CAM BỐT - NHÂN QUYỀN

Cam Bốt-2012: Số người bị bắt do tranh đấu chống trục đuổi dân tăng gấp đôi

Dân làng ở Shihanouk ville biểu tình, trưng ảnh thủ tướng Cam Bốt Hun Sen và phu nhân Bun Rany, để phản đối lấy đất giao cho giới đầu tư nước ngoài, tháng 5/2010
Dân làng ở Shihanouk ville biểu tình, trưng ảnh thủ tướng Cam Bốt Hun Sen và phu nhân Bun Rany, để phản đối lấy đất giao cho giới đầu tư nước ngoài, tháng 5/2010 Ảnh: Reuters

Trong một dự thảo báo cáo mà các tổ chức phi chính phủ NGO tại Cam Bốt sắp công bố cho thấy một viễn ảnh kém lạc quan, khi năm 2012, con số những người hoạt động bênh vực cho quyền có nhà để ở đã bị chính quyền bắt giữ tăng gấp đôi so với năm 2011. Bên cạnh đó, những hợp đồng nhường quyền khai thác kinh tế một vùng đất rộng lớn đã chuyển giao, dù có lệnh cấm của thủ tướng Hun Sen ký hồi tháng 5/2012.

Quảng cáo

Thông tín viên Phạm Phan - Phnom Penh - 25/01/2013

Tại một diễn đàn tổ chức ở Phnom Penh chuyên về tình hình đất đai và nhà ở, ông Soveth, thành viên của tổ chức nhân quyền Adhoc phát biểu: Năm 2012 được đánh giá là năm tồi tệ nhất đối với những người hoạt động bênh vực cho dân không bị đuổi nhà và có nơi trú ngụ trong cuộc sống. Theo ông Soveth, tình hình này không khác gì với người hoạt động chính trị đối lập luôn bị Nhà nước trù dập, cấm đoán, và bắt giữ.

Theo con số do các tổ chức phi chính phủ (NGO) trưng ra thì chính quyền đã bắt giữ 201 người hoạt động chống trục đuổi dân, cao gấp hai lần, so với con số 98 người bị bắt hồi năm 2011, và cao hơn nhiều so với các năm trước đây, khi tính năm 2007 là mốc thời gian chính quyền khởi sự chiến dịch trục đuổi thô bạo hàng ngàn dân cư trên khắp đất nước để giao đất cho nhà đầu tư ngoại quốc, đặc biệt là Trung Quốc, theo báo cáo của tổ chức nhân quyền Adhoc, và được báo mạng The Cambodia Daily đăng tải.

Theo nhận định của các nhà hoạt động nhân quyền trong và ngoài Cam Bốt thì tình hình cưỡng bức dân phải rời khỏi mái ấm thân thương của họ để giao đất, giao nhà cho chính quyền từ năm 2007 đến nay thì không khác gì với việc xua đuổi dân cư hồi tháng 4/1975 khi Cộng sản Cam Bốt vừa mới cướp được chính quyền bằng bạo lực quân sự.

Trong bối cảnh tựa như thảm nạn quốc gia, người phụ nữ chân yếu tay mềm, suốt đời chỉ biết lam lũ bươn bả kiếm sống và nuôi con ăn học đã không dằn lòng được trước bất công quá đổi, nên cũng phải xắn tay áo, nhào ra đường đánh nhau với cảnh sát và lực lượng an ninh của chính quyền.

Trong các vụ trục đuổi thì khu hồ Boeng Kak/Phnom Penh là khu vực nổi cộm nhất và có nhiều người dân đứng lên chống đối lâu dài. Và cũng tại nơi này, có nhiều phụ nữ can đảm xuống đường biểu tình, bất chấp một lực lượng an ninh hùng hậu với vũ khí chống bạo động.

Nổi bật nhất có bà Tep Vanny với những bạn đồng hành. Ngày nay, báo chí Cam Bốt và cư dân địa phương tặng cho họ mỹ danh là 13 phụ nữ can đảm của hồ Boeng Kak.

