TRUNG Á - BẦU CỬ

Kyrgyzstan: Bầu tổng thống mới với hy vọng vãn hồi ổn định

Thủ tướng mãn nhiệm Kyrgystan Almazbek Atambayev bỏ phiếu tại thủ đô Bishkek, 30/10/2011
Thủ tướng mãn nhiệm Kyrgystan Almazbek Atambayev bỏ phiếu tại thủ đô Bishkek, 30/10/2011 REUTERS

Trong một bầu không khí căng thẳng giữa các sắc tộc, gần 3 triệu cử tri nước cộng hòa nhỏ bé vùng Trung Á là Kyrgyzstan vào hôm nay, 30/10/2011, sẽ chọn tổng thống mới.

Quảng cáo

Cuộc bầu cử này được xem là bài trắc nghiệm dân chủ trên một nước đã trải qua hai cuộc nổi dậy trong vòng sáu năm, với nhiều vụ thảm sát và nguy cơ ly khai của khu vực phía nam.

Kyrgyzstan, với dân số khoảng 5 triệu, nguyên là một nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ, đã gặp rất nhiều khó khăn để chống lại tình trạng chia rẽ nội bộ. Chính quyền trung ương đặt tại thủ đô Bishkek, ở miền Bắc, gần biên giới với Nga. Các vùng phía bắc với đa số cư dân người Kyrgyzstan, giầu có hơn khu vực miền nam, nơi tập trung đông đảo cộng đồng thiểu số người Uzbekistan, đại bộ phận là nông dân nghèo. Vùng này ngày càng muốn thoát ly khỏi chính quyền trung ương.

Xung đột giữa các bộ tộc đã làm cho đất nước này thêm bất ổn định, bên cạnh nhiều nguyên do khác. Miền nam Kyrgyzstan chẳng hạn, bị một lực lượng công an cực kỳ tham nhũng chi phối, cầm đầu cả một màng lưới buôn lậu ma túy từ Afghanistan. Đây cũng là vùng đất mà giới buôn lậu vũ khí và các nhóm khủng bố Hồi giáo gần như được tự do tung hoành.

Alexandre Zelitchenko, một cựu đại tá cảnh sát hiện đứng đầu Trung tâm chính sách bài trừ ma túy tại vùng Trung Á đã phải ghi nhận : "Hiện nay, chính các sĩ quan công an là thành phần cầm đầu nạn buôn lậu ma túy ở Kyrgyzstan. Thậm chí, họ còn qua mặt cả những nhóm băng đảng mafia trong lĩnh vực này".

Trong bối cảnh đó, ứng cử viên Almazbek Atambayev xuất hiện như là một cứu tinh. Doanh nhân 55 tuổi này tuy là người miền bắc, nhưng ông đã thành công trong việc nêu bật chủ trương ủng hộ sự thống nhất của đất nước. Là chủ tịch đảng Dân chủ Xã hội Kyrgyzstan (SDPK), ông từng là bộ trưởng rồi là thủ tướng trong chính phủ của cựu tổng thống Kurmanbek Bakiev, trước khi trở thành nhân vật đối lập, công khai tố cáo tính chất gia đình trị và tham nhũng của chế độ Bakiev.

Là thủ tướng mãn nhiệm, Almazbek Atambayev có nhiều triển vọng trở thành tổng thống vì ngoài số phiếu của cộng đồng đa số người Kyrgyzstan, ông còn được hậu thuẫn của một phần đáng kể trong cộng đồng người thiểu số Uzbekistan (chiếm 14% dân số). Trong cuộc tranh luận trên truyền hình trước cuộc bầu cử, ông Atambayev tuyên bố lạc quan : "Đây là một cuộc bầu cử lịch sử cho chúng ta cơ may thiết lập một sự ổn định bền vững trên một đất nước vốn không ổn định".

Trong số 15 ứng cử viên còn lại, ông Atambayev chỉ có hai đối thủ cạnh tranh nghiêm túc. Đó là ông Kamchibek Tachiev, một cựu võ sĩ quyền Anh, và ông Adakhan Madumarov, cựu chủ tịch Quốc hội. Cả hai đều đại diện cho các bộ tộc khác nhau ở miền Nam và không ngần ngại dùng chiêu bài sắc tộc.

Dẫu sao thì cũng phải công nhận là quyền tổng thống Kyrgyzstan, bà Rosa Otunbayeva, đã thành công trong việc tránh cho nước này rơi vào cảnh hỗn loạn từ năm 2010 đến nay. Tuy nhiên, nhà ngoại giao thân cận với Matxcơva này không có quyền ứng cử vào hôm nay.

Trong một bài phát biểu trên truyền hình, bà đã cam kết bảo đảm cho cuộc bầu cử được tự do và dân chủ. Bà cũng kêu gọi cử tri đừng thờ ơ trước sự kiện hệ trọng này và tích cực đi bỏ phiếu để "củng cố tình đoàn kết của dân tộc Kyrgyzstan".

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí