TRUNG QUỐC - TUYÊN TRUYỀN

Trung Quốc tuyên truyền "Tứ Toàn" bằng nhạc Rap

Cắt hình từ video tuyên truyền thuyết "Tứ Toàn" trên Youtube của New China TV.
Cắt hình từ video tuyên truyền thuyết "Tứ Toàn" trên Youtube của New China TV. Youtube

Tân Hoa Xã Trung Quốc đăng trên tài khoản YouTube New China TV của mình bản nhạc rap dài hơn 3 phút, tuyên truyền về chiến lược "Tứ Toàn" của Trung Quốc.

Quảng cáo

« Một chỉ là một điểm. Hai có thể thành đường lối. Ba trở thành kế hoạch. Bốn sẽ biến mọi điều trở nên tốt đẹp ! » Câu chuyện bắt đầu bằng thắc mắc của một cô bé đáng yêu : « Họ đang hát gì vậy ? ». Và một người đàn ông, trông có vẻ là một giáo viên, xuất hiện và hỏi lại : « Cháu chưa bao giờ nghe nói tới "Tứ Toàn" à ? » Và thế là ông giải thích trên nền nhạc Rap.

« […] Xây dựng toàn diện một xã hội phồn thịnh là giấc mơ được mọi người chia sẻ. Vừa đủ ănđủ chi, chúng ta đã không phải lo lắng gì nữa. Bên cạnh rừng vàng biển bạc, chúng ta cần những ngọn đồi xanh và nước sạch. Chúng ta muốn một môi trường lành mạnh, không khói bụi […]Cải cách toàn diện chiều sâu là việc không đơn giản. Giáo dục, việc làm, lương hưu và chăm sóc y tế: mọi việc đều ở đó ! Các thành phố và nông thôn sẽ phát triển với các công ty nhỏ và kinh doanh sáng tạo[…] Thịnh vượng là mục tiêu, cải cách là đầu tầu. Quy tắc luật pháp là người đảm bảo, xây dựng Đảng là việc then chốt! […] »

Tuyên truyền "Tứ Toàn" bằng nhạc Rap là sản phẩm của phòng phụ trách các phương tiện truyền thông của Tân Hoa Xã. Bộ phận này mới chỉ được thành lập vào năm 2014 và có một vị trí đẹp tại ban biên tập của Tân Hoa Xã ở Bắc Kinh. Nhiệm vụ của phòng là truy cập các mạng trực tuyến và theo dõi các phương tiện truyền thông xã hội.

Ông Lý Khắc Dung (Li Keyong), một người phụ trách của bộ phận này, nói với phóng viên của AP, trong chuyến viếng thăm trụ sở làm việc của hãng tin Mỹ (tháng 03/2016), « với một chủ đề chính trị trừu tượng như vậy, rất khó để giới trẻ thời nay tiếp thu được. Thanh niên cần điều gì đó hài hước và họ muốn vui vẻ ».

Chính vì vậy, họ tạo ra « hai nhân vật hoạt hình, một cô bé dễ thương và một người đàn ông lớn tuổi, cùng hát chung ca ngợi học thuyết "Tứ Toàn" của chủ tịch Tập Cận Bình. Bài hát là sự kết hợp giữa nhịp độ nhanh của nhạc rap và thánh thót của ca đoàn. Trong thập niên 1990, nhạc rap từng bị gọi là điệu nhảy "nâng mái nhà" tại Trung Quốc ».

Sự hài hước và vui vẻ mà Tân Hoa Xã đang sử dụng phản ánh rõ giai đoạn khó khăn của giới lãnh đạo Trung Quốc và bộ máy tuyên truyền của chủ tịch Tập Cận Bình cũng gặp khó khăn để thuyết phục người dân nghe theo. Chính vì vậy, những người thực hiện chương trình đã kết hợp phim hoạt hình với cách tuyên truyền cũ. Có nghĩa là họ lấy cảm hứng từ phong trào "Nhạc đỏ" cách đây 50 năm, nổi tiếng với những ca khúc đầy hào khí ca ngợi đảng và các lãnh tụ cộng sản.

Theo nhận xét của ông Phúc Cảnh Oa (Fu Kingwa), một giáo sư truyền thông tại Đại học Hồng Kông, mọi chiến lược quảng bá ý thức hệ chỉ nhằm « đề cao tính nhân văn của ông Tập Cận Bình ».

Còn bà Ánh Trúc (Ying Zhu), một chuyên gia về truyền thông Trung Quốc, giảng dạy tại trường Cao đẳng Staten Island, đại học New York và là tác giả của cuốn « Hai tỷ con mắt, câu chuyện về Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc », đánh giá rằng khi Tân Hoa Xã tỏ ra "thông minh" khi chuyển sang văn hoá nhạc pop, thì đã quá muộn : « Chiến dịch tuyên truyền chính trị vốn dĩ đã lỗi thời nay chỉ được lăng xê lại một cách hiện đại hơn ».

Khi tiếp đón phóng viên của AP, các lãnh đạo Tân Hoa Xã nói về những thách thức mà họ phải đối mặt và cho rằng đó là nhiệm vụ của cơ quan, chứ không phải là thông điệp của đảng. Họ cần nguồn sáng tạo mới vào thời điểm mà giới trẻ Trung Quốc luôn dán mắt vào màn hình điện thoại thông minh để xem phim trực tuyến hay chơi điện tử.

Hiện tượng này cũng được giới lãnh đạo nhanh chóng nhận ra. Ngay khi lên nắm quyền vào năm 2012, chủ tịch Tập Cận Bình đã ra chỉ thị thành lập một ủy ban cấp cao để tìm ra "những phương thức sáng tạo" mới nhằm tăng cường tuyên truyền trên internet.

Ông Tiền Đồng (Qian Tong), phóng viên tại Tân Hoa Xã, nhấn mạnh : « Chúng tôi muốn trở thành số 1, thành người mạnh nhất ». Trong một bản tin hồi tháng 01/2016, Tân Hoa Xã từng nhắc lại rằng các cơ quan chính phủ ở mọi cấp độ phải nghiên cứu và cải thiện việc sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội có sức ảnh hưởng và những kênh truyền thông quan trọng để « kết nối đảng với công chúng ».

Tân Hoa Xã phải khẳng định được vai trò cốt lõi của một cơ quan ngôn luận của đảng. Đây cũng là giá trị mà ông Tập Cận Bình đã nhấn mạnh vào tháng 02/2016 trong chuyến thăm Tân Hoa Xã cùng với hai cơ quan chủ đạo khác của nhà nước là Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc và tờ Nhân Dân nhật báo. Chủ tịch Trung Quốc cũng kêu gọi các nhà báo của ba cơ quan này đưa những tin tức tích cực và cam kết trung thành « yêu đảng, bảo vệ đảng và hành động vì đảng ».

Chuyến viếng thăm trên của người đứng đầu nhà nước trở thành chủ đề trao đổi chớp nhoáng trên mạng. Trong tuần này, các nhà kiểm duyệt internet đã xóa tài khoản của một nhà chỉ trích chính phủ, vì người này cho rằng phương tiện truyền thông nhà nước, hoạt động bằng tiền thuế của người dân, lẽ ra phải phục vụ đất nước, chứ không phải chỉ cho đảng cầm quyền.

Đội ngũ nhân viên trẻ thông thạo tin học

Hơn 20 nhân viên được giao xử lý mọi vấn đề liên quan đến các ứng dụng di động hiện đại mà Tân Hoa Xã mới tung ra, hay những tài khoản của cơ quan truyền thông nhà nước trên những tiểu blog ở diễn đàn Weibo và trên ứng dụng tin nhắn Weixin. Ban giám đốc điều hành cũng xác định ba diễn đàn quốc tế quan trọng là Facebook, Twitter và YouTube. Tuy nhiên, cả ba ứng dụng này đều bị chặn trong cuộc sống hàng ngày tại Trung Quốc do bị kiểm duyệt Internet.

Vào ngày 04/03/2016, phòng phụ trách các phương tiện truyền thông ra mắt một đoạn phim hoạt hình giải thích cuộc họp thường niên của Quốc hội Trung Quốc, chỉ một ngày trước khi khai mạc kỳ họp. Điểm những bông hoa đầy màu sắc và các chủ đề mùa xuân, đoạn phim hoạt hình dài ba phút nhằm mục đích giới thiệu cho người dân nhiệm vụ của kỳ họp lần này : thúc đẩy thảo luận và tham gia hoạch định chính sách.

Họ cũng lên kế hoạch tung ra thêm bốn đoạn hoạt hình được viết bằng chín ngôn ngữ vào những ngày tới, và sẽ cố gắng thử nghiệm với chương trình phát sóng thực tế ảo.

Ông Lý nói, cho đến nay, các nhà lãnh đạo của Tân Hoa Xã đều bị thuyết phục về hiệu quả của các đoạn video tuyên truyền. Bài hát tuyên truyền "Tứ Toàn" là tác phẩm thành công nhất của ông, với lời bài hát như « Hãy nhắc lại theo tôi: Tứ Toàn, Tứ Toàn, xây dựng đảng là nhiệm vụ then chốt » đã thu hút được 70 triệu lượt xem và xuất hiện trên hàng ngàn tài khoản internet. Còn chủ tịch Tập Cận Bình chỉ xem khoảng 40 giây bài hát nhạc rap này trong chuyến thăm Tân Hoa Xã.

Đoạn video dồn dập nhận được phản hồi, không phải tất cả đều tích cực, như ông Lý thừa nhận. Trên tài khoản Weibo của Tân Hoa Xã, nhiều người thấy đoạn video lý thú. Ngược lại, nhiều người lại phàn nàn rằng đã có quá nhiều chiến dịch tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông nhà nước trong thời gian Tết Nguyên đán.

Một người sử dụng internet lại cho rằng người viết lời bài hát tới đoạn nhắc đi nhắc lại  « Tứ, Tứ, Tứ, Tứ Toàn » chắc bị “tẩu hỏa nhập ma”. Còn một quan chức phụ trách tuyên truyền ở vùng Nội Mông gọi bài hát « ma thuật và tẩy não ».

Chủ tịch Tập Cận Bình có thể là “người chồng lý tưởng”

Tại Trung Quốc, chế độ kiểm duyệt buộc một số blogger phải im lặng... nhưng trong thời gian này, lại tỏ ra nương tay với những ai hát ca ngợi chủ tịch Tập Cận Bình. Như trong bài hát đang lan truyền trên internet từ vài ngày nay... ca ngợi chủ tịch Trung Quốc là một người chồng lý tưởng. Một bài hát được phổ biến đúng lúc ông được coi là người đàn ông mạnh nhất đất nước trước 3000 đại biểu Quốc hội trong kỳ họp thường niên.

Thông tín viên Heike Schmidt từ Bắc Kinh miêu tả khí thế của bài hát :

« “Nếu bạn muốn kết hôn, hãy lấy người như bác Tập - một người hùng... không ngại mọi khó khăn phải vượt qua, ông vẫn thẳng đường tiến”, đây là lời cả của nữ ca sĩ Hồ Tiểu Minh (Hu Xiaoming), hiện vẫn chưa nổi tiếng lắm.

Việc vinh danh “người chồng lý tưởng” - thêm vào vị trí số 1 của đảng cộng sản và là chủ tịch Trung Quốc - có vẻ khiến các nhà kiểm duyệt mạng hài lòng... không một biện pháp kiểm duyệt nào được đưa ra để ngăn chặn bài hát lan truyền trên mạng: nhiều đoạn video còn cho thấy những bước chân nhảy theo giai điệu nhạc làm say lòng người của bài hát. Xoay tròn gót chân ca ngợi chủ tịch Tập cho tới nay vẫn là hành động tự nguyện - trái ngược với “các điệu múa trung thành” với nhà lãnh đạo cao cả Mao Trạch Đông, bị bắt buộc trong giai đoạn Cách Mạng Văn Hoá (1966-1976).

Điều mà vẫn còn không thể hình dung ra được dưới thời chủ tịch Hồ Cẩm Đào và Giang Trạch Dân, việc sùng bái cá nhân đã chuyển sang một giai đoạn mới dưới thời chủ tịch Tập Cận Bình từ khi ông lên nắm quyền cách đây 3 năm và được mệnh danh là “Hoàng đế đỏ” ».

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí