Vào nội dung chính
DÂN CHỦ - SINH THÁI

Sinh thái: Quan tâm hàng đầu của cử tri Pháp trong bầu cử xã - thành phố 2020

Ứng cử viên đảng Xanh David Belliard, đứng đầu danh sách tranh cử của đảng ở Paris, trong cuộc bầu cử địa phương 2020.
Ứng cử viên đảng Xanh David Belliard, đứng đầu danh sách tranh cử của đảng ở Paris, trong cuộc bầu cử địa phương 2020. BERTRAND GUAY / AFP
Trọng Thành
10 phút

Ngày 15/03/2020, nước Pháp sẽ bỏ phiếu vòng một bầu cử cấp xã - thành phố. Chủ đề nổi lên hàng đầu trong cuộc tranh cử địa phương diễn ra 6 năm một lần nói trên là sinh thái. RFI Tiếng Việt xin giới thiệu với quý vị một số thông tin về ''Sinh thái: Mối quan tâm hàng đầu của cử tri trong cuộc tranh cử cấp xã - thành phố tại Pháp năm 2020''.

Quảng cáo

1 - Tại sao nói sinh thái là vấn đề hàng đầu của cuộc tranh cử cấp xã - thành phố tại Pháp đầu năm 2020 này ?

Về chủ đề này, đài France Info ngày 10/03/2020 có bài tổng hợp đáng chú ý. Theo thăm dò dư luận của Odoxa-CGI, thực hiện hồi tháng 12/2019, được France Info dẫn lại, một phần ba cử tri Pháp muốn môi trường phải là một trong các ưu tiên của xã trưởng, thị trưởng, tương lai. Ông Jean-François Doridot, tổng giám đốc Viện Thăm dò Dư luận Ipsos-Public Affairs cho biết cụ thể: ''Theo các số liệu liên quan đến 120 thành phố, thị xã, có hơn 50 000 dân cư, thì vấn đề môi trường và cuộc chiến chống ô nhiễm là chủ đề thu hút sự chú ý thứ hai, chỉ đứng sau mối lo ngại về an ninh''.

Còn theo một thăm dò dư luận mới đây hơn, của Ifop, được công bố ngày Chủ Nhật 08/03, thì tiếp theo vấn đề an ninh đứng vị trí số một (61% quan tâm), là vệ sinh đô thị (61%), chống ô nhiễm (57%) và môi trường – biến đổi khí hậu (52%). Có đến gần một nửa người Pháp (48%) mong muốn một liên danh tranh cử của đảng Xanh (EELV – Europe, Ecologie, les Verts) dành thắng lợi tại địa phương mình, chống lại một đa số sít sao, có quan điểm ngược lại (52%). Hơn nữa, có đến hơn hai phần ba người Pháp (65%) tin tưởng là các ứng cử viên đảng Xanh – EELV có thể cải thiện tình hình địa phương, về mặt môi trường (cho dù 61% cho rằng ''cương lĩnh và giải pháp đưa ra ít khả thi'').

Hãng thông tấn Pháp AFP, hôm nay 12/03/2020, công bố kết quả một điều tra thú vị, liên quan đến các từ ngữ được sử dụng làm ''tên gọi của danh sách ứng cử viên'' tại 134 thành phố, thị xã có hơn 50 000 dân cư. Có đến 132 ''tên gọi'' của danh sách ứng cử viên (trên tổng số 1 200) trực tiếp liên quan đến sinh thái. Theo bà Amélie Salmon, một cố vấn về truyền thông chính trị cho các dân biểu và ứng cử viên, thì ''tên gọi của danh sách ứng cử viên'' là một dấu hiệu rất quan trọng, thể hiện cương lĩnh hành động của ứng cử viên.

Nhà cố vấn về truyền thông chính trị này nhấn mạnh là, sự hiện diện của những từ ngữ liên quan đến sinh thái trong 132 ''tên gọi của danh sách ứng cử viên'' tương ứng với ''sự trông đợi rất lớn'' từ phía cử tri về vấn đề sinh thái. Trông đợi này vốn đã được khẳng định trong cuộc bầu cử Nghị Viện Châu Âu, hồi năm ngoái, với kết quả tại Pháp là đảng môi trường Pháp EELV về thứ ba, với tổng cộng 13,5% phiếu bầu (sau đảng cực hữu Tập Hợp Quốc Gia - RN và đảng cầm quyền Cộng Hòa Tiến Bước - LREM).

Do sự quan tâm của đông đảo cử tri, ngay cả các ứng cử viên cánh hữu truyền thống cũng ''đã buộc phải đề cập'' đến chủ đề sinh thái trong cương lĩnh tranh cử (người đứng đầu Viện thăm dò Ipsos - Public Affairs). Trong khi đó, một số nhà quan sát ghi nhận, trong cương lĩnh tranh cử, gần như không có nhóm nào không đưa ra ít nhất là một phần nội dung nhỏ liên quan đến môi trường.

2 - Từ khi nào vấn đề sinh thái trở nên mối quan tâm hàng đầu của cử tri ?

Năm 2019 được ghi nhận là một ''bước ngoặt'' trong ý thức về sinh thái, môi trường của người Pháp, theo nhận định của ông Daniel Boy, giám đốc nghiên cứu Học viện Sciences Po, chuyên gia về các phong trào môi trường tại Pháp. Theo ông, ''trước đây, môi trường thường đứng hạng cuối trong các quan tâm. Giờ đây, đối mặt với các hiểm họa đe dọa hành tinh, việc bảo vệ môi trường vọt lên vị trí của một trong các lo ngại hàng đầu của người Pháp''.

Nhà chính trị học nhắc lại là, trước cuộc bầu cử Nghị Viện Châu Âu 2019, tháng 5/2019, các thăm dò dư luận đã không dự đoán được sự trỗi dậy mạnh mẽ của đảng Xanh (các ứng cử viên môi trường Pháp đã nhận được 13,5% phiếu). Vẫn theo nhà chính trị học Daniel Boy, từ một năm trở lại đây, khí hậu Trái đất bị hâm nóng ngày càng trở nên một chủ đề nóng bỏng.

Mới đây, ngày 20/02, 1000 nhà khoa học đã đưa ra một tuyên bố chung, lên án thái độ thúc thủ của chính phủ Pháp, các nhà khoa học thậm chí còn ''hối thúc người dân có các hoạt động bất tuân dân sự'', và đầu tư cho các giải pháp khác, không thụ động chờ đợi ở chính quyền. Theo tổng giám đốc Viện thăm dò dư luận Ipsos - Public Affairs, quan tâm đến môi trường đã trở thành mối quan tâm thiết thân của 40% dân Pháp.

3 – Nhóm xã hội nào đặc biệt chú ý đến chủ đề sinh thái ?

Vẫn theo tổng giám đốc Viện Thăm dò Dư luận Ipsos - Public Affairs, được France Info trích dẫn, thì tình cảm hướng về sinh thái là mạnh hơn ở cử tri cánh tả, so với cử tri cánh hữu. Giới trung lưu quan tâm nhiều hơn đến vấn đề này so với các tầng lớp có đời sống khó khăn hơn. Tuổi tác cũng có một vai trò quan trọng. Giới trẻ quan tâm đến môi trường, nhiều hơn hẳn so với các thế hệ cao niên. Với 46% - 47% người dưới 35 tuổi, sinh thái là mối quan tâm hàng đầu.

Tại Grenoble, một thành phố lớn miền trung nước Pháp, hơn 50% người trẻ có ý định bỏ phiếu cho Eric Piolle, đương kim thị trưởng thành phố (đảng Xanh - EELV). Tình hình tương tự tại Rouen, đảng Xanh cũng đứng đầu trong ý định bỏ phiếu của giới trẻ. Trả lời cho câu hỏi: ''Nếu bạn là xã trưởng (hay thị trưởng)'', thanh niên Pháp đưa ra rất nhiều ý tưởng, từ cổ vũ cho thực phẩm thuận tự nhiên, tổ chức các điểm ủ rác tại các chung cư, phủ xanh thành phố, phát triển các tuyến đường đi xe đạp, phân loại rác thải tại trường học…

4 - Những chủ đề cụ thể nào nổi bật trong các cương lĩnh tranh cử ?

Các chủ đề thu hút sự quan tâm hàng đầu tại các thành phố là xe đạp. Tại Pháp, tỉ lệ người sử dụng xe đạp nói chung để đi làm chỉ chiếm hơn 2%, thấp hơn nhiều so với một số nước châu Âu, như Đức 10%, Hà Lan, 29%. Nếu tính riêng về thành phố, Strasbourg, thành phố hàng đầu của Pháp trong lĩnh vực này, tỉ lệ nói trên là 15%, so với 50% của Copenhagen, thành phố quán quân.

Phủ xanh thành phố cũng là một chủ đề trọng tâm khác đối với nhiều ứng cử viên. Bên cạnh đó, căng tin tập thể dùng thực phẩm sạch (thực phẩm được sản xuất không có thuốc trừ sâu, phân bón hóa học) cũng là một chủ đề nổi bật khác. Thực phẩm sạch xuất hiện trong cương lĩnh tranh cử của nhiều ứng cử viên. Tại Pháp, trung bình thực phẩm sạch chiếm gần 5% số thực phẩm bán ra. Theo luật mang tên ''Egalim'', tỉ lệ này sẽ phải tăng lên ít nhất 20% vào năm 2022. Tại nhiều địa phương, có nhiều sáng kiến thúc đẩy tăng tỉ lệ này tại các căng tin lên đến 50% hoặc hơn.

5 – Các ứng cử viên đảng Xanh có nhiều triển vọng đắc cử hay không ?

Vẫn theo thăm dò của Viện Ipsos - Public Affairs, đầu năm nay, uy tín của các chính trị gia môi trường tăng đến mức rất cao. Người đứng đầu đảng Xanh của Pháp Yannick Jadot được 20% ủng hộ, cựu bộ trưởng môi trường Nicolas Hulot được 51% đánh giá tích cực. Đảng Xanh có được lợi thế là đảng cánh tả xã hội dân chủ truyền thống suy yếu, nên nhiều phiếu bầu của các cử tri đảng này có thể được dồn cho đảng Xanh. Tuy nhiên, theo tổng giám đốc Ipsos, đảng Xanh cũng ''không phải là lực lượng chính trị độc quyền về lập trường sinh thái, đa số các chủ đề liên quan đến sinh thái, môi trường đã có mặt trong cương lĩnh tranh cử của nhiều nhóm ứng cử viên khác. Sức thu hút cử tri như vậy có thể lại tập trung vào các chủ đề khác, như an ninh, giao thông…''. Như vậy, chưa chắc là tỉ lệ ủng hộ cao trong các thăm dò dư luận đối với vấn đề sinh thái sẽ được chuyển thành kết quả bỏ phiếu. Đặc biệt là do giới trẻ, vốn ủng hộ cho sinh thái nhiều hơn, có thể sẽ không đi bầu đông đảo. Lo ngại của lớp trẻ là nguyện vọng của họ, thông qua lá phiếu, sẽ khó được các ứng cử viên một khi đắc cử biến thành hành động cụ thể.

Dù sao, đảng Xanh có thể giành thắng lợi tại nhiều thành phố lớn ở Pháp. Theo các thăm dò dư luận của Ipsos/Sopra Steria, bốn thành phố lớn có thể ngả về phía đảng Xanh là Rouen, Lyon, Besançon và Strasbourg. Tuy nhiên, theo nhiều nhà quan sát, ngay cho dù tại một số địa phương, không hề có thành viên đảng Xanh nào lọt vào hội đồng cấp xã, thị xã, thành phố, thì vấn đề môi trường, sinh thái sẽ có ngày càng có vị trí quan trọng hơn, trong chính sách của các chính quyền xã, thành phố của nước Pháp sau cuộc bầu cử lần này.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.