Vào nội dung chính
Tạp chí văn hóa

Nhà thờ Đức Bà Paris : Thử thách chồng chất một năm sau hỏa hoạn

Phần âm thanh 09:40
Lễ Thứ Sáu tuần Thánh ngày 10/04/2020 trong Nhà thờ Đức Bà Paris.
Lễ Thứ Sáu tuần Thánh ngày 10/04/2020 trong Nhà thờ Đức Bà Paris. © Screengrab France24
Thu Hằng
19 phút

Hình ảnh thánh lễ tối thứ Sáu 10/04/2020 trong Nhà Thờ Đức Bà Paris (Notre-Dame de Paris) sẽ còn lưu mãi trong kí ức của người Công giáo. Một nhà thờ Đức Bà hoang vắng, u tối, ở chính giữa là một ban thờ nhỏ được dựng tạm, bên trên đặt vòng gai của chúa Giêsu - báu vật được kịp cứu khỏi ngọn lửa dữ dội cách đây đúng một năm, ngày 15/04/2019.

Quảng cáo

Tổng giám mục Tổng giáo phận Paris Michel Aupetit và đoàn cử lễ tiến vào nhà thờ, đầu đội mũ bảo hiểm trắng. Đứng chờ bên ban thờ là nghệ sĩ violon nổi tiếng người Pháp Renaud Capuçon và hai nghệ sĩ Philippe Torreton và Judith Chemla, đi ủng, mặc trang phục bảo hộ chống chì như những phi hành gia. Buổi lễ thứ Sáu tuần Thánh chỉ có khoảng 10 người, không một giáo dân tham dự vì toàn nước Pháp bị phong tỏa do dịch Covid-19.

Thử thách chồng chất thử thách đối với Nhà thờ Đức Bà Paris. Sau trận hỏa hoạn, giờ thêm dịch bệnh, nhưng tổng giám mục Tổng giáo phận Paris Michel Aupetit tin rằng « cuộc sống vẫn còn đó » :

« Thưa Chúa Giêsu, một năm trước đây, nhà thờ nơi chúng con đang đứng, đã bị cháy, gây bàng hoàng và tạo nên một làn sóng trên khắp thế giới để nhà thờ được khôi phục, trùng tu lại. Hôm nay, chúng con ở trong ngôi nhà thờ bị sập một nửa để nói rằng cuộc sống vẫn còn đó. Hôm nay, bắt đầu tuần Thánh, cả thế giới kinh hoàng vì đại dịch đang gieo rắc cái chết và làm tê liệt chúng con.

Vòng nguyệt quế này đã được những người lính hỏa cứu trong gang tấc vào tối hỏa hoạn. Đó là một dấu hiệu tuyệt vời và là một dấu hiệu về những gì mà ngài đã phải chịu đựng từ sự chế nhạo của con người, nhưng đó cũng là một dấu hiệu tuyệt vời, nói với chúng con rằng Chúa đến giúp chúng con vào lúc đỉnh điểm khổ đau và chúng con không đơn độc vì ngài mãi ở bên chúng con. Vâng, xin Chúa hãy ở bên chúng con ! ».

Bất lực nhìn Nhà thờ Đức Bà Paris bốc cháy

Tối 15/04/2019, cả nước Pháp bàng hoàng nhìn hình ảnh Nhà thờ Đức Bà Paris bốc cháy, được truyền hình trực tiếp, với tâm trạng bất lực. Những cột khói đen bỗng biến thành ngọn lửa ngùn ngụt. Rồi cả nước Pháp thất thần, sững sờ, đau xót nhìn ngọn tháp sụp xuống.

Rất nhiều người đã thức trắng cả đêm. Họ tập trung trên quảng trường Saint-Michel, sát sông Seine, thẫn thờ nhìn sang nhà thờ bốc cháy. Một phụ nữ Paris, đang cầu nguyện, cho RFI biết cảm xúc vào lúc đó :

« Không có từ gì diễn tả được, thật não lòng, tôi nghĩ đó là thảm kịch đối với tất cả mọi người, cho nhà thờ, cho người dân Paris, người dân Pháp và cộng đồng Công Giáo.

Có rất nhiều người đến đây, rất nhiều người nước ngoài, cũng có mặt ở đây. Và chúng tôi đoàn kết, đoàn kết trước thảm kịch. Đúng là rất buồn nhưng chúng tôi đã tập trung lại và điều này giúp an ủi được gì đó. Chúng tôi giữ chút tia hy vọng. Chúng tôi rất xúc động. Rất nhiều người ở tỉnh, như người thân của tôi, đã gọi điện chia sẻ, giúp an ủi được phần nào ».

Ngay lập tức, tổng thống Mỹ Donald Trump chia sẻ nỗi đau mà vụ hỏa hoạn « kinh hoàng » gây ra cho nước Pháp.

« Ngọn lửa dữ dội, hiếm khi thấy, đã tàn phá Nhà thờ Đức Bà. Đó là một trong những kho báu lớn của nhân loại, có thể là một trong những viện bảo tàng lớn nhất thế giới, đang bị cháy dữ dội. Dường như ngọn lửa sắp phá hủy tất cả.

Điều này hơn cả tầm quốc gia, vượt quá tất cả. Nhà thờ là một phần văn hóa của chúng ta, một phần cuộc sống của chúng ta. Đó là một nhà thờ quan trọng ! Tôi đã đến thăm giáo đường này và tôi có thể nói rằng không có công trình nào tương xứng như thế trên thế giới. Thật đau lòng khi nhìn thấy hình ảnh đó ! »

Nhà thờ Đức Bà Paris nhìn từ trên cao, sau vụ hỏa hoạn ngày 15/04/2019.
Nhà thờ Đức Bà Paris nhìn từ trên cao, sau vụ hỏa hoạn ngày 15/04/2019. Lionel BONAVENTURE / AFP

901,5 triệu euro quyên góp cho « công trường thế kỷ »

Hình ảnh Nhà thờ Đức Bà chìm trong ngọn lửa đã tác động mạnh đến tâm thức người dân toàn thế giới. Dù là công trình được thăm quan nhiều nhất nước Pháp, nhưng Nhà thờ Đức Bà không có đủ kinh phí để trùng tu, do luôn để ngỏ cửa cho khách thập phương. Chỉ trong vài ngày, tổng số tiền quyên góp và hứa quyên góp lên đến 901,5 triệu euro, nhờ vào hơn 340.000 cá nhân khắp thế giới, đông nhất là người dân Mỹ, cũng như nhiều đoàn thể, tập đoàn và nhà tỉ phú Pháp.

Một năm sau, công trình vẫn ngổn ngang. Nhà thờ ẩn sau giàn giáo chằng chịt như mạng nhện. Trục cần cẩu sừng sững cũng ngừng lại vì mọi hoạt động bị đình trệ từ ngày 16/03/2020 do dịch Covid-19. Khu quảng trường đằng trước, nơi có cột mốc số không, vẫn bị rào xung quanh, khiến du khách chỉ còn biết chụp hình từ xa.

Dường như thời hạn 5 năm trùng tu, như mong muốn của tổng thống Pháp, khó có thể thực hiện được. Trước tiên, do tiến độ chậm trễ từ bước khử độc chì, sau đó là thời tiết xấu vào mùa thu rồi mùa đông, đôi khi gió giật đến 40 km/giờ và hiện giờ là dịch virus corona làm tê liệt toàn bộ hoạt động.

Sau vụ cháy, bụi chì bám chặt vào nền quảng trường trước cửa nhà thờ dù đã được tẩy rửa bằng áp lực cao. Tuy nhiên, trước khi xảy ra dịch Covid-19, nhà thờ cho biết « 95% vấn đề liên quan đến độc chì đã được giải quyết » để người dân Paris có thể đến quảng trường dự thánh lễ Phục Sinh.

Ngày 10/04, trả lời AFP, tướng Jean-Louis Georgelin, chỉ huy công trường, cho biết ý định khởi động lại việc trùng tu và huy động một phần trong số 60-70 công nhân trước mùa dịch để tiếp tục công việc. Trên nguyên tắc, công việc dọn dẹp, vất bỏ gạch vụn được dự tính hoàn thiện vào mùa hè, còn bộ đàn ống lớn sẽ được tháo dỡ và lau chùi từ nay đến năm 2024. Công việc trùng tu thực sự « có thể sẽ được bắt đầu vào năm 2021 », theo tướng Jean-Louis Georgelin.

Một vấn đề khác vẫn đang được tranh luận : Làm lại ngọn tháp theo phong cách gô-tich hay cách tân theo kiến trúc đương đại. Tổng thống Macron muốn có nét hiện đại hòa vào công trình cổ, nhưng như vậy sẽ có nguy cơ vi phạm quy định của Unesco vì Nhà thờ Đức Bà Paris được xếp hạng Di sản Văn hóa Thế giới từ năm 1991. Còn ông Philippe Villeneuve, kiến trúc sư trưởng công trình trùng tu, cũng như đa số người dân Pháp, ủng hộ việc giữ lại bản sắc ngọn tháp được kiến trúc sư Viollet-le-Duc thiết kế vào thế kỷ XIX.

Công tác điều tra nguyên nhân vụ cháy vẫn giậm chân tại chỗ. Điều tra sơ bộ thiên về nguyên nhân tai nạn, do một mẩu thuốc lá chưa tắt hết hoặc do chập điện. Cơ quan điều tra không phát hiện yếu tố tội phạm nào.

Nhà thờ Đức Bà Paris mất ngọn tháp có từ thế kỷ XIX, sau vụ hỏa hoạn ngày 15/04/2019.
Nhà thờ Đức Bà Paris mất ngọn tháp có từ thế kỷ XIX, sau vụ hỏa hoạn ngày 15/04/2019. RFI/A.Hird

Đã hai lần, thánh lễ Phục Sinh không được cử hành trong Nhà thờ Đức Bà Paris. Thứ Năm tuần Thánh 09/04, từ trên cao ngọn đồi Montmartre, trước Vương cung Thánh đường Sacré-Coeur, tổng giám mục Tổng giáo phận Paris Michel Aupetit đã cầu phúc cho thủ đô Paris và người dân vượt qua đại dịch Covid-19. Trong buổi lễ tối thứ Sáu, tổng giám mục giáo phận Paris Michel Aupetit đã nói :

« Chúng con sẽ ngợi ca cuộc sống, mạnh hơn cái chết. Chúng con sẽ ngợi ca tình yêu. Tình yêu sẽ chiến thắng thù hận. Vào thời điểm quá đỗi đặc biệt này, chúng con xin ngài và chúng con phó thác cho ngài những con người là nạn nhân của nạn dịch quái ác, những người vẫn đang phải chịu tang, những linh hồn đã mất, những người hiến dâng cả thân thể và tâm hồn, những nhân viên y tế và tất cả những người tình nguyện mỗi sáng thức dậy phục vụ anh em tín hữu để thể hiện tình tương ái mà ngài vẫn dạy chúng con : « Hãy thương yêu nhau ! ». Vâng, thưa Chúa, hãy dạy chúng con thêm yêu thương nhau thư ngài đã yêu thương chúng con ».

« Giáo dân Pháp đã luôn đứng dậy và sẽ tiếp tục như thế » trước mọi hoạn nạn, vì « có đức tin ». Cách đây đúng một năm, một phụ nữ Paris đã thổ lộ với RFI như vậy. Hiện tại, như bao công trình khác ở Paris, cũng như trên khắp thế giới, Nhà thờ Đức Bà trầm mình trong im lặng của một thành phố không bóng người vì dịch Covid-19.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.