TRUNG QUỐC - XÃ HỘI

Chính quyền gián tiếp hỗ trợ phong trào đình công trong các hãng ngoại quốc

Công nhân hãng Honda tại Quảng Đông đình công và tập hợp bên ngoài nhà máy ngày 11/06/ 2010.
Công nhân hãng Honda tại Quảng Đông đình công và tập hợp bên ngoài nhà máy ngày 11/06/ 2010. REUTERS/Tyrone Siu

Một loạt các vụ tự tử trong nhà máy của tập đoàn Đài Loan Foxconn và những cuộc đình diễn ra liên tiếp ở các nhà máy của tập đoàn xe hơi Nhật Honda đã dẫn đến việc các công ty này phải tăng lương rất nhiều cho công nhân Trung Quốc. Các cuộc biểu tình này đã được báo chí Trung Quốc loan tải rộng rãi và coi như đã được sự hỗ trợ gián tiếp của chính quyền Bắc Kinh.

Quảng cáo

Những vụ đình công nói trên cho thấy là thời kỳ mà Trung Quốc là « công xưởng » của thế giới với giá nhân công rẻ mạt có lẽ đã qua rồi. Sau 11 vụ tự tử của công nhân Trung Quốc, tập đoàn Foxconn đã phải tăng lương gấp đôi. Honda cũng đã chấp nhận tăng thêm 24% lương của các công nhân tại nhà máy lắp ráp chính của tập đoàn này, còn công nhân của Honda Lock, chuyên làm ổ khóa và chìa khóa xe, chỉ đồng ý làm việc trở lại sau khi được tăng lương, không rõ là bao nhiêu. Công ty Merry Electronics của Đài Loan cũng đã tăng 17% lương cho 7.000 công nhân của nhà máy ở Thẩm Quyến để họ chấm dứt đình công. 

Theo ông Patrick Chovanec, một nhà kinh tế học ở trường Đại học Thanh Hoa, Bắc Kinh, công nhân Trung Quốc có lẽ nghĩ rằng họ sẽ dễ thu hút sự chú ý hơn với một công ty ngoại quốc, nhất là một công ty nổi tiếng. Đúng là các tập đoàn ngoại quốc bảo vệ rất kỹ hình ảnh của họ trong nước và ở nước ngoài, khác với các công ty Trung Quốc. 

Ông Chovanec lưu ý rằng, những vụ đình công hiện nay nhắc người ta nhớ đến những gì mà Nike đã gánh chịu vào đầu thập niên 1990, khi tập đoàn Mỹ bị lên án về những điều kiện làm việc tổi tệ ở các nhà máy của hãng này. Thật ra thì lúc đó Nike bị nhắm tới không phải vì đây là hãng tồi tệ nhất, nhưng bởi vì là hãng nổi tiếng nhất. Vì là nổi tiếng như thế, cho nên Nike đã buộc phải có hành động nhanh chóng để cải thiện hình ảnh của mình. 

Sự thông cảm của chính quyền đối với các công nhân đấu tranh sẽ không kéo dài

Theo ông Geoffrey Crothall, phát ngôn viên của China Labour Bulletin, một tổ chức chuyên thông tin và bảo vệ quyền lợi người lao động Trung Quốc, trụ sở ở Hồng Kông, công nhân Trung Quốc nay cũng biết rằng họ có thể dựa vào chính quyền khi đấu tranh đòi quyền lợi trong các công ty ngoại quốc hơn là trong các công ty Trung Quốc.

Các vụ đình công đã thu hút rất nhiều sự chú ý của công chúng ở Trung Quốc trong những tuần qua. Báo chí, mà toàn bộ là do Đảng Cộng sản Trung Quốc kiểm soát, đã tập trung tường thuật về tình hình ở các công ty ngoại quốc, tạo cho người ta cảm tưởng là ở các công ty Trung Quốc mọi chuyện đều tốt đẹp. Nhưng trên thực tế, có rất nhiều vụ đình công không hề được báo chí nhắc tới. 

Có lẽ vì sợ phong trào đình công lan rộng, hôm qua, thủ tướng Ôn Gia Bảo đã yêu cầu phải đối xử tốt hơn những lao động ngoại tỉnh, tức là những người từ nông thôn lên thành thị làm việc. Đó là những người đã góp phần chủ yếu cho « phép lạ » kinh tế của Trung Quốc, nhưng thường là những người bị gạt ra bên lề của tăng trưởng. 

Nhưng sự thông cảm của chính quyền đối với cuộc đấu tranh đòi quyền lợi của công nhân có lẽ không kéo dài. Đúng là chính quyền muốn tăng lương và cải thiện điều kiện làm việc cho công nhân Trung Quốc trong các công ty ngoại quốc. Nhưng nếu phong trào đình công này khiến các công ty ngoại quốc phải xét lại chuyện đầu tư ở Trung Quốc, chắc là Bắc Kinh sẽ chặn đứng ngay phong trào này.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí