MIẾN ĐIỆN

Miến Điện : chế độ kiểm duyệt báo chí có dấu hiệu cáo chung

PRESS burma myanmar (Reuters)
PRESS burma myanmar (Reuters)

Tại Miến Điện, chế độ kiểm duyệt báo chí phải chăng đang sống những giờ phút cuối cùng ? Đây là câu hỏi mà giới quan sát đang nêu lên vào lúc chính quyền dân sự Miến Điện cam kết sẽ thông qua ngay trong năm nay một bộ luật về truyền thông sẽ bãi bỏ nạn kiểm duyệt. 

Quảng cáo

Cho đến gần đây, Miến Điện là quốc gia bị liệt vào diện những nước có chế độ kiểm duyệt báo chí thuộc loại khắc nghiệt nhất. Theo tổ chức bảo vệ nhà báo Phóng viên Không Biên giới, trong bảng xếp hạng 179 nước về mức độ tôn trọng quyền tự do báo chí, Miến Điện bị xếp hạng thứ 169.

Thế nhưng, chính quyền dân sự mới lên cầm quyền tại Miến Điện, trong thời gian qua đã thực hiện một loạt cải cách chính trị, và đang có dấu hiệu muốn áp dụng cho giới truyền thông chính sách cởi mở hiện hành, trong đó có việc trả tự do cho nhiều nhà báo bị cầm tù, biện pháp đã từng được sử dụng cho các nhân vật đối lập chính trị.

Tín hiệu rõ nhất mà chính quyền Naypyidaw tung ra trong lãnh vực cởi trói cho báo chí là việc Vụ Đăng kiểm Báo chí PSRD sẽ bị giải thể. Trả lời hãng tin Pháp AFP, ông Ye Htut, một tổng giám đốc thuộc bộ Thông tin Miến Điện đã xác nhận : « Trừ phi kế hoạch thay đổi, sẽ không còn ủy ban kiểm duyệt nữa. Ở Quốc hội mọi người đều đồng ý là nên dẹp bỏ ủy ban này ».

Theo hãng tin AFP, nội dung dự luật về báo chí chưa được công bố, nhưng nhiều tờ báo Miến Điện đã được tham khảo ý kiến về những điều họ muốn ghi vào văn kiện này. Theo tuần báo Anh ngữ Myanmar Times, thì dự luật gồm 11 điều khoản, quy định quyền hạn và trách nhiệm của nhà báo, đạo đức nghề nghiệp, cũng như các nguyên tắc đăng ký nhà in và nhà phát hành.

Theo ông Tint Swe, Vụ phó vụ Đăng kiểm Báo chí PSRP, thì dự thảo luật đã đươc đưa lên tổng biện lý để tham khảo ý kiến, và đạo luật có thể được thông qua ngay trong năm nay cho dù khóa họp hiện nay của Quốc hội chủ yếu tập trung vào vấn đề ngân sách. Và nhân vật này khẳng định như đinh đóng cột : « Sau đó sẽ không còn kiểm duyệt ».

Phải nói là từ nhiều tháng nay, chế độ kiểm duyệt tại Miến Điện đã ngày càng được giảm nhẹ. Theo hãng tin AFP, chỉ cần xem những thông tin liên quan đến lãnh tụ đối lập Aung San Suu Kyi, kẻ thù số một của chế độ trước đây là thấy rõ những tiến bộ.

Kể từ tháng Chín năm ngoái, tên của bà bắt đầu được báo chí Miến Điện nhắc đến. Một nhà báo Miến Điện đã thú nhận : « Từ khi ấy, chúng tôi không còn sợ hãi khi đến nơi làm việc nữa ».

Qua tháng Giêng, ngày mùng 4, tuần báo Eleven News đã đưa trên trang nhất hình bà Aung San Suu Kyi bên cạnh Tổng thống Thein Sein dưới hàng chữ « Nhân vật nổi bật trong Năm ». Hai tuần sau tờ báo này lại đăng ảnh tù nhân chính trị được ân xá dưới hàng tựa "Freedom from Fear" (nghĩa là "Được giải thoát khỏi sự sợ hãi"), công khai gợi lên một quyển sách được bà Aung San Suu Kyi xuất bản vào năm 1991.

Báo giới lưu vong theo dõi sát sao tiến trình cởi mở đối với nhà báo nói trên vì họ đang muốn thành lập chi nhánh trong nưóc như hãng tin Mizzima, hay nhóm truyền thanh truyền hình DVB hoặc báo trên mạng Irrawaddy. Báo giới trong nước cũng đang nôn nóng chờ đợi luật để có thể cạnh tranh với tờ New Light of Myanmar xem như độc quyền từ bao lâu nay.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí