PARIS - SEINE

Paris cho phép tắm sông Seine vào năm 2024 ?

Ảnh minh họa: Sông Seine ở khúc chảy qua Nhà Thờ Đức Bà Paris, tháng Năm 2016, thời tháp nhọn của nhà thờ chưa bị phá hủy.
Ảnh minh họa: Sông Seine ở khúc chảy qua Nhà Thờ Đức Bà Paris, tháng Năm 2016, thời tháp nhọn của nhà thờ chưa bị phá hủy. AFP/Archives

Đây là một trong những kế hoạch đầy tham vọng do Tòa Đô Chính Paris khởi động trong khuôn khổ chương trình Thế Vận Hội 2024. Mục tiêu đầu tiên của dự án là làm cho nước sông Seine đủ sạch để tổ chức các cuộc thi bơi lội, không đòi hỏi phải diễn ra trong hồ tắm. Về lâu về dài, các bể bơi ‘‘tự nhiên’’ này trên sông Seine có thể tiếp đón người dân thủ đô vào mùa hè.

Quảng cáo

Ý tưởng lọc nước cho thật sạch để rồi bơm vào các bể bơi trên dòng sông Seine thật ra gợi hứng từ các hồ tắm tự nhiên bằng nước mặn thường thấy ở hai thành phố ven biển Dinard và Saint Malo ở vùng Bretagne, miền tây nước Pháp. Kể từ năm 2017, trong khuôn khổ chương trình sinh hoạt mùa hè Paris Plages, ba bể bơi với sức chứa cho khoảng 200 người đã được xây trên kênh La Villette, gần trạm métro Jaurès ở Paris quận 10. Nước trong hồ bơi vẫn là nước sông Seine được lọc sạch. Dựa theo sáng kiến này, Paris muốn mở rộng thêm các bể bơi và xa hơn nữa, một số khúc sông sẽ đủ sạch để có thể tổ chức bơi lội tự do trên một khoảng cách lớn.

Kế hoạch đầy tham vọng này được giao cho một ủy ban do phó thị trưởng Pierre Aidenbaum đứng đầu và đặc biệt lo về các vấn đề liên quan đến sông Seine. Ông Pierre Aidenbaum từng chuyên trách về dự án trùng tu ngôi chợ Marché des Enfants-Rouges cũng như hội trường Carreau du Temple ở quận ba Paris. Lần này, công việc của ông sẽ càng khó khăn hơn vì việc ‘‘quy hoạch’’ sông Seine sẽ đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, hội đồng cấp vùng, đại diện của các đối tác kinh doanh và các công ty dịch vụ trên sông Seine.

Theo ông Pierre Aidenbaum, chỉ còn vài năm nữa là tới mùa Thế vận hội Olympic 2024 và thành phố Paris không nên để mất cơ hội này để thay đổi một cách sâu rộng, chứ không chỉ đơn thuần là tân trang diện mạo. Sông Seine có thể trở thành một trục giao thông quan trọng hơn, nhất là Tòa Đô Chính Paris từ nhiều năm qua đã có chủ trương làm giảm bớt khối lượng xe cộ chạy trong trung tâm thành phố, một kế hoạch dài hạn mà cho tới giờ vẫn còn ít nhiều gây tranh cãi.

Từ đây cho tới năm 2024, thành phố Paris sẽ phải thực hiện nhiều dự án ở ‘‘thượng nguồn’’ để có thể làm cho nước sông Seine sạch hơn, và như vậy Paris mới có thể tổ chức các cuộc thi đấu trong ba bộ môn:  bơi tự do, bơi đường trường 10km và triathlon phối hợp ba môn bơi lội, đạp xe và chạy bộ. Các cuộc tranh tài ở đây dự trù diễn ra ở bến cầu Iéna, tức là ngay dưới chân Tháp Eiffel. Để làm được điều này, thành phố Paris trước mắt sẽ cấm các hộ gia đình sống trên thuyền bè tuyệt đối không được quyền xả nước thải từ trên thuyền ra sông. Hiện giờ, trong nội thành Paris có khoảng 250 hộ gia đình sống trên các thuyền bè, neo dọc hai bên sông Seine. Các hộ gia đình này sẽ phải làm việc với Tòa Đô Chính về việc xử lý nước thải. 

Không chỉ riêng gì thành phần dân cư mà ngay cả các công ty có sơ hoat động trên bờ sông Seine, cũng sẽ phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt này, trong đó có các quán bar, nhà hàng cũng như các công ty cầu đường. Cách đây hai tuần, một vụ tai tiếng đã bùng lên sau khi công ty xây dựng Lafarge thải nước bùn trộn xi măng vào sông Seine, khiến cho chính quyền thành phố phải mở điều tra để làm sáng tỏ vụ việc. Sáu tháng trước đó, công ty xây cất Vinci đã bị toà án xử phạt 90.000 euros vì đã để cho nước bùn thất thoát vào sông Seine. Nếu tình hình không được cải thiện, Tòa Đô Chính Paris yêu cầu nhà nước rút giấy phép hoạt động đối với các công ty này.

Việc hạn chế các sinh hoạt dân cư hay các hoạt động kinh doanh của các xí nghiệp là điều đáng ghi nhận nhưng vẫn chưa đủ để giúp cho nước sông Seine trở nên trong sạch. Thành phố Paris nếu muốn đạt được mục tiêu đề ra cho năm 2024, buộc phải trang bị thêm các bộ khử cặn thế hệ mới cho các nhà máy xử lý nước thải trong vùng Île de France, chuyên cung cấp nước sạch cho gần 11 triệu dân. Tại Paris và các vùng phụ cận, hiện có tổng cộng 530 nhà máy lớn nhỏ, quan trọng nhất vẫn là hai vùng Seine et Marne (vùng 77) và  Yvelines (vùng 78) với hơn 400 nhà máy xử lý nước thải, dọc dòng sông chính cũng các chi nhánh đổ vào sông Seine. Trong bước đầu, Paris phải hiện đại hóa ba trung tâm ‘‘lọc nước’’ thuộc vào hàng lớn nhất nước  Pháp trong đó có Seine Aval, Seine Amont và Seine Morée.

Kế hoạch làm sạch dòng sông Seine, nhất là khúc sông chảy qua thủ đô Paris, đã có từ lâu. Cách đây ba thập niên, việc tân trang các cơ sở hạ tầng đã giúp cho nước sông trở nên trong sạch hơn, so với nửa thế kỷ trước. Hiện giờ, các loài cá sinh sống tự nhiên trong dòng sông Seine đã tăng gấp đôi, từ 15 giống cá ban đầu nay nhân lên thành 30 loài khác nhau, phổ biến nhất vẫn là các giống cá chép, cá rô, cá mè...

Thông thường vào mùa hè, khi trời rất nóng, cảnh tượng các bạn trẻ nổi hứng nhảy ào xuống nước tắm sông cũng chẳng có gì là lạ, nhưng người ta vẫn khuyên rằng đừng dại gì mà uống nước, dù chỉ là một ngụm, chủ yếu cũng vì trong mắt người dân thủ đô, nước sông Seine vẫn chưa đủ sạch. Thế nhưng trong 4 năm gần đây, kể từ khi Paris mở ba hồ tắm nhân dịp hè trên kênh La Villette, đã không có một trường hợp nào gặp vấn đề sức khỏe.

Một cách tương tự, các cuộc thi bơi lội bền sức thường được tổ chức ở Montereau (vùng 77) trên một nhánh sông Seine dài hơn 2 cây số. Tất cả những yếu tố đó khiến cho giới chuyên ngành thể thao tin tưởng rằng, bơi lội trên sông Seine dù là để thi đấu hay chủ yếu để vui chơi, không còn là một kịch bản viễn vông xa vời.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí