CAM BỐT - NHÂN QUYỀN

Quốc tế kêu gọi cứu vãn Tòa án quốc tế xét xử Khmer Đỏ

Ieng Sary tại Tòa án xét xử tội ác diệt chủng của lãnh đạo Khmer Đỏ, Phnom Penh, ngày 30/06/2011.
Ieng Sary tại Tòa án xét xử tội ác diệt chủng của lãnh đạo Khmer Đỏ, Phnom Penh, ngày 30/06/2011. REUTERS/Mark Peters/

Hôm nay 15/03/2013, nhiều lời kêu gọi đã được đưa ra, đòi phải nhanh chóng mở lại các phiên tòa xét xử tội ác Khmer Đỏ ở Phnom Penh. Theo đó, sau cái chết của Ieng Sary - một trong ba bị cáo hôm qua, Tòa án quốc tế về Khmer Đỏ cần phải chạy đua với thời gian, tránh cho được một thất bại thảm hại.

Quảng cáo

Ieng Sary, 87 tuổi, bị truy tố về các tội diệt chủng, tội ác chiến tranh và tội ác chống nhân loại. Cái chết của bị cáo này vào hôm qua đã nhắc nhở rằng Tòa án Khmer Đỏ, được thành lập vào năm 2006, chỉ mới tuyên được một bản án : Đó là án chung thân dành cho « Douch », trưởng trại tù Tung Sleng nổi tiếng của Pol Pot. 

Từ nay chỉ còn có hai bị cáo phải trả lời trước pháp luật là Khieu Samphan, 81 tuổi, cựu chủ tịch nước, và Nuon Chea, 86 tuổi, nhân vật số hai và là cái đầu lý luận của chế độ Khmer Đỏ. 

Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về nhân quyền tại Cam Bốt, Surya Subedi, hôm nay kêu gọi Liên Hiệp Quốc, Tòa án Khmer Đỏ, chính phủ và các nhà tài trợ tái cam kết và đẩy nhanh việc xét xử. Ông nhấn mạnh : « Chúng ta đang còn nợ những người sống sót dưới chế độ Khmer Đỏ, gia đình các nạn nhân và toàn xã hội Cam Bốt - hiện tiếp tục chịu đau khổ ». 

Tòa án Khmer Đỏ đã bị tê liệt từ hai tuần qua vì các phiên dịch đình công, trong khi 270 nhân viên người Cam Bốt vẫn chưa được trả lương từ tháng 11/2012. 

Trong một thông cáo chung, các đại sứ quán Pháp và Nhật cho rằng : « Hơn bao giờ hết, điều khẩn thiết là mỗi bên đảm bảo phần trách nhiệm của mình để phiên xử các bị cáo còn lại được tiếp tục một cách công bằng, hiệu quả và nhanh chóng ». Một quan sát viên ngoại quốc cho biết, cái chết của Ieng Sary càng làm tăng thêm bực tức trước sức ì của chính quyền Phnom Penh. 

Mỗi ngày trôi qua, các nạn nhân lại mất tiếp hy vọng có được câu trả lời về thảm họa hai triệu người đã chết vì kiệt sức, vì đói, bị tra tấn hay hành quyết dã man, từ năm 1975 đến 1979. Ngoài hai bị cáo già nua trên, hai cuộc điều tra khác cũng được mở ra từ năm 2009 nhưng không có tiến triển nào, do ông Hun Sen không hề che giấu ý định ngăn trở. 

Ông Brad Adams, người phụ trách châu Á của Human Rights Watch nhận định, có khả năng là chỉ có ba người phải chính thức chịu trách nhiệm về sự hủy diệt đất nước Cam Bốt, và theo ông thì « cái chết của Ieng Sary chứng tỏ sự thất bại của Tòa án ». 

Thất bại này được ông Adams cho là do Thủ tướng Hun Sen, xuất thân là cán bộ Khmer Đỏ « đã làm mọi cách để đưa công việc của Tòa án rơi vào ngõ cụt ». Ông Brad Adams nhấn mạnh, con người quyền lực nhất Cam Bốt phải « chịu trách nhiệm tiên khởi về hành động chống lại ngành tư pháp ».

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí