PHỎNG VẤN

Cam Bốt : chiến dịch tranh cử nhiều thủ đoạn

Thủ tướng Hun Sen và phu nhân vận động cho đảng PPC tại Phnom Penh, 27/06/2013 (Reuters)
Thủ tướng Hun Sen và phu nhân vận động cho đảng PPC tại Phnom Penh, 27/06/2013 (Reuters) Reuters

Ngày 27/06/2013, các chính đảng tại Cam Bốt đã bắt đầu chiến dịch tranh cử, một tháng trước khi diễn ra cuộc bầu cử Quốc hội 28/07/2013, mà trong đó, thủ tướng Hun Sen, cầm quyền từ 28 năm qua, được dự báo sẽ lại thắng cử. Mặc dù hai lãnh đạo đối lập Sam Rainsy và Kem Sokha đã liên minh với nhau, nhưng điều này sẽ không đủ để lật ngược thế cờ.

Quảng cáo

Từ Phnom Penh, thông tín viên Phạm Phan gởi về bài tường trình :

Thông tín viên Pham Phan tại Phnom Penh

Ủy Ban Bầu Cử Quốc Gia cho biết bầu cử năm nay có đến 9 triệu 670 ngàn người đủ tư cách công dân đi bỏ phiếu. Tổng số các vị dân cử sẽ được bầu vào Quốc Hội nhiệm kỳ này là 123 người.

Trong cuộc bầu cử khóa trước diễn ra năm 2008, Đảng Nhân Dân Cam Bốt của ông Hun Sen chiếm được 90 ghế trong tổng số 123 ghế. Tuy nhiên vào lúc đó, Đảng Nhân Dân phải tạo thế liên hiệp với Đảng Bảo Hoàng Funcinpec chỉ chiếm được hai ghế. Còn hai đảng đối lập khác là Đảng Sam Rainsy của ông Sam Rainsy, và Đảng Nhân Quyền của Kem Sokha chiếm được 29 ghế.

Theo Ủy Ban Bầu Cử Quốc Gia, số chính đảng tham gia tranh cử cứ giảm dần trong vòng một thập niên qua. Năm 2003 có đến 23 đảng. Năm 2008 có 11 đảng. Và năm nay chỉ có 8 đảng ra dự tranh. Trong đó hai đảng mạnh nhất là đảng đương quyền của ông Hun Sen và những cựu cán binh Khmer Đỏ, và Đảng Cứu Nguy Dân Tộc Cam Bốt do sự liên hiệp của hai Đảng Sam Rainsy và Đảng Nhân Quyền.

Năm nay, lãnh tụ đối lập là ông Sam Rainsy vẫn còn lưu vong tại Pháp, nhưng vợ ông là bà Tioulong Samura hiện có mặt tại Cam Bốt để vận động tranh cử cho Đảng Cứu Nguy Dân Tộc. Bà này cũng từng là đại biểu cho phe đối lập tại Quốc Hội.

Vì ông Sam Rainsy không có mặt trong nước, cho nên nhân vật Kem Sokha đương nhiên đứng ra lãnh đạo Đảng Cứu Nguy Dân Tộc mở màn cuộc vận động tranh cử, dù trước đó ông đã tổ chức cuộc tập họp những người ủng hộ đòi hủy bỏ chiến dịch vận tranh cử, nếu Ủy Ban Bầu Cử Quốc Gia không đưa ra các quy định công bằng cho các đảng tranh cử.

Vì là nhân vật đối lập nổi bật hiện nay, cho nên ông Kem Sokha trở thành mục tiêu cho những cuộc đánh phá lén lút của đối thủ chính trị.

Công luận cũng chú ý đến một nhân vật nữ đại diện cho Đảng Bảo Hoàng là bà Norodom Arunrasmey, bà là người con gái út của cố Vương Sihanouk, mẹ của bà là một phụ nữ Lào. Tuy nhiên bà Norodom Arunrasmey được sinh ra tại Phnom Penh vào năm 1955, và từng giữ chức vụ Đại Sứ tại Malaysia từ năm 2005.

Những thủ đoạn chính trị  

Ngày thứ Ba tuần nay, vài ngàn người ủng hộ ông Kem Sokha tập họp tại tỉnh Prey Veng ủng hộ ông chống lại cáo buộc nói ông hành hung người tình cũ. Bà Sam Phalla, 62 tuổi nói là con gái bà là Keo Sophannary, 41 tuổi, từng là nhân tình của ông Kem Sokha, nhưng mới đây con bà bị ông Kem Sokha ngừng cung cấp tiền bạc rồi còn bị nhân viên bảo vệ của ông Kem Sokha đánh đập vì đã đòi tiền chu cấp.

Chuyện ông Kem Sokha có nhân tình hay không, không ai được biết trước đây. Thế nhưng gần đến ngày vận động tranh cử thì câu chuyện này lại được đẻ ra cho công luận mặc sức bàn tán trước khi đi bỏ phiếu.

Một người tên là Long Vuthy, có mặt tại chỗ xảy ra sự việc, nhân chứng này nói rằng, khi hai phụ nữ rời khỏi hiện trường thì không ai có thương tích. Tuy nhiên về sau khi nghe đài phát thanh nhà nước thì Long Vuthy được biết là hai phụ nữ đó bị đánh trọng thương và phải nhập viện tại Phnom Penh để điều trị.

Vài người ủng hộ Đảng Cứu Nguy Dân Tộc và những người đi đường chứng kiến vụ cô nhân tình lớn tiếng chưỡi ông Kem Sokha bội bạc thì nói rằng không biết ai đứng đàng sau vụ dàn dựng này vì mục tiêu chính trị. Và họ cũng không biết ai đã tổ chức đánh đập cô nhân tình, và hai mẹ con cô nhân tình này được trả bao nhiêu tiền sau khi hoàn thành vai diễn.

Ngày 19/6, Thủ Tướng Hun Sen cảnh báo là ông sẽ đâm đơn kiện Đảng Cứu Nguy Dân Tộc nếu đảng này nói câu chuyện tình ái vụng trộm của ông Kem Sokha là do hệ thống truyền thông của Đảng Nhân Dân Cam Bốt xây dựng kịch bản.

Trọng tâm chiến dịch vận động tranh cử của đảng cầm quyền có hai điểm chính mà thoáng qua tưởng như mâu thuẫn: thứ nhất, ông Hun Sen tuyên bố sẽ tịnh khẩu trong suốt thời gian vận động; Điều thứ hai xảy ra trước thời điểm 27/6 là ông Hun Sen luôn đe dọa rằng một khi ông thất cử, Cam Bốt sẽ có nội chiến.
Những nhà quan sát cuộc bầu cử nói đây được coi là hành động gây áp lực tâm lý lên đa số cử tri.

Trong khi đó thì ông Son Chhay thuộc Đảng Cứu Nguy Dân Tộc nói lá bài người Việt Nam lần này không được đảng ông sử dụng để kiếm phiếu như kỳ bầu cử năm 2008, trái lại đảng ông tập chú vào chính sách giáo dục và y tế miễn phí, lương cao, và giá hàng tiêu dùng thấp.

Bỏ đảng vì bị mua chuộc?

Không khác gì khung cảnh mùa bầu cử năm 2008, càng gần đến thời điểm vận động tranh cử thì đảng cầm quyền lại thông báo có nhiều thành viên đảng đối lập rời bỏ hàng ngũ họ để về đầu quân cho đảng cầm quyền.
Tất nhiên đây được coi là thắng lợi về mặt chính trị cho ông Hun Sen, một ứng viên hiện nay được coi là sáng giá nhất để tiếp tục đảm đương vai trò thủ tướng.

Hệ thống truyền hình nhà nước Việt Nam cũng đưa tin này, coi như đây là điểm đáng chú ý trước khi cuộc bỏ phiếu bắt đầu vào ngày 28 tháng 7.

Ngay đầu tuần này, Đảng Nhân Dân Cam Bốt đương quyền tổ chức buổi lễ ở tỉnh Siêm Riệp nhằm hoan nghênh tinh thần những người từ Đảng Cứu Nguy Dân Tộc bỏ đảng để gia nhập đảng cầm quyền.

Số lượng người bỏ đảng bao gồm 623 người, ngoài ra còn có 14 thành viên thuộc Ủy Ban Vận Động Tranh Cử tại địa phương cũng ra đi. Buổi lễ hoan nghênh này lại có mặt ông Tea Banh, Bộ Trưởng Quốc Phòng, một người tay mặt tay trái của ông Hun Sen.

Trong đợt bỏ đảng đối lập lần này lại có 25 người Khmer Isam. Ông Sith Ibrahim, người hồi tháng Tư giữ chức vụ Phó Tổng Thư Ký Đảng Cứu Nguy Dân Tộc cho báo chí biết, sở dĩ 25 người sắc tộc Chàm của ông rời hàng ngũ đảng đối lập vì chính sách đối xử phân biệt của đảng này.

Vào mùa bầu cử năm 2008, đảng cầm quyền đã công khai chiêu dụ những người bỏ đảng đối lập với những chức vụ tương đương thứ trưởng. Chính quyền còn nói sẽ đặt ra mấy trăm chức cố vấn trong các bộ phủ để dành cho những ai chịu rời bỏ đảng đối lập.

Tuy nhiên theo người phát ngôn Đảng Cứu Nguy Dân Tộc là ông Yim Sovann thì phần thưởng địa vị đó có hay không còn phải chờ coi.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí