Tạp chí âm nhạc

Mr C và dòng nhạc truyền thống cho Philippines

Phần âm thanh 14:55
Nhạc sĩ Ryan Cayabyab, biệt danh "Mr C", tác giả ca khúc "Kailan" (tạm dịch là "Khi nào").
Nhạc sĩ Ryan Cayabyab, biệt danh "Mr C", tác giả ca khúc "Kailan" (tạm dịch là "Khi nào"). Ảnh : wikipilipinas.org

Trong số các ca khúc nhạc phim truyền hình hiện nay, bài « Kailan » hiện đang là ca khúc nổi tiếng nhất ở Philippines. Ca khúc đi cùng với sự thành công của một bộ phim truyền hình kể về câu chuyện một cô gái nghèo ra thành phố lập nghiệp. Thành công của ca khúc cũng cho thấy một góc nhìn mới về chìa khóa thành công của ngành công nghệ giải trí ở Philippines, nơi chuyên đào tạo ra nhiều thế hệ ca sĩ chuyên đi hát ở các nước trong khu vực, từ Nhật Bản, Thái Lan cho đến Việt Nam, tạo ra tên tuổi trong suốt mấy chục năm qua.

Quảng cáo

« Kailan », có giai điệu nhẹ nhàng, đơn giản, nhưng nhiều phân đoạn chuyển đổi tâm lý được dùng làm nhạc hiệu cho bộ phim truyền hình nổi tiếng của Philippines có tựa đề là Ina Kapatid Anak, tức là câu chuyện của Mẹ con và Anh chị em.

Bộ phim này hiện đang được phát lại ở các nước châu Phi như Tanzania và Kenya, cuốn hút tâm trí của giới trẻ và các bà nội trợ. Kịch bản xoay quanh những câu chuyện về tranh giành quyền lực hay giải quyết mâu thuẫn hàng ngày trong gia đình. Sự thành công của những tập phim đầu tiên đã khiến đoàn làm phim tiếp tục quay thêm 3 mùa phim nữa, cũng đều nổi tiếng và đem lại vô số tiền quảng cáo cho hãng truyền hình ABS-CBN.

Ca khúc « Kailan » được nam ca sĩ mệnh danh là Hoàng tử hát nhạc phim truyền hình của Philippines thực hiện – Bryan Termolo. Sinh năm 1988, nhưng anh đã sớm thành danh với rất nhiều ca khúc dùng làm nhạc nền cho những loạt phim truyền hình nổi tiếng.

Bài hát « Kailan » mô tả một tâm trạng rất đơn giản của chàng trai hay cô gái yêu thầm một người và chờ mong một ngày nào đó người kia sẽ hiểu được nỗi lòng của mình. « Kailan » có nghĩa là « khi nào ». Khi nào thì em sẽ hiểu được lòng anh. Tuy nhiên, sự thành công của bài nhạc này chủ yếu có lẽ không phải nhờ vào ca sĩ hay ca từ, mà là từ phần hòa âm công phu điêu luyện.

Ca khúc « Kailan » nổi tiếng qua một bộ phim truyền hình của Philippines. Chắc quí vị nhận thấy chất nhạc jazz qua một loạt hợp âm tăng và giảm trong bài nhạc này. Chúng ta có hợp âm sus, tức là viết tắt của suspended, khi hợp âm chủ bỏ bớt nốt thứ ba ở giữa.

Hay chúng ta cũng nghe thấy hợp âm dim, viết tắt của diminished, tức là kéo nốt cuối cùng thứ năm trong hợp âm chủ xuống thành nốt giáng. Và trong bài nhạc cũng sử dụng đến hợp âm aug, viết tắt của augmented, tức là nâng nốt thứ năm đó lên thành nốt thăng.

Và cứ như vậy, bài nhạc bắt đầu bằng một gam, vào đến lời một lại nhảy lên quãng năm để đánh ở gam khác, và đến phần cầu nối lại chạy về hợp âm nối như phần dạo đầu, chuyển sang điệp khúc là sự hòa trộn của nhiều vòng hòa âm khác nhau.

Đây là công thức viết nhạc nền khá phổ biến trong vài chục năm trở lại đây cho nhiều bộ phim truyền hình trên thế giới, do nó mở đường cho người làm nhạc khai thác từng phân đoạn và biến đổi cho phù hợp với các diễn biến cảm xúc trong từng tập phim. Ở Việt Nam có bài « Những nẻo đường phù sa » của Bảo Phúc, hay ở Hàn Quốc có « Bản tình ca mùa đông », và ở Ba Lan thì hầu hết các bộ phim truyền hình đều viết nhạc theo công thức này. 

Điểm đặc biệt ở đây là ca khúc « Kailan » của Philippines không phải được sáng tác mới gần đây mà các nhà làm phim đã sử dụng một bài nhạc có sẵn từ 25 năm trước, từng một thời nổi tiếng không chỉ ở Manila mà còn bay sang Seoul và Tokya để phát hành. Năm 1989, bản nhạc này đã từng được ban nhạc Smokey Mountain thể hiện. 

Năm tháng trôi qua nhưng phần hợp âm không hề thay đổi. Và âm sắc đó đã khiến cho bài nhạc này không chỉ tạo ra cơn sốt ở Philippines mà đem lại cho ban nhạc nhiều giải thưởng và fan hâm mộ ở nhiều nước châu Á. Quan trọng nhất là khán giả dù ở bất kỳ nước nào đều nhanh chóng hòa mình với câu chuyện ở trong bản nhạc nhờ lối hòa âm pop-jazz đi trước thời đại và vượt khỏi không gian văn hóa quốc gia.

Thành công này có được là nhờ tài năng của tác giả bản nhạc, Ryan Cayabyab, nhạc sĩ được xếp vào danh sách top-ten qua năm tháng của nền âm nhạc Philippines, mà người dân ở đây quen gọi ông là Mr C, một cái tên mà hầu như hễ là người nghe nhạc ở đảo quốc này thì ai cũng biết.

Cayabyab qua đời cách đây không lâu. Trước đó, ông đã kịp đón nhận danh hiệu đặc biệt do giáo hoàng Phanxico phong tặng do công lao đóng góp của ông cho dòng nhạc nhà thờ ở Philippines. Sinh ra trong một gia đình nghèo khó vì mẹ mất sớm, nhưng từ nhỏ ông đã thể hiện năng khiếu âm nhạc.

Có lẽ hưởng thụ từ người mẹ là ca sĩ opera, và cùng với sự giúp đỡ của bạn bè cũng như là các giảng viên nên ông mới có thể toàn tâm toàn ý đi trên con đường âm nhạc của mình, tạo ra thành quả đáng tự hào cho nền âm nhạc hiện đại của Philippines.

Ông là một trong số những đầu tàu đã giúp cho dòng nhạc sử dụng ngôn ngữ Tagalog được cất cánh, thay cho phong trào hát nhạc Mỹ và sáng tác theo kiểu chép nhạc của nước ngoài. Kiến thức âm nhạc của Cayabyab đã tạo ra cho các bản nhạc của ông một sức mạnh công phá vượt khỏi không gian và thời gian. Đó cũng là những gì các em thắng giải trong cuộc thi tài năng âm nhạc Voice Kids Philippines hồi cuối năm 2015 thể hiện được. Cây âm nhạc do Cayabyab trồng nay đã tỏa cành kết trái đem lại niềm tự hào cho nền âm nhạc Philippines.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí