CHÂU Á - THIÊN TAI

Lũ lụt đe dọa các nước ở hạ lưu sông Mêkông

Lũ lụt ở tỉnh Kandal tại Cam Bốt ven bờ sông Mêkông (AFP)
Lũ lụt ở tỉnh Kandal tại Cam Bốt ven bờ sông Mêkông (AFP)

Mùa mưa lớn bất thường năm nay đã gây ra lũ lụt lớn chưa từng có trong hàng thập kỷ qua ở các nước thuộc khu vực hạ lưu sông Mêkông như Thái Lan, Cam Bốt và Việt Nam. Riêng ở Cam Bốt, tình hình lũ lụt trầm trọng tác hại đến đời sống của dân Cam Bốt cũng như của cộng đồng người Việt sống ở vùng Biển Hồ.

Quảng cáo

Thông tín viên Phạm Phan, Phnom Penh

Cuộc sống của hàng triệu người trong khu vực hạ lưu sông Mêkông đang bị đe dọa. Cho tới giờ, đã có hàng trăm người bị chết vì nước lũ. Mùa màng, sản xuất nông nghiệp bị tàn phá nghiêm trọng. Trong khi Thái Lan đang gồng mình chống chọi với trận lụt lịch sử thì Cam Bốt cũng đang phải lao đao không kém vì lũ lụt kéo dài. Từ Phnom Penh, thông tín viên Phạm Phan tường trình về tình hình lũ lụt đang ngày càng trầm trọng tại Cam Bốt.   

Mức độ thiệt hại nhân mạng và vật chất từ giữa tháng 8 đến nay

Trận lũ lụt xảy ra hồi năm 2001 tưởng rằng là nghiêm trọng nhưng so với mùa lũ lụt kéo dài từ giữa tháng 8 cho đến tận giờ này quả là trầm trọng hơn rất nhiều. Sau các báo của những cơ quan chuyên trách của Cam Bốt như Ủy Ban Phòng Chống Tai Họa, và ba Bộ trong chính quyền, sau đó là sự thẩm định của LHQ cho thấy mức tổn thất về mạng người, sản lượng nông nghiệp, cơ sở hạ tầng như đường giao thông, nhà của dân, trường học… là lớn hơn nhiều lần so với dự kiến ban đầu.

Theo các dữ kiện trưng ra thì đã có khoảng từ 34.204 đến 46.403 gia đình phải di chuyển đến vùng đất cao an toàn hơn. Toán Xử Lý Tai Họa, và Văn Phòng Đồng Điều Phối của LHQ đưa ra con số từ 279. 868 đến 331.765 gia đình bị ảnh hưởng bởi cơn lũ lụt năm nay. Nếu chỉ tính trung bình mỗi gia đình có 5 nhân khẩu thì tổng số người đang chịu đựng sự hoành hành của lũ lụt lên đến hơn 1 triệu người.

Theo con số do Ủy Ban Phòng Chống Tai Họa của nhà nước Cam Bốt cho biết thì các tỉnh sau đây bị thiệt hại nghiêm trọng nhất: Tỉnh Kandal sát cạnh Phnom Penh có 4 người chết và 68.649 gia đình phải chịu đựng lũ lụt; Tỉnh Kampong Thom cách thủ đô khoảng 100 km về hướng Tây Bắc có 41 người chết và 54.414 gia đình bị ảnh hưởng; Tỉnh Prey Veng sát biên giới Việt Nam có 52 người chết và 40.615 gia đình chịu đựng tác hại của lũ lụt; Tỉnh Kampong Cham, nơi được coi là kho lúa trù phú của xứ Chùa Tháp có 47 người chết và 33.436 gia đình trở thành nạn nhân lũ lụt; Tỉnh Siêm Riệp, trung tâm du lịch nổi tiếng của Cam Bốt có 24 người chết và 23.198 gia đình bị tác hại bởi cơn nước dâng tràn. Tổng số có 247 người chết.

Toàn bộ 9% sản lượng lúa đang gieo trồng bị mất trắng, và 16% diện tích lúa đang trong nguy cơ bị nước phá hại hoàn toàn, đây là tính trên tổng số diện tích cả nước. Nặng nề hơn hết là các cánh đồng lúa tại tỉnh Kampong Thom bị mất đến 19%, tỉnh Battambang, nơi nổi tiếng có gạo ngon bán qua Thái thì nay bị mất trắng đến 18% diện tích lúa sắp thu hoạch, còn ở tỉnh Prey Veng thì 18% cây lúa đang lớn đã bị nước làm hư hoàn toàn.

Trong một phúc trình do LHQ mới đưa ra cách nay vài ngày cho thấy định chế này quan tâm nhiều tới sinh mạng trẻ em. Theo phúc trình, trên khắp vùng Đông Nam Á trong đó có Cam Bốt, đang bị thảm họa lũ lụt đã có 200 trẻ em bị mất mạng, phần lớn do chết chìm. Riêng tại Cam Bốt có tới 1.300 ngôi trường bị ngập úng và trong số này có hơn 75 ngôi trường không thể nào mở cửa cho các em đến học trong năm nay do vì bị nước phá hư nặng nề. 

Hoạt động cứu trợ do nhà nước Cam Bốt và quốc tế tổ chức để cứu dân

Các đài truyền hình nhà nước chiếu cho thấy nhiều hoạt động cứu trợ khẩn cấp của chính quyền. Thủ Tướng Hun Sen ngồi trên trực thăng bay đi đến các vùng bị lụt nặng. Từ trên không nhìn xuống chỉ thấy toàn nước với nước. Các cánh đồng lúa xanh, những xóm nhà lá ở nông thôn bị chìm dần trong biển nước mênh mông.

Ông Em Saroeu, Giám Đốc Ủy Ban Phòng Chống Tai Họa của tỉnh Kampong Thom cho biết trong địa phương ông có đến 7.800 gia đình đang cần khẩn cấp sự cứu trợ nhưng họ chưa nhận được bất cứ gì. Do vì đường giao thông bị trở ngại nên nhiều vùng chưa có nhân viên cứu trợ đi đến. Ưu tiên hàng đầu bây giờ là gạo và mì ăn liền, nước uống.

Tại tỉnh Siêm Riệp, 13.000 gia đình chỉ mới nhận được một đợt tiếp tế thực phẩm. Ông Chek Kimchun thuộc Ủy Ban Phòng Chống Tai Họa của tỉnh cho biết họ đang chuẩn bị đi cứu trợ đợt hai nhưng vẫn chưa biết trong tay họ có bao nhiêu tấn gạo và các loại thực phẩm khác.

Hội Hồng Thập Tự do bà Hun Sen làm Chủ Tịch đã tổ chức nhiều hoạt động cứu giúp dân. Khó khăn là đường giao thông, và dân sống trải dài tại nhiều địa phương xa, nên khổng thể đưa hàng cứu trợ đến nhanh cho nạn nhân.

Quốc tế cũng đã nhảy vào tiếp sức cho chính quyền khi tình hình ngày càng bi thảm không thua gì Thái Lan. Chương Trình Thực Phẩm Thế Giới đã đề ra hoạt động khẩn cấp chuyển giao thực phẩm trong một tháng cho 12.000 gia đình ở 5 tỉnh bị tác hại nặng nhất xứ Chùa Tháp.

Tổ Chức Y Tế Thế Giới cũng can dự vào hoạt động cứu lụt với Bộ Y Tế khi có tới 101 cơ sở y tế địa phương bị hư hại từ trận lụt chưa từng thấy trong vòng 5 thập niên qua.

Đặc biệt khi các nhà nuôi trẻ mồ côi ở một vài tỉnh bị nước tràn ngập và cạn hết lương thực, UNICEF và tổ chức Cứu Giúp Trẻ Em đang hợp tác với chính quyền để tìm biện pháp trợ giúp cho các cháu nhỏ.

Tình hình trong những ngày tới vẫn không có dấu hiệu gì khả quan

Mưa vẫn chưa có dấu hiệu ngừng. Mùa mưa năm nay lại mưa quá nhiều cộng với bão lớn. Vì thế cần vài tuần lễ nữa thì nước mới có thể rút xuống từ từ. Trong tình hình kém lạc quan như thế thì hàng trăm ngàn dân cư phải tiếp tục sống trong cảnh màn trời chiếu nước. Chắc chắn có nhiều dịch bịnh xảy ra, vì trâu bò, gà vịt chết sình lâu ngày trong nước tù đọng làm ô nhiễm môi trường. Muỗi mòng sinh sản nhanh, bịnh sốt sẽ gia tăng.

Đa số người dân Cam Bốt sống bằng nghề nông và ngư nghiệp, tình cảnh này kéo dài khiến họ mất nhiều tài sản, và năm sau sản lượng lúa gạo sẽ giảm xuống và giá cả lại tăng lên khiến đời sống thêm khó khăn.

Trong chiều hướng ảm đạm này, Thủ Tướng Hun Sen đã tuyên bố hủy bỏ lễ hội đua ghe truyền thống hàng năm để lấy số tiền tổ chức lễ hội đem đi cứu giúp nạn nhân lũ lụt. Từ năm 1993 cho đến nay, khi cựu Hoàng Sihanouk trở về ngự trị ở Phnom Penh, lễ hội truyền thống được phục hoạt để gìn giữ văn hóa cổ của người Khmer. Và đây là năm đầu tiên lễ hội bị hủy bỏ. Đời sống con người ngày càng bị thảm họa thiên nhiên tác động nhiều hơn.

Hiện nay cũng chưa có con số thống kê ghi nhận sự tổn thất của cư dân Việt. Chỉ tính dọc theo giòng sông Bassac - một nhánh sông Mekong - chảy ngược vào Biển Hồ có nhiều gia đình người Việt sống bằng nghề đánh cá và nuôi cá bè. Nước ngập như thế này, liệu các bè cá còn nguyên hay bị nước đánh tan tác làm mất trắng số cá nuôi trong bè? Vùng Biển Hồ bị nước dâng tràn, tất nhiên ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống hàng ngày của ngư dân Việt.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí