NHẬT BẢN - LUẬT PHÁP

Nhật Bản : Dự luật ''bảo vệ bí mật quốc gia" bị báo chí đồng loạt phản đối

Biểu tình trước nhà Quốc hội, sau khi Hạ viện thông qua dự luật bí mật quốc gia, Tokyo, 26/11/2013.
Biểu tình trước nhà Quốc hội, sau khi Hạ viện thông qua dự luật bí mật quốc gia, Tokyo, 26/11/2013. REUTERS/Toru Hanai

Ngày 26/11/2013, Hạ viện Nhật thông qua dự luật « bảo vệ bí mật quốc gia », do Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đề nghị, cho phép các Bộ trong chính phủ quyền xếp các thông tin được xem là nhạy cảm vào loại « bí mật quốc gia ». Báo chí Nhật cả tả và hữu đều phản đối quyết liệt chủ trương mà Thủ tướng Shinzo Abe muốn thông qua khẩn cấp. AFP ghi nhận : Hiếm khi tại Nhật báo chí và giới tinh hoa lại có một thái độ nhất loạt như vậy.

Quảng cáo

Từ nhật báo kinh tế thiên hữu nổi tiếng Nikkei đến bậc thầy về phim hoạt hình Miyazaki hay nhật báo bình dân Mainichi (được xếp vào nhóm trung tả) đều cùng chung mặt trận chống lại Thủ tướng Shinzo Abe.

Sau một thời gian rất được lòng dân với phong cách lãnh đạo cứng rắn, giờ đây rất có thể Thủ tướng Nhật đã phạm phải một bước đi sai lầm. Theo một điều tra dư luận của Asahi Shinbun, lần đầu tiên uy tín của ông Shinzo Abe sụt giảm dưới 50%, kể từ khi lên nắm quyền cách đây một năm.

Từ nhiều tuần nay, các nhà báo nổi tiếng ở Nhật nỗ lực để chống lại dự luật « bảo vệ bí mật đặc biệt », mà Thủ tướng Abe kiên quyết muốn thông qua trước khi khóa họp Quốc hội lần này kết thúc vào ngày mai, thứ Sáu 06/12. Trong cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện – với đa số nghị sĩ thuộc đảng Tự do Dân chủ (theo xu thế rất bảo thủ) của Thủ tướng Abe – vào ngày mai, dự luật kể trên có rất nhiều cơ hội được thông qua.

Nhật báo trung tả Asahi Shimbun nhận định : « Văn bản này chứa đựng nhiều vấn đề có thể hủy hoại các nguyên tắc căn bản của nền dân chủ ». Đây là tờ báo có quan điểm phê phán quyết liệt nhất đối với dự luật. Asahi Shimbun yêu cầu Thượng viện thảo luận lại từ đầu về các căn cứ của dự luật này.

Trong số các báo Nhật, chỉ có các tờ cực hữu, như Sankei hay Yomiuri, là cho rằng Quốc hội cần thông qua văn bản dự luật theo đề nghị của Thủ tướng Shizo Abe. Tuy nhiên, các tờ báo này cũng yêu cầu « chính phủ phải có những lời giải thích chu đáo và một cuộc tranh luận thẳng thắn với đối lập để quyền được thông tin và tự do biểu đạt được bảo đảm ».

Theo dự luật, các công chức Nhà nước có thể bị phạt tù tới 10 năm, nếu phổ biến các thông tin được các cơ quan Nhà nước cấp bộ xếp vào loại « bí mật quốc gia ». Được xếp vào bí mật quốc gia là các thông tin nhạy cảm liên quan đến quốc phòng, ngoại giao, tình báo và cuộc chiến chống khủng bố. Cho đến nay, tại Nhật, chỉ có Bộ Quốc phòng là có quyền đưa một thông tin vào hàng « bí mật quốc phòng ». Theo các nhà bình luận, các tiêu chí trong dự luật không đủ chính xác và thủ tục kiểm soát lĩnh vực này còn chưa được xác định.

Lãnh đạo đảng đối lập chủ yếu, đảng Dân Chủ Nhật Bản (PDJ), tố cáo « đây là một luật do các công chức làm ra để cho phép các công chức che giấu các bí mật cho chính họ ».

Nhiều nghệ sĩ Nhật Bản tham gia phong trào lên án dự luật. Ngày thứ Ba, 03/12, 269 đại diện rất có uy tín của giới điện ảnh đã hưởng ứng lời kêu gọi phản đối của năm đạo diễn, trong đó có bậc thầy phim hoạt hình Miyazaki. Các nhà điện ảnh Nhật so sánh dự luật này với chế độ quân phiệt của Thủ tướng Nhật Hideki Tojo. Bậc thầy phim hoạt hình Miyazaki tuyên bố : « Nhật phải là một đất nước tự do để hòa bình ngự trị tại Đông Á ».

 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí