Vào nội dung chính
Tạp chí xã hội

Thất thu từ đầu mùa tham quan, hy vọng nào cho các vườn thú Pháp hè 2020 ?

Phần âm thanh
Sau hơn hai tháng đóng cửa, vườn thú Flèche, Pháp, đã mở cửa trở lại đón công chúng. Ảnh chụp ngày 23/05/2020.
Sau hơn hai tháng đóng cửa, vườn thú Flèche, Pháp, đã mở cửa trở lại đón công chúng. Ảnh chụp ngày 23/05/2020. AFP
Thùy Dương

Cũng giống như các cơ sở tham quan, giải trí khác, các vườn thú ở Pháp cũng phải đóng cửa suốt hai tháng phong tỏa chống dịch Covid-19. Nhiều sở thú lâm vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng vì thất thu hoàn toàn nhưng vẫn phải chi rất nhiều tiền để nuôi nấng, chăm sóc thú. Khó khăn tài chính càng nặng nề khi đợt phong tỏa rơi vào đúng giai đoạn các vườn thú bắt đầu hoạt động nhộn nhịp để có doanh thu trở lại sau thời kỳ đóng cửa định kỳ kéo dài mùa đông.

Quảng cáo

Thất thu ngay đầu mùa tham quan 2020

Vườn thú Flèche, vùng Sarthe, nổi tiếng nhờ chương trình « Một mùa ở vườn thú » phát trên kênh truyền hình France 4, mỗi năm đón khoảng 400.000 khách. Trải rộng trên diện tích 14ha, đây là một trong những địa điểm tham quan quan trọng nhất trong vùng, với 1.500 con thú. Flèche cũng là một trong những vườn thú lớn nhất tại Pháp. Năm 2019, số khách đến vườn thú tăng thêm 30.000 người so với năm 2018, chủ yếu nhờ chương trình « Một mùa ở vườn thú ». Lẽ ra mùa làm phim thứ 13 đã được khởi động lại, các nhân viên đoàn làm phim đã đến sở thú trước 1 tuần, mang theo các dụng cụ, thiết bị quay phim. Nhưng lệnh phong tỏa bất ngờ được đưa ra khiến mọi việc phải đình lại.

Vườn thú Flèche có 100 nhân viên. Trong 2 tháng phong tỏa, 80% nhân viên nghỉ việc hưởng chế độ thất nghiệp bán phần, 20% vẫn làm việc để chăm sóc các con thú. Bà Céline Talineau, giám đốc vườn thú Flèche phát biểu trên đài France Bleu ngày 20/05 :« Các ê kíp nhân viên của chúng tôi rất gắn bó với sở thú. Có một số người đã làm việc ở đây 10-15-20 năm, nhưng thấy vườn thú phải đóng cửa 2 tháng như thế này là điều chưa từng có.

Và đương nhiên là có những hậu quả về tài chính. Ngay từ hồi tháng Ba, về tài chính, chúng tôi đã có những vấn đề phức tạp, bởi vì lẽ ra tháng Ba là tháng khởi động lại mùa vụ tham quan để có thêm thu nhập cho sở thú. Đúng là 2 tháng đóng cửa chúng tôi thất thu khoảng 4 triệu euro, tương đương 35% doanh thu. Nhưng như thế vẫn chưa hết, bởi vì vào tháng Sáu, các học sinh và các đoàn khách sẽ chưa trở lại và mùa hè năm nay thì cũng sẽ không có nhiều khách đến. »

Tính riêng mùa hè, số khách đến thăm sở thú chiếm tới 50% số khách cả năm. Nếu tính cả năm, giám đốc Céline Talineau dự báo thu nhập của vườn thú có thể giảm tới 40-50%. Do đặc thù riêng, mặc dù thu nhập giảm, nhưng vườn thú vẫn không thể cắt giảm nhiều khoản chi tiêu. Giám đốc Talineau lo ngại : « Chúng tôi có những khoản chi không thể cắt bỏ. Điều này sẽ nhanh chóng biến thành chuyện nguy kịch ».

Không có thu nhưng vẫn phải chi

Đối với sở thú Palmyre, vùng Charente-Maritime, với 1.600 con thú, mỗi tuần, sở thú cần mua 250 kg thịt và hơn 3 tấn cà rốt, táo, rau sống, cam và chuối cho thú. Thiếu nguồn thu từ khách tham quan, sở thú gặp rất nhiều khó khăn để có đủ tiền mua thức ăn cho thú. Trả lời đài France Info ngày 25/04, sau gần 1 tháng rưỡi phong tỏa, giám đốc Pierre Caillé tỏ ý lo ngại bởi vì « giai đoạn quan trọng nhất cho thu nhập của các sở thú là từ tháng Tư đến tháng Tám. Giai đoạn còn lại trong năm, số tiền thu vào còn ít hơn số tiền chi ra. Nếu từ tháng Ba đến tháng Tám chúng tôi không thể đón khách tham quan, thì có nghĩa là chúng tôi mất tới 80% doanh thu cả năm ».

Cầu viện Nhà nước tài trợ

Vườn thú Fitilieu, vùng Isère, mở cửa từ tháng Hai đến tháng Mười Một hàng năm, hoạt động sôi nổi với nhiều khách tham quan nhất là từ tháng Tư đến tháng Sáu. Ông Jacques Olivier Travers, giám đốc vườn thú cho biết, nếu phải đến cuối tháng Sáu mới được mở cửa thì vườn thú năm nay mất 35-40% doanh thu, bởi vì không có thu nhập từ tiền vé tham quan mà ban quản lý vườn thú vẫn phải nuôi nấng thú và chăm chút cho vườn thú. Trong khi chờ được mở cửa trở lại đón khách, vườn thú Fitilieu đã phải kêu gọi sự hỗ trợ của Nhà nước để có tiền duy trì hoạt động.

Tương tự Fitilieu, nhiều vườn thú khác trong đó có vườn thú Amnéville, miền đông nước Pháp, được sự ủng hộ của chủ tịch tỉnh đã viết thư cho bộ trưởng Tài Chính để báo động về tình trạng khó khăn của các sở thú cũng như đề nghị chính phủ trợ giúp và gây quỹ ủng hộ trên mạng internet. Ban quản lý các vườn thú rất sợ sẽ xảy ra nguy cơ như một vườn thú ở Đức : Do quá khó khăn về tài chính, vườn thú ở thành phố Neumünster, Đức, đã tính đến khả năng giết một số con thú bằng biện pháp không gây đau đớn để chúng khỏi phải chịu cảnh chết đói và cũng là để lấy thịt nuôi các vật khác. Thậm chí, bà Verena Kaspari, giám đốc vườn thú còn cho nhật báo Đức Die Welt biết là danh sách các con vật có thể bị giết đã được thiết lập !

Thông tin này đã khiến công chúng và nhất là các tổ chức bảo vệ động vật phẫn nộ. Hiệp hội các sở thú ở Đức cũng đã đề nghị thủ tướng Đức Angela Merkel trợ giúp 100 triệu euro để vượt qua khủng hoảng. Trở lại nước Pháp, các bộ trưởng Tài Chính, Nông Nghiệp và Chuyển Đổi Sinh Thái đã ra thông cáo chung hỗ trợ 19 triệu euro cho các sở thú đang gặp khó khăn để đảm bảo động vật ở các cơ sở này vẫn được hưởng các điều kiện chăm sóc tốt. Tuy nhiên, có một nghịch lý là quyết định trợ cấp của chính phủ lại khiến nhiều nhà bảo vệ động vật nổi giận, họ cho rằng chính phủ đang tiếp tay cho các vườn thú nuôi nhốt, giam giữ, tước mất tự do của động vật hoang dã.

Khó khăn không của riêng ai

Trong hoàn cảnh « khó khăn không chỉ của riêng ai », các sở thú cũng tìm mọi cách để duy trì mối liên hệ với khách tham quan và thu hút sự chú ý của công chúng. Chẳng hạn, ban quản lý sở thú Fitilieu thường xuyên đăng tải thông tin và ảnh chụp những con thú lên các mạng xã hội và nhất là ảnh những con thú mới chào đời, bởi thời gian qua là giai đoạn sinh sản của các con vật trong vườn thú.

Còn trên kênh France 24 ngày 30/04, ông Thomas Grangrat, người phụ trách về huấn luyện và nghiên cứu hành vi của động vật ở sở thú Amnéville, miền đông nước Pháp, cho biết : « Chúng tôi tranh thủ thời gian yên tĩnh này để làm mới lại, sửa sang, cải tạo một số chuồng thú, nâng cấp các công trình … chẳng hạn như chuồng vượn phía đằng kia. Chúng tôi cố gắng thay đổi nhiều nhất có thể môi trường xung quanh các con thú để kích thích chúng hoạt động. »

Về việc chăm sóc thú, các nhà quản lý sở thú khẳng định các con vật vẫn được chăm sóc tốt nhất có thể. Bình thường, sở thú Amnéville đón 1.000 khách/ngày. Vườn thú Amnéville đóng cửa nhưng các nhân viên cố gắng hết sức làm mọi việc như bình thường để cuộc sống sinh hoạt của 2.000 thú không bị xáo trộn cho dù số nhân viên có bị cắt giảm để đảm bảo an toàn sức khỏe cho họ. Alexis Maillot, nhân viên thú y giải thích trên đài France 24 là bình thường có 2 nhân viên thú y túc trực đồng thời ở sở thú, nhưng trong giai đoạn phong tỏa, họ được phân công làm việc luân phiên để nếu một người bị nhiễm virus corona thì hạn chế khả năng lây nhiễm cho người còn lại. Làm như vậy cũng để đảm bảo luôn có người đủ sức khỏe chăm sóc thú.

Việc chăm sóc thú trong thời gian dịch bệnh cần hết sức được lưu ý, nhất là đối với loại khỉ, vốn có bộ gen gần giống với người và có thể nhiễm virus. Anh Elliott, nhân viên chăm sóc những chú khỉ ở vườn thú Palmyre cho biết trên đài France Info : « Chúng tôi phải thay quần áo trước khi vào tòa nhà có chuồng khỉ. Chúng tôi có bồn rửa chân, khi ở đây gần như lúc nào chúng tôi cũng đeo găng tay, và khi chúng tôi đến gần những chú khỉ, chúng tôi đeo khẩu trang. Đương nhiên là chúng tôi phải chú ý hơn nhiều khi chúng tôi ở gần các chú khỉ ».

Ở nhiều sở thú, các nhân viên có chung nhận xét là giai đoạn phong tỏa cũng khiến các con vật có sự thay đổi chút ít về hành vi. Ông Jacques Olivier Travers, giám đốc sở thú Fitilieu cho biết trên đài France Bleu ngày 25/04 : « Chúng tôi có những con thú vốn có tính sợ sệt, chúng rất sợ khách tham quan. Điều này cũng có nghĩa là lệnh phong tỏa lại mang đến cho chúng một niềm hạnh phúc thực sự. Không ai làm phiền chúng. Chúng cảm thấy thoải mái.

Nhưng số này dù sao cũng chỉ rất ít thôi, vì ¾ số con thú chỗ chúng tôi sinh ra trong sở thú, tức là khi sinh ra đã thấy có công chúng. Chúng quen là có khách tham quan. Và chúng tôi thấy rõ là, trước đây, các con thú không thích có nhân viên chăm sóc đến, nhưng nay khi không còn khách nào đến, thì chúng lại thực sự muốn tiếp xúc, giao tiếp qua lại với con người. Đối với các chú sói ở đây, chúng có khả năng tương tác rất lớn với chúng tôi. Bây giờ, khi không có người khách nào, mỗi khi nhân viên chăm sóc đến là chúng đều vây quanh họ.

Ngược lại, ở đây chúng tôi có những giống loài nhỏ bé thuộc họ mèo, có những loài thú chuyên sống về đêm, ban ngày hầu như chúng không ra ngoài. Bản năng tự nhiên của chúng đã như vậy, nhưng ở đây cũng một phần vì có quá đông người và tiếng ồn. Nay thì chúng tôi lại bắt gặp chúng vào ban ngày nhiều hơn một chút, bởi vì chẳng còn ai đến nên chúng không bị làm phiền nhiều, chúng tôi trông thấy chúng nhiều hơn một chút, những cũng chỉ là đặc biệt thôi ».

Nghỉ hè trong nước : Niềm hy vọng của các vườn thú ?

May mắn là sau hơn 2 tháng đóng cửa, các vườn thú giờ đây đang dần dần được mở cửa trở lại tùy theo tình hình dịch bệnh mỗi nơi. Vườn thú thường là nơi có nhiều trẻ em đến thăm. Các em nhỏ cũng hay có thói đứng sát vào chuồng thú, sờ tay, đứng bám vào sát vào chấn song hay tường kính chuồng thú để ngắm các con vật cho rõ nên có nhiều nguy cơ lây nhiễm virus. Chính những đặc thù này cũng là một bất lợi khiến việc mở cửa trở lại bị cản trở phần nào. Vườn thú Flèche may mắn đã được mở cửa trở lại vào ngày 20/05. Giám đốc Talineau đã có thể thở phào nhẹ nhõm một chút, cho dù bà dự tính chỉ có thể đón tối đa 4.000 khách mỗi ngày, bằng ½ khả năng tiếp đón khách ở mức tối đa.

Còn ông Jacques Olivier Travers, giám đốc vườn thú Amnéville lạc quan và hy vọng là sau một thời gian dài bị phong tỏa bí bách, khi được phép đi tham quan du lịch trở lại, người dân sẽ có nhu cầu đi chơi nhiều và sẽ ưu tiên chọn không gian ngoài trời gần gũi với thiên nhiên. Hy vọng của giám đốc vườn thú Amnéville là hoàn toàn có cơ sở, nhất là năm nay, vì tình hình còn nhiều bất trắc, chính phủ Pháp và các nhà làm du lịch đã kêu gọi người dân chỉ nên đi du lịch trong nước để giảm thiểu nguy cơ và cũng là để cứu ngành du lịch Pháp.

 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.