Bà Tep Vanny cùng với hàng trăm cư dân tại hồ đã nhiều lần xuống đường biểu tình không cho chính quyền ủi sập nhà họ. Vì ra đi khỏi nơi này với tiền đền bù không tương xứng đồng nghĩa với chuyện đi về một nơi vô định, và mất hết tương lai của gia đình.

Bà Tep Vanny có lần cùng nhiều phụ nữ kéo đến tòa đại sứ Trung Quốc để phản kháng đòi công lý. Nhưng vô vọng, vì quyền lợi của công ty Trung Quốc với kẻ quyền thế trong dự án khu đô thị mới tại hồ Boeng Kak là ưu tiên số một, nó đứng trên cả cuộc sống của hàng ngàn dân nghèo.

Bà Tep Vanny và 12 phụ nữ khác đã bị chính quyền tống giam vì sự kiên quyết phản đối của họ. Thế nhưng, quốc tế lên tiếng kêu gọi phải thả họ ra. Hiện nay dù được chính quyền cho sống tự do, nhưng 13 phụ nữ anh hùng này vẫn bị chính quyền coi là thành phần nổi loạn.

Theo nhận định của tổ chức nhân quyền Adhoc, tình hình hiện nay có một sự đối đầu rõ ràng giữa chính quyền và đại đa số dân nghèo.

Chính quyền luôn luôn ủng hộ cách giải quyết của họ và cho rằng các phát biểu hay hành động của những tổ chức nhân quyền là thiên vị không thấy được hoàn cảnh khó khăn của quốc gia. Hơn nữa theo đại diện chính quyền, việc trục đuổi dân để xây dựng các đặc khu kinh tế là cần thiết để phát triển đất nước và tạo ra công ăn việc làm cho nhiều người dân.

Sau khi thủ tướng Hun Sen báo động về tình trạng nhiều địa phương ký hợp đồng nhường đất kinh tế cho nước ngoài thì trong tháng 5/2012, chính phủ ban hành lệnh cấm không được nhượng đất kinh tế nữa mà chờ tổng kiểm tra coi tình hình ra sao mà dân kêu than quá mức.

Thế nhưng, theo các số liệu của những tổ chức phi chính phủ, dù có lệnh cấm, các hợp đồng được ký nhiều hơn, thể như là họ không biết đến lời báo động của ông Hun Sen.

Ông Soveth thuộc tổ chức nhân quyền Adhoc nói: Trong năm 2012, có đến 100 hợp đồng nhường đất đã được ký, trong khi vào năm 2011, chỉ có 68 hợp đồng. Và cụ thể hơn, ông Soveth cho biết, ngay sau lệnh cấm của thủ tướng Hun Sen thì có đến 32 hợp đồng được ký kết.

Được biết trong năm 2011 có đến 752.000 mẫu đất nằm trong các hợp đồng nhường quyền khai thác kinh tế mà Cam Bốt giao cho các nhà đầu tư nước ngoài. Hiện nay, theo tổ chức nhân quyền Adhoc thì số diện tích đó đã tăng đến 2 triệu mẫu đất, chiếm 10% tổng số đất kinh tế của quốc gia. Và đã có 700.000 cư dân bị ảnh hưởng bởi những hợp đồng chuyển nhượng mà họ không được biết, vì khi ký kết chỉ có hai bên đàm phán và có quyền lợi, đó là nhà đầu tư và chính quyền địa phương.

,Người dân lúc nào cũng được coi là chủ thể của quốc gia, giúp cho quốc gia tồn tại và phát triển, nhất là trên phương tiện tuyên truyền, thế nhưng trong thực tế, họ đã bị gạt ra bên ngoài những quyết định có tác động hệ trọng đến cuộc sống của họ, và sau đó phải sống lây lất như một kẻ thừa của cuộc đời này.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí