chính sách hữu hiệu giúp đỡ thanh niên, cải thiện đời sống người dân tại vùng bắc Kafkaz.

Điều mà những người hoạt động bảo vệ nhân quyền đang lo ngại, và giới lãnh đạo Nga sẽ thực hiện là; nhân vụ khủng bố này họ sẽ có chính sách cứng rắn hơn nữa, nhất là trong vấn đề đi lại di chuyển ở các vùng, gây khó khăn thêm cho người dân.
 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí