PHÁP - VĂN HOÁ

Covid-19 : Nhà thiết kế Alber Elbaz qua đời ở tuổi 59

Nhà thiết kết Alber Elbaz trong buổi trình diễn thời trangtại Paris ra mắt bộ sưu tập của nhà may Lanvin Mùa xuân/hạ 2016.
Nhà thiết kết Alber Elbaz trong buổi trình diễn thời trangtại Paris ra mắt bộ sưu tập của nhà may Lanvin Mùa xuân/hạ 2016. REUTERS - Benoit Tessier

Một trong những ngôi sao sáng lại chợt tắt trên vòm trời của làng thời trang quốc tế. Nhà thiết kế Alber Elbaz vừa qua đời tại Paris hôm 24/04/2021 sau khi bị nhiễm virus corona. Alber Elbaz nổi tiếng nhờ thiết kế dòng sản phẩm cho Yves Saint-Laurent và ông cũng từng là giám đốc nghệ thuật của hiệu thời trang Lanvin trong vòng 14 năm liền.

Quảng cáo

Nổi tiếng không kém là các kiểu áo dạ hội thời trang lộng lẫy, những chiếc váy đen đơn giản mà quý phái, với đường nét ôm sát thân hình của phái đẹp như thể nhà thiết kế tạc tượng thần Vệ nữ, thời trang Alber Elbaz từng được nhiều ngôi sao màn bạc quốc tế chọn lựa (trong đó có các thần tượng Meryl Streep, Cate Blanchett, Natalie Portman hay Sienna Miller...) trước khi họ bước lên thảm đỏ nhân dịp lễ trao giải thưởng điện ảnh Oscar của Mỹ. Một cách trớ trêu, Alber Elbaz lại đột ngột vĩnh biệt cõi đời hầu như vào lúc làng điện ảnh Hollywood trao tặng Oscar 2021. Đúng với dự đoán, "Nomadland" đã thắng lớn với 3 giải quan trọng : bộ phim hay nhất, đạo diễn xuất sắc nhất là Chloé Zhao và giải nữ diễn viên tài ba nhất cho Frances McDormand.

Alber Elbaz ra mắt thương hiệu của riêng mình

Sinh thời, nhà tạo mốt Alber Elbaz có hai quốc tịch Israel và Mỹ. Sau vài năm vắng bóng làng thời trang quốc tế, ông đã xuất hiện trở lại đầu năm 2021 với một bộ sưu tập mới mang nhãn hiệu thời trang do chính ông thành lập mang tên là AZ Factory, A và Z là hai chữ đầu tiên và cuối cùng lấy từ cái tên gọi "A-lber Elba-Z". Để khai sinh thương hiệu này, Alber Elbaz đã ký hợp đồng với tập đoàn xa xỉ phẩm Richemont của Thụy Sĩ, hiện đang nắm giữ nhiều thương hiệu nổi tiếng như Cartier, Van Cleef & Arpels, Montblanc, Jaeger LeCoultre, Baume & Mercier... Doanh thu của tập đoàn Thụy Sĩ Richemont lên tới 14 tỷ euro hàng năm, chỉ đứng sau tập đoàn LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton) của Pháp.

Giới chuyên ngành bàng hoàng xúc động trước sự ra đi bất ngờ của Alber Elbaz, chỉ hai tháng trước khi nhà thiết kế này mừng sinh nhật 60 tuổi. Theo ông Johann Rupert, tổng giám đốc tập đoàn Richemont, nhà tạo mốt Alber Elbaz thường dùng trí tưởng tượng phi thường của mình để "tôn vinh, sùng bái vẻ đẹp của người phụ nữ, tầm nhìn độc đáo và nhãn quan thẩm mỹ của ông để lại một dấu ấn khó thể xóa nhòa". Về phần mình, ông Pascal Morand, chủ tịch Liên đoàn thời trang cao cấp và các nhà tạo mốt ở Pháp, đã ghi nhận tài năng xuất chúng của Alber Elbaz, một người có tâm huyết luôn gắn bó với việc truyền đạt bí quyết cũng như tay nghề. Trên các mạng xã hội, nhiều tên tuổi khác của làng thời trang cũng đều bày tỏ nỗi xúc động hay chia buồn với gia đình của nhà thiết kế. 

25 năm thành công với các thương hiệu lớn 

Sinh ngày 12/06/1961 tại thành phố Casablanca (Maroc), Alber Elbaz đã lớn lên tại Tel Aviv (Israel). Ông bắt đầu tự học vẽ mẫu quần áo theo sự khuyến khích của thân mẫu, trước khi ông tốt nghiệp vào năm 1984 trường cao đẳng thiết kế  "Shenkar College Engineering & Design". Vào giữa những năm 1990, Alber Elbaz được ông giám đốc Ralph Toledanon mời về hợp tác với công ty thời trang Guy Laroche, nhằm trẻ hóa hình ảnh của một thương hiệu được thành lập vào năm 1957. Sau thành công bước đầu này, ông về đầu quân cho hiệu thời trang Yves Saint-Laurent theo đề nghị của giám đốc tài chính Pierre Bergé. Trong vòng ba năm, Alber Elbaz đặc trách toàn bộ dòng sản phẩm "Rive Gauche" chuyên về khâu thời trang y phục may sẵn của phái nữ, cho tới khi tập đoàn Gucci mua lại thương hiệu Saint-Laurent và đề cử Tom Ford lên làm giám đốc nghệ thuật, thay thế Alber Elbaz.

Đầu những năm 2000, sau nguyên một năm nghỉ ngơi và đi du lịch, Alber Elbaz được bổ nhiệm vào ghế của Cristina Ortiz để điều hành toàn bộ hiệu thời trang Lanvin, có từ năm 1889. Với sự trợ lý của Elie Top, người đã nhiều năm sát cánh với nhà tạo mốt Yves Saint-Laurent, Alber Elbaz đã thành công trong việc vực dậy một hiệu thời trang có truyền thống lâu đời, nhân gấp đôi số doanh thu thường niên cũng như số địa điểm kinh doanh trên toàn thế giới. Alber Elbaz đã thành công trong việc vẽ dấu gạch nối giữa truyền thống và hiện đại, đưa hình ảnh của Lanvin vào kỷ nguyên mới, đề cao những phụ nữ tự lập đầy cá tính, luôn năng động trong đời sống và công việc. Đường nét của Lanvin theo góc nhìn của Alber Elbaz kết hợp đường nét đơn giản tinh tế với chất liệu dễ mặc và "dễ giặt" hầu tiết kiệm thời gian cho phái nữ : áo quần không những đẹp mắt mà còn thích nghi "đi cùng" với nhịp sống của phụ nữ.

Đầu những năm 2010, Alber Elbaz cho thấy tài năng đa dạng của mình khi hợp tác trong nhiều lãnh vực khác nhau như Công ty Bưu điện Pháp (La Poste), công viên giải trí Disneyland Paris và cũng như Karl Lagerfeld, ông đã thiết kế một bộ sưu tập "phù du" nhất thời cho hiệu áo quần H&M. Nhưng quan trọng hơn cả là vào mùa thu năm 2015, tài năng của ông được vinh danh nhân một cuộc triển lãm lớn tại Trung tâm Nhiếp ảnh châu Âu ở Paris, với hơn 300 bức ảnh chụp kể lại hơn một thập niên hợp tác giữa Alber Elbaz với Lanvin. Cuộc triển lãm này có thể nói là bản tuyên ngôn về sự sáng tạo thời trang theo cách nhìn của Alber Elbaz.

Đi tìm sức bật mới trong thời hậu Lanvin

Đang trên đỉnh thành công, Alber Elbaz lại buộc phải rời ghế giám đốc nghệ thuật của Lanvin sau khi gặp tranh chấp do bất đồng quan điểm về cách điều hành hiệu thời trang với giám đốc tài chính người Đài Loan Shaw-Lan Wang, vốn là cổ đông quan trọng nhất của Lanvin, sau khi thương hiệu này được mua lại từ tay tập đoàn L'Oréal. Do có quan hệ gắn bó với Lanvin trong hơn 14 năm liền, cho nên Alber Elbaz đã cho biết ông bị xuống tinh thần, lâm vào chứng trầm cảm và buộc phải trải qua một giai đoạn trống vắng tưởng chừng vài tháng, hóa ra lại kéo dài đến gần 4 năm.

Mãi đến năm 2019, Alber Elbaz mới tìm lại được một sức sáng tạo mới sau khi ký hợp đồng với tập đoàn Thụy Sĩ Richemont để tạo ra một thương hiệu riêng AZ Factory gợi hứng từ tên gọi của rnhà thiết kế. Bộ sưu tập thời trang đầu tiên của Alber Elbaz thời kỳ hậu Lanvin, cho thấy ông đã lật qua trang sách cũ và bắt đầu một chương mới. Được giới thiệu trên mạng vào tháng Giêng năm 2021 nhân Tuần lễ Thời trang Paris (Fashion Week) Xuân-Hạ phái nam bên cạnh các tên tuổi khác như Victor&Rolf, Franck Sorbier, Christophe Josse, Alber Elbaz đã phát huy sở trường của mình thông qua nhiều dòng sản phẩm (MyBody, SwitchWear hay là SuperTech ....) nhưng đeo đuổi cùng một ý tưởng : đó là dùng các chất liệu có độ co giãn cao, cực mỏng nhưng rất bền, để thiết kế những kiểu y phục thích hợp với nhiều lứa tuổi, vóc dáng cơ thể, cũng như kích cỡ từ nhỏ nhất (XXS) cho tới lớn nhất (4XL).

Đối với Alber Elbaz, đó là một bước khởi đầu mới, dựa vào công nghệ tân thời để phát huy thêm sở trường chứ không phải là làm lại từ đầu. Tầm nhìn xa và dự án đầy tham vọng của Alber Elbaz có đủ sự vững chắc để có được sự tin tưởng của giới đầu tư. Nhưng trong giới chuyên ngành, không ai ngờ rằng chỉ 6 tháng sau ngày vĩnh viễn ra đi của nhà thiết kế người Nhật Kenzo Takada, lại đến phiên Alber Elbaz qua đời. Trước dịch Covid-19, người tính càng không bằng trời tính.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí