CAM BỐT - THÁI LAN

Quan hệ Thái Lan - Cam Bốt lại căng thẳng do tranh chấp về đền Preah Vihear

Lính Cam Bốt đứng gác trước đền Preah Vihear (AFP)
Lính Cam Bốt đứng gác trước đền Preah Vihear (AFP)

Trong tuần này lại nổi lên sự tranh chấp tại khu vực đền Preah Vihear. Đầu tiên Thái Lan yêu cầu phía Cam Bốt cho nhổ tấm bia đá nhỏ có ghi dòng chữ “Nơi đây, quân đội Thái đã xâm phạm lãnh thổ Cam Bốt ngày 15/7/2008, và rút đi khỏi vào lúc 10g30 sáng ngày 1/12/2010.” Bia đá này được dựng tại ngôi chùa Keo Sekha Kirisvara gần đền Preah Vihear mà từng xảy ra cuộc tranh chấp đòi chủ quyền của cả Cam Bốt và Thái Lan.

Quảng cáo

Quân đội Thái đã liên lạc với chính quyền Cam Bốt trong vài tuần lễ qua để đề nghị nhổ bỏ bia đá bởi vì sự hiện diện của tấm bia với dòng chữ như thế có thể làm kích động tinh thần quốc gia dân tộc Thái, theo các giới chức quân sự Thái nói.

Thông tín viên Phạm Phan, Phnom Penh

Cam Bốt đã đồng ý rút bỏ tấm bia đá vào ngày thứ Ba vừa qua. Qua sự kiện này, thủ tướng Thái Abhisit Vejjajiva hân hoan cho báo chí biết về sự hợp tác của phía Cam Bốt và không cần nhiều thảo luận. Tuy nhiên, chính quyền Cam Bốt lại cho dựng bia đá thứ hai thay cho bia đá thứ nhất với giòng chữ “Đây là lãnh thổ Cam Bốt.” Phía Thái lập tức có phản ứng, yêu cầu Cam Bốt cũng nên hạ bỏ bia đá thứ hai.

Trong khi đó phe Áo Vàng tại Bangkok đang đặt sức ép lên vị thủ tướng từng thân cận với họ là ông Abhisit Vejjajiva vì cho rằng chính quyền đương nhiệm thiếu cứng rắn trong cách giải quyết vấn đề ranh giới với Cam Bốt. Phe Áo Vàng hiện nay đòi hỏi ông Abhisit phải thể hiện hành động mạnh hơn trong cuộc tranh chấp ngôi đền Preah Vihear, theo báo The Nation tường thuật.

Cụ thể phe Áo Vàng muốn chính quyền Thái phải loại bỏ giác thư ký năm 2000 về ranh giới với Cam Bốt và trục xuất về xứ Chùa Tháp số cư dân Khmer đang sinh sống trên vùng đất nhỏ quanh đền Preah Vihear. Đặc biệt Phe Áo Vàng muốn ông Abhisit Vejjajiva phải rút đại diện Thái ra khỏi Ủy ban Di sản Thế giới của UNESCO bởi vì đây là tổ chức đã xác nhận đền cổ Preah Vihear thuộc lãnh thổ Cam Bốt và đưa vào danh sách di sản văn hóa nhân loại vào năm 2008.

Trong khi hôm thứ Tư, chính quyền Cam Bốt ra lịnh hạ bia đá thì vài ngày sau họ lại cho trương lá cờ quốc gia tại ngôi chùa Keo Sikha Kiri Svara gần đền Preah Vihear. Hành động này lại lập tức bị Thái phản ứng và yêu cầu Cam Bốt phải hạ cờ xuống.

Tuy nhiên Cam Bốt đã có phản ứng mạnh. Bộ Ngoại Cam Bốt không đồng ý với yêu cầu của Thái. Trong thông báo đưa ra, bộ Ngoai Giao nói: Hành động của chính quyền Thái là không thể chấp nhận được, Cam Bốt phản đối đòi hỏi có tính cách xúc phạm đó.

Thông báo cũng nói: cùng lúc với yêu cầu hạ cờ, phía Thái đã tổ chức diễn tập quân sự gần ranh giới, như thế có tính cách khiêu khích và muốn gây căng thẳng. Cam Bốt có chủ quyền và muốn lãnh thổ quốc gia được gìn giữ toàn vẹn.

Bộ Ngoại Giao Cam Bốt cho biết theo bản đồ do Ủy ban Thái – Pháp vẽ hồi năm 1905 thì ngôi chùa Keo Sikha Kiri Svara do dân Cam Bốt xây năm 1998 nằm trong vùng đất Cam Bốt, do đó lá cờ Cam Bốt treo cao trong chùa là hợp pháp.

Ông Reth Sitha, tham mưu phó đơn vị bảo vệ cá nhân thủ tướng Hun Sen đồng thời là chỉ huy trưởng đơn vị đặc nhiệm cho báo chí biết phía Cam Bốt đã triển khai thêm các đơn vị quân sự tại vùng ranh giới trong lúc tình hình đang có vẻ nóng lên.

Một đoàn đại biểu phe Áo Vàng đến Phnom Penh

Dù có thái độ cứng rắn về tranh chấp biên giới với Cam Bốt, nhưng phe Áo Vàng không quên vị lãnh đạo của họ đang bị tạm giam tại Phnom Penh. Một đoàn đại diện phe Áo Vàng sẽ đến Phnom Penh vào thứ Hai tuần sau để liên lạc với các giới chức chính quyền Cam Bốt trước khi có phiên tòa xử ông Veera Somkwamkid và người thư ký dự trù diễn ra vào ngày 1 tháng 2.

Theo tờ Bangkok Post, Mạng Lưới Những Người Thái Yêu Nước, một tổ chức liên hệ với phe Áo Vàng, đã đệ trình kiến nghị xin chính quyền Thái tìm cách dẫn độ ông Veera Somkwamkid về Thái xử.

Tuy nhiên theo người phát ngôn chính quyền Cam Bốt là ông Khieu Kanharith thì điều đó tùy thuộc vào tòa án Phnom Penh.

Trước đó phía Cam Bốt đã thả 5 người Thái về lại Thái sau khi xử án treo chín tháng. Nhưng Cam Bốt không chịu thả nhân vật từng cầm đầu phe Áo Vàng là ông Veera Somkwamkid.

Quan điểm của chính quyền Cam Bốt

Trước khi chính quyền Cam Bốt bắt 7 người Thái về tội đi vào đất Cam Bốt bất hợp pháp thì đã có một đoàn đại biểu do ông Son Chhay thành viên Đảng Sam Rainsy đi tới tỉnh Kampong Cham thực hiện cuộc điều tra về vùng phân ranh với Việt Nam. Trong chuyến đi đó, theo Phnom Penh Post tường thuật, phái đoàn dân biểu Son Chhay bị vài người lính Việt Nam tỏ thái độ không thân thiện. Ông Son Chhay nói vùng phân ranh giữa tỉnh Kampong Cham và biên giới Việt Nam đã bị lấn tương tự như tại vùng ranh giữa tỉnh Svay Rieng với Việt Nam mà ông Sam Rainsy đã nhổ cọc hồi tháng 10 năm 2009.

Trong một thời gian cách nhau không xa lại có hai phái đoàn do các dân biểu cầm đầu đến hai vùng ranh Thái - Cam Bốt và Cam Bốt - Việt Nam nên một số ý kiến nghe được tại Phnom Penh cho là chính quyền ông Hun Sen bắt giữ 7 người Thái như một cách dằn mặt đoàn của dân biểu Son Chhay là đừng có đi đến biên giới Việt Nam để điều tra.

Chính quyền Cam Bốt thường phải đối diện với áp lực dù không mạnh với phe đối lập trong vấn đề ranh giới với Việt Nam.

Năm 1863 Vua Norodom (1834-1904, con trưởng của Vua Ang Duong), do người Thái dựng lên, đã tìm sự che chở từ ngoại bang Pháp để tránh ảnh hưởng kéo dài trong quá khứ của Thái và Việt Nam.

Chính vì ngoại bang thứ ba là Pháp ở xa nên không thể gậm nhấm được đất đai Cam Bốt và vì thế đất nước này may mắn sống còn trên bản đồ thế giới như ngày nay.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí