CHÂU Á

Kinh tế châu Á: Đầu tàu thế giới

Một trung tâm mua sắm ở Bắc Kinh, ảnh chụp ngày 17/3/10. Những nhãn hiệu hàng cao cấp không còn xa lạ với người tiêu dùng châu Á.
Một trung tâm mua sắm ở Bắc Kinh, ảnh chụp ngày 17/3/10. Những nhãn hiệu hàng cao cấp không còn xa lạ với người tiêu dùng châu Á. Ảnh: Reuters

Châu Á vẫn năng động dẫn đầu, kéo tăng trưởng kinh tế thế giới đi lên.

Quảng cáo

Sức trỗi dậy về mặt kinh tế của Châu Á, được báo giới Pháp một lần nữa nêu bật vào hôm nay. Le Figaro, trong hàng tít đập vào mắt ở trang nhất, nói đến đà vươn mạnh của kinh tế Trung Quốc. Tờ báo liệt kê các chỉ số tăng trưởng trong quý đầu năm 2010, dự kiến là 12%. Một kỷ lục thế giới! Cơ sở cho sự tăng trưởng ngoạn mục này, theo Le Figaro, vừa là xuất khẩu cao, vừa là sức tiêu thụ mạnh trong nước.

Tờ Les Echos thì nhìn chung toàn Châu Á, ghi nhận trong hàng tựa dài của một bài báo ở trang quốc tế : "Châu Á vẫn dẫn đầu cuộc chạy đua và kéo tăng trưởng thế giới đi lên".

Les Echos phân tích tình hình qua các chỉ số tốt đẹp ở Châu Á, xác định rằng xu hướng kinh tế thế giới sẽ vực dậy theo tốc độ mạnh mẽ đối với các quốc gia đang vươn lên; nhưng yếu ớt đối với các nền kinh tế phát triển. Xu hướng này càng rõ nét trong nhũng năm tới đây.

Bài báo chứng minh nhận định trong các dự báo trước đây của Quỹ Tiền tệ Quốc tế cho năm 2010 : 2,7% đối với Hoa Kỳ, 1% đối với Châu Âu, 10% đối với Trung Quốc , 7,7% đối với Ấn Độ. Các dự báo trên, theo Les Echos, ngày càng được xác định rõ nét hơn nữa, với những chỉ số kinh tế đạt kỷ lục ở Châu Á.

Tờ báo nêu chỉ số về hoạt động sản xuất gọi là PMI, được ngân hàng HSBC và Markit công bố hôm qua, càng cho thấy rõ tình hình khả quan tại Ấn Độ, tại Hàn Quốc mà xuất khẩu đã tăng 35% trong tháng 3. Trong khi đó, đơn đặt hàng xuất khẩu nơi các tập đoàn Nhật Bản cũng chưa bao giờ đầy ắp như hiện nay, kể từ sáu năm qua, khiến tinh thần giới doanh nhân Nhật Bản phấn chấn lên hẳn.

Les Echos còn nhìn thấy hệ quả của sự hồ hởi này trên thị trường chứng khoán Châu Á, như thị trường Jakarta, đạt mức cao kỷ lục từ năm 2008.

Tuy nhiên một số nhà phân tích đánh giá thận trọng là, các chỉ số đáng phấn khởi hiện nay bắt nguồn một hiện trạng u ám, cho thấy một năm 2009 tồi tệ, và có thể giảm đi trong quý 3 năm 2010. Nhưng họ vẫn khẳng định Châu Á là vùng năng động nhất, do dân số gia tăng, sự chuyên nghiệp hoá thích hợp và giá nhân công thấp, như giải thích của ông Edgardo Torija-Zane, chuyên gia về Châu Á, ngân hàng Natixis.

Châu Á, theo chuyên gia này, sẽ kéo tăng trưởng kinh tế thế giới đi lên. So sánh trên mức tiêu thụ người dân, ông nhìn thấy năm 2008, người dân Trung Quốc tiêu thụ không kém người dân nước Pháp. Trong tương lai, Châu Á sẽ ngày càng có trọng lượng hơn trong kinh tế thế giới, như đã thấy rõ qua sự chuyển mình của họ trong 30 năm gần đây.

Còn nhìn lại Châu Âu, đánh giá của Les Echos bi quan hơn nhiều. Số liệu thống kê và phân tích của giới kinh tế đều cho thấy kinh tế Châu Âu yếu kém : nợ quá nhiều, thất nghiệp cao, Châu Âu tỏ ra chật vật trong việc tìm những động cơ tăng trưởng mới.

So sánh với Châu Á, Les Echos nêu lên thực trạng Châu Âu, mà theo tờ báo, đang cố gắng bước ra khỏi khủng hoảng một cách khó khăn. Theo số liệu được công bố hôm thứ tư 31/3, thất nghiệp trong khu vực đồng euro đã vượt ngưỡng 10%. Hôm qua, chỉ số về mức tiêu thụ nội địa ở Đức đã giảm sút : hàng bán lẻ trong tháng hai đã giảm nhiều hơn là dự kiến so với tháng giêng, và đã sụt giảm như thế trong 10 tháng liên tiếp.

Hiện nay, theo bài báo, các nước Châu Âu đươc chia thành 3 nhóm. Các nước phía Nam Châu Âu, Tây ban Nha, Bồ Đào Nha thì nợ nhà nước cũng như tư nhân quá cao, giống như trường hợp Hy Lạp đang vỡ nợ. Nhóm thứ hai, như Pháp, Ý, dựa vào tiêu thụ nội địa, hiện giờ vẫn còn khả dĩ nhưng sẽ khác đi trong tương lai, với thị trường lao động xấu đi. Nhóm thứ 3, các nước như Hà Lan, Đức, thì dựa vào xuất khẩu. 64% hàng xuất khẩu của Đức là sang Châu Âu, do đó các nước này sẽ phải đối phó với mức cầu èo uột của các nước đối tác láng giềng.

Bắc Kinh vẫn nâng đỡ Iran, nhưng cũng không muốn bị cô lập

Một chủ đề thời sự thế giới được quan tâm hôm nay liên quan đến Trung Quốc và Hoa Kỳ, là hồ sơ hạt nhân Iran. " Washington khẳng định là Bắc Kinh sẵn sàng thảo luận về biện pháp trừng phạt Téhéran", tựa bài báo của Le Monde trên trang thế giới.

Phải chăng đây là một sự thay đổi thái độ của Trung Quốc đối với đối tác của họ ?

Nhận định của Le Monde, là Bắc kinh vẫn tiếp tục nâng đỡ Iran, nhưng không muốn tự cô lập.

Bài báo nhắc lại là chủ trương cố hữu của Trung Quốc vẫn là "giải pháp hoà bình", muốn bảo vệ các nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ một nước khác, và cả nguyên tắc không phổ biến hạt nhân. Cho đến nay đối với Trung Quốc cũng chưa có đủ bằng chứng cho thấy Téhéran có thể chế tạo vũ khí hạt nhân trong một thời hạn ngắn.

Nhưng theo Le Monde, gần đây thái độ Bắc Kinh có khác đi một chút. Đầu tháng 3, Trung Quốc đã đề nghị Téhéran tăng cường hợp tác với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế AIEA, để giải toả các mối hoài nghi.

Le Monde phân tích, Iran là một đối tác cần thiết đối với Trung Quốc. Iran hiện là quốc gia cung cấp dầu hỏa đứng hàng thứ 3 của Trung Quốc sau Ả rập Xê Út và Angola, cho nên Trung Quốc phải hỗ trợ cho Iran nhưng đồng thời cũng muốn tránh sự cô lập về mặt ngoại giao. Theo bài báo, chiến lược của Trung Quốc hiện nay về biện pháp trừng phạt Iran là chấp nhận thảo luận nhưng sẽ làm mọi cách để đẩy lùi quyết định trừng phạt; khi không thể đẩy lùi được nữa thì cũng sẽ làm đủ mọi cách để giảm nhẹ các biện pháp này.

Mặt trái của tuần trăng mật Trung Quốc - Iran

Cũng trên hồ sơ này, tờ Le Figaro hôm nay dành nguyên cả một trang báo cho mối quan hệ Trung Quốc - Iran, với tựa đề "Mặt trái trong tuần trăng mật Trung Quốc - Iran".

Le Figaro nhấn mạnh là cách đây 15 năm, Trung Quốc và nước Cộng hoà Hồi giáo không biết nhiều về nhau. Nhưng tại một nước bị quốc tế cô lập, Trung Quốc đã biết tranh thủ thời cơ để trở thành đối tác thương mại chính của Iran.

Tác giả bài báo đi đến một cửa hàng lớn ở Téhéran, đi từ hàng này sang hàng khác, không khỏi ngạc nhiên nhìn xuất xứ hàng hoá : từ quần áo thể thao, tủ lạnh, thảm cầu nguyện, cho đến con búp bê Sara quấn khăn choàng, những vật dụng thường ngày của người Iran đều là ‘made in China’, với giá cực kỳ rẻ.

Không chỉ thế, những chiếc xe mà cảnh sát chống bạo động sử dụng để đàn áp biểu tình cũng là sản xuất từ Trung Quốc. Theo Le Figaro, Trung Quốc đã đánh bại tất cả những đối thủ trên thị trường Iran : kim ngạch trao đổi hàng hoá hai bên năm ngoái là 21, 2 tỈ đô la. Trung Quốc đã tranh thủ được qua việc các tập đoàn Châu Âu rút đi do các biện pháp trừng phạt Iran trên hồ sơ hạt nhân.

Bài báo đi ngược đến năm 2003, cho là chính chiến dịch của Mỹ tại Irak đã đẩy Trung Quốc xích lại gần Iran. Năm nay thì Bắc Kinh đang thương lượng thỏa thuận với Irak, có thể bảo đảm 13% nhu cầu dầu hoả của Trung Quốc. Cuộc chiến Irak đã khiến Trung Quốc phải nhìn sang hướng khác.

Hiện nay theo bài báo, có 2000 nhân viên Trung Quốc sống tại Iran. Hành khách trên các chuyến bay Dubai -Téhéran, đôi khi một nửa là khách Trung Quốc.

Trong mối quan hệ này, tập đoàn Trung Quốc cũng lén lút hỗ trợ Iran, chở trang thiết bị có thể phục vụ cho chương trình hạt nhân Iran.

Tuy nhiên, quan hệ hai bên không đầm thắm tươi hồng như bề ngoài cho thấy. Le Figaro trích dẫn một viên chức Phòng Thương mại Iran cho là Trung Quốc có thái độ cao ngạo của những kẻ đi chinh phục : họ đến với các kỹ sư, nhân viên của họ, từ thư ký cho đến tài xế lái xe, sống tách biệt không muốn hoà mình với người tại chỗ.

Le Figaro trích dẫn một chuyên gia về Iran, ông Michel Makinsky, đánh giá là Trung Quốc có chính sách với Iran như họ đã làm ở Châu Phi, đó là phá tan ngành công nghiệp. Hàng Trung Quốc đổ sang Iran đã ảnh hưởng đến các công ty bản địa, nhất là trong ngành may mặc và sản phẩm tiêu dùng. Báo chí Iran thuờng nêu lên tình trạng thất nghiệp, mất việc làm do các cơ xưởng Iran bị phá sản. Việc cạnh tranh với hàng Trung Quốc càng khó khăn thêm do Iran bị quốc tế trừng phạt.

Kim Jong-Il đi Trung Quốc: Giới ngoại giao hy vọng sẽ nối lại đàm phán

Ngoài Iran, Le Figaro hôm nay còn chú ý đến một quốc gia khác bị "cô lập’" và cũng trên hồ sơ hạt nhân : đó là Bắc Triều Tiên. Le Figaro loan báo trong hàng tựa trang quốc tế : "Nhà độc tài Kim Jong Il đi đến nhà ông anh Trung Quốc".

Chuyến đi này theo Le Figaro đang được chờ đợi, với hy vọng là nó sẽ thúc đẩy đàm phán đang bế tắc. Nhưng lãnh tụ Bắc Triều Tiên khi nào lên đường hay đã đến nơi rồi thì vẫn chưa ai biết rõ. Tờ báo cho là theo tình báo Hàn Quốc, chuyến đi rất gần kề. Từ hai ngày nay họ ghi nhận hoạt động nhộn nhịp khác thường ở thành phố Trunq Quốc Đồng Đăng, sát gần biên giới Bắc Triều Tiên, chứng tỏ là có sự kiện đặc biệt.

Chuyến đi này, theo Le Figaro, cũng được Washington chờ đợi. Bộ Ngoại giao Mỹ đã chúc trước lãnh đạo Bắc Trièu Tiên "thượng lộ bình an", và nhắc lại là cần phải dẫn đến việc nối lại đàm phán 6 bên. Theo Le Figaro chính quyền Obama đánh giá chỉ có Trung Quốc, đồng minh truyền thống của Bình Nhưỡng là có thể đưa Bắc Triều Tiên trở lại bàn đàm phán.

Nhưng triển vọng ra sao? Le Figaro nhận thấy là Bắc Kinh không muốn quan hệ với Washington thêm rắc rối do hành động thất thường của người đàn em láng giềng và sẽ gây sức ép. Trong tình hình thiếu thốn lương thực hiện nay, và trong lúc Kim Jong Il chuẩn bị việc thừa kế, thì Bắc Kinh đang ở trong thế mạnh. Lãnh đạo Trung Quốc có thể đánh đổi sự tuân thủ và nhượng bộ của lãnh đạo Bình Nhưỡng bằng một lời cam kết chấp nhận hỗ trợ cho người thừa kế Kim Jong -Un. Theo bài báo thì các nhà quan sát sẽ theo dõi, quan sát rất kỹ phái đoàn Bắc Triều Tiên, xem có thấy Kim Jong -Un hay không. Sự hiện diện của người thừa kế 26 tuổi này ở Bắc Kinh sẽ có giá trị của một cuộc "tấn phong".

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí