PHÁP - COVID - 19

Covid-19 : 73% dân Pháp thích tự nấu ăn ở nhà

Ảnh minh họa : Phô mai, mặt hàng rất được người Pháp ưa chuộng  trong thời covid-19.
Ảnh minh họa : Phô mai, mặt hàng rất được người Pháp ưa chuộng trong thời covid-19. jurvetson/Wikimedia Commons

Xu hướng làm bếp tại nhà đã manh nha trong đợt phong tỏa đầu tiên hồi tháng 03/2020. Giờ đây, đợt phong tỏa thứ nhì lại càng làm nổi bật xu hướng này. Các hộ gia đình Pháp dành thêm thời gian cho bếp núc, đi chợ, sửa soạn các bữa ăn. Theo nghiên cứu do công ty thăm dò dư luận Opinionway công bố hồi đầu tuần, cứ trên 10 người Pháp là có đến 7 người thích các món ăn tự nấu tại gia.

Quảng cáo

Theo kết quả khảo sát, do đại đa số các tiệm ăn đều đóng cửa, các dịch vụ "giao cơm" tận nhà cũng chỉ thuận lợi đối với những ai sinh sống gần những địa điểm tập trung nhiều hàng quán, cho nên trong đợt phong tỏa lần này, gần ba phần tư các hộ gia đình ở Pháp thích các món ăn họ tự chế biến. Dịch Covid-19 càng khiến cho dân Pháp  quan tâm đến chuyện ăn uống điều độ, ăn rau quả theo mùa, dùng những thực phẩm nào có bổ cho sức khỏe. Chẳng những thế, họ còn ý thức hơn trước về trách nhiệm của chính mình trong tư thế của người tiêu dùng. 

Mua đồ tươi thường xuyên để tránh phung phí

Nghiên cứu của công ty Opinionway cho thấy, đa số dân Pháp khi mua thực phẩm, thường chọn ba tiêu chuẩn : các loại thức ăn đơn giản nhất, ít chế biến hoặc chưa từng qua các khâu làm sẵn, và nếu có thể họ chọn ưu tiên các sản phẩm nuôi trồng ở địa phương. Trong trường hợp các sản phẩm đến từ xa, nhập từ nước ngoài như cà phê, trà xanh, đường mía, trái bơ, các hộ gia đình Pháp dành ưu tiên cho các thực phẩm "fairtrade" thúc đẩy thương mại công bằng, một mặt trả tiền công xứng đáng cho nông dân, mặt khác hỗ trợ  phát triển bền vững qua việc khuyến khích giới sản xuất chọn những giải pháp thân thiện hơn với môi trường. Dân Pháp cũng thích các sản phẩm tự nhiên, chẳng hạn như cà phê còn nguyên hạt thay vì cà phê bột nghiền sẵn hay là cà phê nén thành từng viên có thể dùng liền.

Theo ông Blaise Desbordes, giám đốc điều hành tổ chức Max Havelaar France, người tiêu dùng tại Pháp ngày càng ý thức về phản xạ mua sắm của họ : họ đi chợ thường xuyên hơn và khi mua thực phẩm tươi họ mua vừa đủ, để tránh phung phí khi thức ăn tươi tồn đọng trong tủ lạnh. Cuộc khủng hoảng y tế càng khiến cho người tiêu dùng ý thức đến vấn đề sức khỏe : họ tránh các món ăn nấu sẵn, vì thực phẩm chế biến thường có nhiều chất phụ gia. Người Pháp thường mua bột mì, cá tươi, rau quả và nhất là phô mai vì đó là những món đơn giản khá dễ làm như cá hấp xạ hương, ớt chuông nhồi thịt, phô mai đút lò, bột mì được dùng để chế biến các món mặn như bánh pizza hay bánh quiche, món ngọt có bánh crêpe hay bánh táo ....

Chịu khó nấu ăn ở nhà : đơn giản mà ngon 

Nếu như các loại thực phẩm này trở nên thông dụng trong chuyện bếp núc trong cả hai đợt phong tỏa, thì điều mới lạ lần này là các loại trái cây, rau tươi, sô cô la và nhất là các loại gia vị dành để nấu món mặn và món ngọt đã tăng vọt. Hiện tượng này phần lớn cũng vì đa số các hộ gia đình ngày càng chịu khó nấu ăn nhiều hơn, thực phẩm tươi trở nên đa dạng trong cách chế biến khi kết hợp thêm với hàng chục loại gia vị. Còn sô cô la là loại thực phẩm dễ kết hợp nhất trong hầu hết các món tráng miệng, làm nhiều loại bánh ngọt, làm mousse sô cô la dành cho những ai không hạp với gluten và đơn giản hơn nữa làm xốt nóng để ăn kèm với trái cây luộc chín hay đút lò .... Theo công ty thăm dò thị trường Nielsen, các sản phẩm nói trên đã tăng thêm 35% doanh thu sau hai đợt phong tỏa.

Chuyện tự nấu ăn ở nhà nổi bật trên các mạng xã hội thông qua các từ khóa như "do it yourself", "home made" hay là "fait maison" (tự làm lấy hay món nhà nấu). Trào lưu này đã trỗi dậy trong những năm gần đây và lại càng tăng mạnh trong bối cảnh của mùa dịch Covid-19. Trên các trang mạng chuyên về lifestyle, các hình chụp món ăn lại càng có giá trị khi được gắn chữ "fait maison" và kèm theo đôi dòng về công thức chế biến cũng như những mẹo vặt để hoàn chỉnh món ăn này. 

Theo đánh giá của bà Yuna Chiffoleau, giám đốc nghiên cứu tại Viện quốc gia nghiên cứu về môi trường và nông thực phẩm INRAE, đang điều hành một nhóm chuyên gia thực hiện cuộc khảo sát theo chuyên đề “ăn uống trong thời đại virus corona”, đại dịch Covid-19 đã thay đổi khá sâu sắc cung cách sinh hoạt của người Pháp. Người tiêu dùng có thêm thời gian dành cho các sinh hoạt gia đình, trong đó có cả chuyện từng cá nhân tự học nấu ăn và đồng thời họ cùng nhau sữa soạn các bữa ăn. Việc lựa chọn cách chế biến các món ăn đơn giản, khuyến khích các hộ gia đình Pháp tiếp tục và duy trì thói quen này về sau khi họ nhận ra rằng trong chuyện bếp núc, một món ăn ngon có thể nấu một cách đơn giản, chứ không cần phải quá công phu cầu kỳ.

Người tiêu dùng thích mua trực tiếp từ nông dân sản xuất

Kết quả khảo sát của công ty Opinionway cho thấy thêm được một điều : vào lúc giới nông dân sản xuất đang kêu cứu vì họ đã mất khoảng hai phần ba doanh thu, mất nguồn cung cấp cho các ngành dịch vụ khách sạn, tiệm ăn nhà hàng, thì người tiêu dùng ở Pháp ý thức được trách nhiệm của mình khi mua các đặc sản địa phương hay các nông phẩm sản xuất tại Pháp. Tại các nông trại xung quanh các vùng đô thị lớn, lượng khách hàng mới đã tăng thêm từ 20% đến 30%, họ đặt mua các giỏ hàng trên mạng rồi đến lấy hàng tại nông trại theo khung giờ ấn định, hoặc là các nông trại đem tất cả các giỏ hàng vào trung tâm thành phố, rồi khách hàng có thể đến rút hàng tại các văn phòng liên đới xã hội gần nhà. 

Theo kết quả thăm dò ý kiến, 78% người Pháp ủng hộ việc mua các sản phẩm địa phương, tức là đã tăng thêm 24% so với lần phong tỏa thứ nhất. Để có thể mua các thực phẩm sản xuất từ các nông trại địa phương, các hộ gia đình Pháp dành ưu tiên cho các phiên chợ ngoài trời cuối tuần, nơi các nhà sản xuất có quầy bán hàng trực tiếp. Họ cũng thích các đoạn chuỗi cửa hàng chuyên bán thực phẩm “sản xuất tại chỗ”. Nói cách khác, để hỗ trợ giới nông dân, người Pháp thích các đoạn ngắn nhất trong chuỗi cung ứng, tức là mua trực tiếp nơi đầu nguồn sản xuất nhưng đồng thời xây dựng một mối quan hệ tin tưởng dài lâu, thay vì đi mua hàng ở siêu thị, thuận tiện hơn nhưng đành phải chấp nhận qua nhiều trung gian phân phối.

Hẳn chắc là trong chuyện nấu ăn ở nhà, có một số thói quen sẽ trụ lại lâu hơn trong các hộ gia đình. Nếu như trước kia, người Pháp thường chú trọng nhiều đến các bữa ăn cuối tuần hơn là trong tuần, vì họ quá bận rộn với công việc, thì giờ đây việc nấu ăn ở nhà không còn nhất thiết được dành riêng cho các buổi họp mặt đông đảo trong gia đình. Điều đó có thể thấy trong thói quen truy cập mạng của người Pháp. Chưa bao giờ các trang mạng dạy nấu ăn lại thu hút đông đảo người học như hiện nay. Từ trang Marmiton cho đến Cuisine Actuelle hay là Cuisine A-Z, lượng khách truy cập đã tăng gấp 4 lần. Cũng chẳng có gì đáng ngạc nhiên cho lắm khi các món ăn ''đắt khách'' nhất vẫn là các món có công thức chế biến đơn giản nhất. Trong khi trên thị trường Pháp, phô mai vỏ cứng và máy làm raclette lại lập kỷ lục số bán vì pho mát nướng tan chảy ăn kèm với khoai tây và thịt hun khói là một trong những món khoái khẩu nếu không nói là lý tưởng nhất mùa đông.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí