INDONESIA

Indonesia đứng giữa canh tân và chuyên chế

Gia đình ông Jododo, một trong hai ứng viên tổng thống đi bỏ phiếu  ©REUTERS /Darren Whiteside
Gia đình ông Jododo, một trong hai ứng viên tổng thống đi bỏ phiếu ©REUTERS /Darren Whiteside

Brazil bị hạ nhục, Đức tàn nhẫn, thảm kịch quốc gia tại Brazil, Angela Merkel trực ngôn tại Bắc Kinh, bầu cử Tổng thống Indonesia, Trung Quốc mua vườn nho của Pháp bằng tiền biển thủ là những chủ đề được bình luận rộng rãi trên báo chí Pháp hôm nay.

Quảng cáo

Thảm bại lịch sử của đội tuyển Brazil tại Cúp bóng đá thế giới 2014 thật ra đã được nhiều chuyên gia Pháp dự báo từ những ngày qua. Libération nhắc lại ba « giả thuyết » có thể lý giải tại sao đội banh năm lần vô địch thế giới có thể bị đội tuyển 3 sao đá bại với tỷ số 7-1.

Một là quá trông cậy vào tài năng của một hai cầu thủ (Neymar và Silva), hai là thủ môn thiếu kinh nghiệm thi đấu với các đội banh sừng sỏ châu Âu và thứ ba là chiến thuật gọi là « tấn công áp đảo tinh thần đối phương ngay phút đầu tiên » của huấn luyện viên Scolari chỉ là lá bài « thấu cáy » của một đội banh thiếu thực lực.

Trong khi đó, nhà phân tích thể thao của Le Figaro nhấn mạnh đến « chiêu thức » của Đức phá vỡ phòng tuyến của Brazil một cách dễ dàng và nhận định rằng lẽ ra Brazil đã phải bị loại từ trận đụng độ với Chi lê ở vòng 1/8. 

Bầu cử Indonesia

Vào lúc thế giới chăm chú theo dõi các trận cầu tại Nam Mỹ thì ở Đông nam Á, cũng diễn ra một cuộc so tài cực kỳ quan trọng mà chuyện thắng bại có hệ quả lâu dài cho một dân tộc và cho cả khu vực : đó là cuộc bầu cử tổng thống tại Indonesia, vào ngày hôm nay 09/07, quốc gia có con số tín đồ Hồi giáo đông nhất địa cầu. 

Nhật báo công giáo La Croix nhận định : Indonesia đứng giữa canh tân và chế độ cứng rắn. Le Figaro dự báo « Obama Nam dương » Joko Widodo chinh phục chính quyền. Đô trưởng Jakarta, trong sạch, ứng cử viên phe cải cách được ưu thế hơn đối thủ nhưng nhật báo cánh hữu Pháp thận trọng lưu ý phe ủng hộ cựu tướng Prabowo Subianto khá đông.

La Croix, dành một bài phóng sự dài để phân tích tại sao quốc gia Đông Nam Á với 247 triệu dân, sau hai nhiệm kỳ của Tổng thống Yudhoyono bị xem là lãnh đạo bất tài, đã mất sức thu hút quốc tế và cần phải sang trang lịch sử.

Trong 10 năm qua, Indonesia lệ thuộc quá nhiều vào khai thác quặng mỏ, tài nguyên thiên nhiên biến thành con mồi tiêu thụ hàng giá rẻ của Trung Quốc, của nạn tham nhũng triền miên dẫn đến tình trạng giáo dục và giao thông xuống cấp. Trước sự thối lui, bỏ cuộc của chính quyền Yudhoyono , khoảng trống vắng ở các khu phố nghèo đã được các tổ chức Hồi giáo nhận tài trợ từ Trung Đông thay thế : nhà thờ Hồi giáo, bệnh viện Hồi giáo, trường học Hồi giáo ….

Với nhãn quan kinh tế, nhật báo Les Echos cũng thừa nhận bầu cử Tổng thống Indonesia là một dịp để cử tri chọn lựa giữa hai mô hình xã hội : giữa Joko Widodo người của nhân dân đối đầu với cựu tướng Prabowo. Còn lá phiếu của giới đầu tư quốc tế thì dành cho Joko Widodo, thị trường chứng khoán của Jakarta cũng ủng hộ đô trưởng Jakarta và tin rằng ứng cử viên của nhân dân sẽ chiến thắng viên tướng lực lượng đặc biệt hồi hưu, tuy nhiều tiền nhưng không có sáng kiến táo bạo về kinh tế.

Prabowo còn có hai chủ trương đáng ngại : một là muốn bỏ bầu cử tổng thống theo lối phổ thông đầu phiếu trực tiếp và hai là theo đuổi chính sách kinh tế cũ của tổng thống mãn nhiệm cộng thêm luận điểm bài ngoại được nhấn mạnh trong các diễn văn tranh cử.

Để tìm hiểu vì sao cử tri Indonesia phân vân giữa hai ứng cử viên, giáo sư David Camroux, từ Jakarta lý giải một trong những lý do đó là họ mong ước một lãnh đạo lý tưởng có khả năng hùng biện như Prabowo nhưng phải có tinh thần dân chủ như Joko Widodo. 

Nhân Quyền : Thủ tướng Đức nói thẳng nói thật với Trung Quốc 

Chuyến công du Trung Quốc của Thủ tướng Đức Angela Merkel kết thúc hôm qua nhưng vẫn còn dư âm trên báo Pháp. Le Monde chấm điểm Thủ tướng Đức là một « người chào hàng » tuyệt vời. Các công ty xe hơi Đức giành được hai hợp đồng xây dựng nhà máy. Volkswagen đầu tư thêm 18,2 tỷ euro. Cường quốc kinh tế Đức tiếp tục xuất khẩu mạnh và trong quan hệ mậu dịch với Trung Quốc, cán cân thương mại nghiêng về phía Đức với 6 tỷ euro.

Cũng theo dõi chuyến đi chào hàng của Thủ tướng Đức, bài xã luận của nhật báo La Croix nhận định nhà lãnh đạo Berlin đã biết phối hợp nhịp nhàng giữa ba yếu tố : ngoại giao, nội trị và thương mại khi ra nước ngoài. Do vậy, trong chuyến công du Trung Quốc lần thứ bảy này, sau những hợp đồng kinh tế, bà Angela Merkel không ngần ngại đề cập đến các quyền tự do, một điều cấm kỵ tại Trung Quốc.

Trước cử tọa sinh viên, Thủ tướng Đức nhắc lại năm 1989, thời điểm xảy ra hai cuộc cách mạng : cách mạng dân chủ tại Đông Đức làm sụp đổ bức tường Bá Linh và chế độ cộng sản. Tại Trung Quốc, vào mùa xuân cùng năm, những cuộc biểu tình khổng lồ của sinh viên Trung Quốc và công nhân chống tệ nạn tham nhũng nhưng bị quân đội Trung Quốc đàn áp mạnh gây thiệt hại nhân mạng cho nhiều người.

Không sợ giới lãnh đạo Bắc Kinh bất bình, bà Angela Merkel nói đến nhu cầu « đối thoại tự do, xây dựng xã hội tự do, cởi mở, đa nguyên trong đó người dân cảm thấy yên tâm được pháp luật bảo vệ chứ không phải sợ hãi cúi đầu ». La Croix kết luận rằng chính sách thực dụng của Đức và nhu cầu kinh tế vẫn có thể kết hợp với sự « trực ngôn ». Tuy nhiên, nhật báo công giáo thừa nhận phải đại diện cho một cường quốc thật sự thì mới có thể nói thẳng nói thật.

Nhật báo Les Echos cũng khen ngợi Thủ tướng Đức « trung thành với các nguyên tắc sống » của bà vào lúc đa số các nhà lãnh đạo châu Âu không dám công khai đề cập vấn đề nhân quyền, công lý với lãnh đạo Trung Quốc.

Thái độ xấc xược của Trung Quốc cũng được Les Echos nhắc lại trong bài phóng sự về chuyến đi của Ngoại trưởng Mỹ tại Bắc Kinh nhân cuộc đối thoại lần thứ sáu giữa hai nước. Theo Les Echos John Kerry đến Bắc Kinh để « làm giảm căng thẳng ».Một thứ trưởng ngoại giao Trung Quốc tên Trịnh Trạch Quang đã khẳng định là « Hoa Kỳ cần phải điều chỉnh thái độ sai trái » sau khi tư pháp Mỹ, với chứng cớ cụ thể, truy tố 5 sĩ quan tin tặc của Trung Quốc.

Thái độ hung hăng của Trung Quốc dù ở trên bình diện nào, tại biển Đông với Việt Nam hay Philippines, theo Les Echos, thật ra là trận đấu giữa Trung Quốc và Mỹ. Chuyến thăm viếng Hàn Quốc vừa qua của chủ tịch Tập Cận Bình cũng thể hiện quyết tâm này : nối kết quan hệ với Hàn quốc là nhằm mục đích lâu dài làm giảm ảnh hưởng của Washington tại Seoul và gây căng thẳng với Nhật Bản, đồng minh của Mỹ tại châu Á. 

Thực hiện tham vọng kinh tế bằng tiền biển thủ 

Tiền ở đâu mà doanh nghiệp Trung Quốc có thể mua gần 90 lâu đài rượu nho Bordeaux nổi tiếng của Pháp ? Câu hỏi này đã từng được công luận Pháp đặt ra từ năm 2008, từ khi giới tài phiệt Trung Quốc đổ xô xuống miền tây nam của Pháp để « đầu tư ».

Theo Les Echos, nếu kết quả điều tra của Văn phòng kiểm toán của Trung Quốc đáng tin cậy thì hai công ty đầu tư Trung Quốc là Haichang group và Rui Yang Investment Management đã sử dụng tiền trợ cấp của nhà nước, tức là tiền thuế của dân, để mua khoảng 20 lâu đài rượu nho của Pháp.

Tiền trợ cấp của nhà nước có thể lên đến 20% giá mua. Haichang (Hải Xương) là tập đoàn có cơ sở hoạt động mạnh nhất tại vùng Bordeaux. Chủ nhân Khúc Nãi Kiệt (Qu Nai jie) làm giàu trong ngành dầu hỏa và bất động sản sau đó nới rộng sang vận tải và du lịch, công viên giải trí và rượu.

Tuy nhiên từ khi làm chủ vườn nho, các doanh nhân Trung Quốc mới phát hiện ra là nghề làm rượu rất phức tạp do tiêu chuẩn quản lý bắt buộc, mức thu hoạch và chất lượng thay đổi tùy năm và tùy thời tiết và cần phải dự báo trước nhiều năm. Nói cách khác, các doanh nhân Trung Quốc tưởng bở có thể làm giàu nhanh chóng nay phải dội ngược.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí