TRUNG QUỐC

Sáu mươi triệu người Trung Quốc bị thiếu nước

Mặt đất nứt nẻ tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.
Mặt đất nứt nẻ tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Ảnh: Reuters

Hạn hán làm cho 60 triệu người Trung Quốc bị thiếu nước sử dụng. Bên cạnh ảnh hưởng sự thay đổi khí hậu, đó còn là do Bắc Kinh lạm dụng gây mưa nhân tạo, đô thị hóa thiếu kế hoạch, ô nhiễm...Sáu mươi triệu cư dân khác sống dọc theo sông Mêkông cũng đang đe dọa bị hạn hán, do các đập thủy điện của Trung Quốc.

Quảng cáo

Dưới tựa đề trên ở trang nhất, báo la Croix nêu tình trạng hạn hán chưa từng thấy từ mấy chục năm nay ở Trung Quốc. Không chỉ Trung Quốc, tờ báo còn nhắc là tình hình này còn có ở Thái Lan, Lào và Việt Nam. La Croix cho thấy mức độ nghiêm trọng trong bức ảnh chụp mặt đất nứt nẻ khô cằn ở Vân Nam, một người cố múc nước đục ngầu ở một cái vũng nhỏ, không lớn hơn cái gáo múc nước của ông là bao nhiêu.

Trong bài phóng sự dài ở trang trong, phóng viên La Croix miêu tả cuộc sống người dân, đồng thời cũng tìm hiểu nguyên nhân hạn hán.

Tác giả bài báo đặt chân đến một làng ở Quảng Tây, một trong ba tỉnh cùng với Quý Châu, Vân Nam, bị hạn hán nặng nề nhất.

Bài báo trích lời một nông dân cao tuổi, cho biết vào mùa này thường khi đồng ruộng đầy nước lấp lánh như những tấm gương nhỏ, nhưng bây giờ chỉ là đất khô nứt nẻ. Không có một giọt mưa từ bốn tháng nay. Theo truyền thông địa phương, hơn 60 triệu người bị thiếu nước sử dụng, trong đó 20 triệu người thiếu cả nước uống.

Ở Quý Châu, 86 trên tổng số 88 thành phố là bị thiếu nước. Hạn hán đã gây thiệt hại rất nặng nề đối với nông dân : 23,7 tỉ nhân dân tệ cho đến giờ theo số liệu bộ Nông nghiệp, tương đương 2,6 tỉ euro; sản lượng cao su, trà..gạo đã giảm đi một nửa .Bài báo cũng nêu những hình ảnh đã làm chấn động dư luận Trung Quốc như cảnh người lớn tuổi cắt cỏ dại để ăn.

Nguyên nhân nào đưa đến tình hình đáng ngại này ? Tác giả bài báo trích lược các chuyên gia, nêu từ vấn đề khí hậu bị hâm nóng, ảnh hưởng của hiện tượgn El Ninõ , cho đến hành động trực tiếp của con người như việc lạm dụng biện pháp gây mưa nhân tạo, mà Trung Quốc sử dụng ngày càng thường hơn và mạnh bạo hơn: năm ngoái, biện pháp này đươc sử dụng trên 1/3 lãnh thổ Trung Quốc . Bên cạnh đó là vấn đề đô thị hoá bừa bãi, thiếu kế hoạch; trong khi hệ thống thủy lợi và trữ nước ở các tỉnh phiá Nam lại kém cỏi. Các mạch nước bị ô nhiễm, không thể sử dụng được ngay cả trong nông nghiệp.

Theo một chuyên gia, hiện tượng thiếu nước đã bắt đầu từ 10 năm nay, ngày càng trở nên nghiêm trọng và thường xuyên hơn.

Nước sông Mêkông khô cạn do đập thủy điện Trung Quốc ?

Nhưng không chỉ Trung Quốc , 60 triệu cư dân khác sẽ lâm vào cảnh hạn hán, thiếu nước, sinh hoạt bị tác hại, đó là cư dân dọc sông Mêkông mà mực nước đã xuống rất thấp. Nguyên nhân của hiện tượng này được La Croix ghi nhận trong hàng tựa : "Đập thủy điện Trung Quốc bị nghi là làm cho mực nước sông Mêkông khô cạn đi."

Bài báo nhắc lại, chưa bao giờ mực nước sông Mêkông xuống thấp như thế từ 50 năm nay. Ở tỉnh Chiang Rai, Thái Lan, gần biên giới Lào, mực nước sông Mêkông chỉ là 33 cm từ tháng 2, trong khi mùa này thì nó phải đến 2,2 mét. Du khách, hàng hóa qua lại Lào và Thái Lan tại đây phải đi đường bộ, không thể đi bằng tàu thuyền như trước. Cá dĩ nhiên cũng biến mất.

Các quốc gia ven sông, và tổ chức bảo vệ môi sinh đã quay nhìn về phiá Trung Quốc, tố cáo các đập thủy điện xây trên sông, khiến "lưu lượng nước thay đổi không tự nhiên không theo mùa", như đánh giá của bà Pianporn Deetes thuộc hiệp hội Save the Mekong và Rivers International. Theo bà, việc đổ nước vào bồn chứa của đập Tiểu Loan trùng hợp với đầu mùa hạn hán hiện nay. La Croix cũng đưa lại lập luận của Trung Quốc , hạn hán gắn liền với hiện tượng khí hậu.

Nhưng La Croix cũng nhắc lại là trước cuộc tranh luận gay gắt về trách nhiệm các con đập của họ, Trung Quốc , hôm qua nhân cuộc họp thượng đỉnh các nước trong Ủy hội sông Mêkông, mà Trung Quốc chỉ là quan sát viên, đã cam kết sẽ thảo luận với nhau trong tương lai về những đề án đập thủy điện liên quan đến con sông lớn này.

Theo La Croix, mối quan ngại liên quan đến sông Mêkông đi xa hơn là tình hình hạn hán hiên nay. Với hơn 80 đề án xây dựng đập, các nhà sinh thái lo ngại cho hệ sinh thái của sông sẽ bị hủy hoại.

La Croix trích lời chuyên gia Thái lan về năng lượng, ông Witoon Permpongsacharoen, nhận thấy là nhu cầu về năng lượng được đánh giá cao hơn là sự cần thiết trong thực tế, và ông nêu bật trường hợp Việt Nam.

Các đập đôi khi không thích ứng với nhu cầu, ví dụ như mùa khô nóng bức, xài nhiều điện thì các đập cũng cạn nước. Ông cho là có thể sản xuất điện bằng những phương thức khác, mà không tác hại đến môi trường, cho nên phải suy nghĩ đến những biện pháp này.

Washington dịu giọng với Bắc Kinh về tỉ giá đồng nhân dân tệ

Les Echos hôm nay cũng nói đến Trung Quốc, nhưng trên bình diện kinh tế : " Washington và Bắc Kinh dịu giọng trên vấn đề tỷ giá đồng nhân dân tệ", tựa bài báo trên trang nhất.

Sau nhiều tuần lễ căng thẳng, Les Echos nhận thấy cả Washigngton lẫn Bắc Kinh giờ đây lại nỗ lực "tháo gỡ ngòi nổ'" bất đồng trên giá đồng nhân dân tệ. Cả hai bên đều muốn tránh một cuộc chiến tranh thương mại nguy hiểm. Les Echos nêu cử chỉ quan trọng của Nhà Trắng cuối tuần qua, đó là dời lại việc công bố báo cáo về tỉ giá hối đoái tiền tệ nước ngoài, qua đó cho thấy Trung Quốc đã thao túng, hạ giá đồng tiền của họ.

Les Echos cho là cử chỉ này của Washington là nhằm giúp Bắc Kinh định lại chiến lược hối đoái của họ, đang được thảo luận sôi nổi ở Trung Quốc, mà không chịu sức ép chính trị.

Tờ báo nhận thấy nếu các nhà quan sát không tin là Bắc Kinh sẽ đột xuất điều chỉnh mạnh giá đồng nhân dân tệ, nhưng Trung Quốc có thể dự kiến mở rộng một cách tượng trưng biên độ thả nổi đồng tiền của mình so với đồng đô la.

Đối với ông Obama, nếu Bắc Kinh làm việc này, thì tổng thống Mỹ có thể tự hào về đường lối ngoại giao của mình trước cuộc bầu giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới đây.

Kinh tế Mỹ đã lạc quan hơn

Riêng về tình hình Hoa Kỳ, Les Echos có vẻ lạc quan : thất nghiệp ổn định, viễn ảnh kinh tế Mỹ bị suy sụp trở lại nay đã tan đi.

Les Echos phân tích, cho dù thất nghiệp dài hạn vẫn còn cao ở Mỹ, 40% người thất nghiệp là trong diện này, nhưng lần đầu tiên từ 3 năm qua, kinh tế Mỹ đã tạo được công việc làm : con số này là 162 000 trong tháng 3. Tuy thấp hơn mức dự kiến của giới chuyên gia, dự đoán số công việc làm tạo được sẽ là từ 200 000 đến 300 000, nhưg đối với Les Echos, điểm đáng mừng là thất nghiệp đã đạt đến đỉnh và đang ổn định ở tỉ lệ 9,7% trong 3 tháng liền. Tháng 10 năm 2009, tỉ lệ thất nghiệp ở Mỹ là 10,2%. Theo Le Figaro, điểm gây ngạc nhiên và hứng thú trong số công việc làm tạo vào tháng 3, là số 15.000 công việc trong ngành xây dựng. Đây là lần đầu tiên từ tháng giêng năm 2007. Dĩ nhiên hiện nay chính quyền Mỹ vẫn thận trọng : theo ông Laurence Summers, thì "đảo ngược được xu hướng, nhưng để trở lại tình trạng bình thường thì còn phải mất nhiều thời gian".

Nhiều thợ mỏ Trung Quốc sống sót sau tai nạn

Le Figaro hôm nay cũng chú ý đến Trung Quốc , nhưng trên mặt xã hội và với tin vui : 115 thợ mỏ được cứu sống sau 8 ngày dưới giếng than bị ngập, khiến tờ báo nói đến phép lạ.

Bài báo tả lại cảnh người ra khỏi hầm, chân không, mền quấn chung quanh người, mắt bịt lại để không bị loá dưới ánh sáng mặt trời. Họ kể lại người thì ăn mạt cưa, uống nước bùn chiụ trận, người tự cột vào vách bằng dây nịt của mình để không bị chết đuối.

Theo Le Figaro, 3.000 người được huy động để đến cứu người bị kẹt dưới giếng, người bơm nước, người đào lỗ để dưỡng khí vào tận đáy giếng. Gần như không còn hy vọng tìm người sống sót trong số 153 thợ còn ở trong mỏ than; hôm thứ sáu, những người cứu thương bỗng dưng nghe được tiếng đập vào một đường ống.

Cho đến hôm qua theo Le Figaro, người ta vẫn tìm kiếm 38 người mất tích.

Ấn Độ: Thử nghiệm cho học sinh quản lý trương mục ngân hàng

Le Monde hôm nay chú ý đến Ấn Độ, đang thử nghiệm một chương trình học khá lý thú : các em học sinh học tập về ..dịch vụ ngân hàng. Ngân hàng Trung ương Ấn đã đưa ra chương trình này ở bang Karnataka, phía Nam Ấn, để tập cho các em học sinh trung học quản lý trương mục ngân hàng. Chương trình không khô khan, vì sử dụng câu đố, truyện tranh với những nhân vật như Money Kumar có dáng dấp thỏi vàng, và giải thích thế nào là lạm phát, còn Gopi Chacha, một ông già râu bạc, hướng dẫn việc sử dụng ngân hàng, giúp ích cho các em hơn là những kẻ cho vay nặng lãi ở ngoài. Theo Ngân hàng Ấn, chương trình thử nghiệm này có mục tiêu mang đến cho các em kiến thức ngân hàng cần thiết.

Theo bài báo, từ khi Ấn Độ mở rộng cửa kinh tế vào đầu thập niên 90 , thế hệ trẻ tầng lớp trung lưu ngày càng đứng trước những công cụ tài chính phức tạp, mà họ chưa bao giờ biết đến như bảo hiểm nhân thọ chẳng hạn. Còn tại nông thôn, người dân chỉ vừa mới khám phá thế nào là trương mục ngân hàng hay thẻ tín dụng. Chương trình thử nghiệm này, theo Le Monde, được sửa đổi tùy theo sinh hoạt người dân. Điểm yếu hiện nay, chương trình đào tạo do các ngân hàng, trung tâm đề nghị còn khá tản mạn. New Delhi sẽ đưa ra một cơ quan phối họp chung chương trình cần thiết này.
 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí